I SA/Bd 237/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Teresa Liwacz sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. K. – S. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz M. K. – S. kwotę [...] ( [...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania W dniu [...] M. K.-Sz. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w G. "Wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych" wraz z Planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, deklarując do realizacji następujące przedsięwzięcia: a) przystąpienie do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych; b) oraz osiągnięcie w okresie pobierania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego udokumentowanej, rocznej wartości sprzedaży produktów rolnych, pochodzących z własnej działalności rolniczej w wysokości co najmniej 20 tys. zł. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w wyniku pozytywnej weryfikacji wniosku w dniu [...] wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu skarżącej płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W przedmiotowej decyzji umieszczony został zapis, iż płatność będzie wypłacana przez 5 kolejnych lat, z zastrzeżeniem opartym na § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286 poz. 2870 ze zm.),wskazującym iż : 1. warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie: zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności, 2. oraz , że wnioskująca w ciągu 7 dni po ww. terminie złoży oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz z wymaganym załącznikiem - dokumentem potwierdzającym zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia. W związku z czym w dniu [...] skarżąca złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w G. "oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i "Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego", załączając następujące dokumenty: • kopię Umowy Członkowskiej przystąpienia do grupy producentów z dnia [...] (na okoliczność realizacji przedsięwzięcia - przystąpienie do grupy lub organizacji producentów rolnych); • kopie faktur VAT RR o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. (na okoliczność realizacji przedsięwzięcia tj. osiągnięcia w okresie pobierania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego udokumentowanej rocznej wartości sprzedaży produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej w wysokości co najmniej 20 tys. zł.). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G., po weryfikacji ww. dokumentów doszedł do wniosku, iż strona nie zrealizowała w wymaganym terminie wszystkich przedsięwzięć, do realizacji których się zobowiązała i dlatego decyzją z dnia [...] nr [...] wstrzymał płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku czwartym i piątym. Wstrzymanie płatności argumentując tym, że deklaracja o przystąpieniu do grupy producentów nosiła datę sprzed daty złożenia wniosku o dofinansowanie. Strona w odwołaniu wniosła o zmianę wydanej decyzji i o przywrócenie wypłat. W uzasadnieniu podniosła, iż żaden z cytowanych przez organ przepisów nie określa wprost, że przystąpienie do grupy producentów nie może nastąpić przed dniem złożenia wniosku o przyznanie płatności. Zdaniem odwołującej, przepisy nie określają terminu rozpoczęcia realizacji przedsięwzięcia. Ponadto strona stwierdziła, że skoro zdaniem organu rozpoczęcie realizacji przedsięwzięcia jest dopuszczalne przed dniem wydania decyzji w sprawie udzielenia płatności, to również i przystąpienie do grupy jest możliwe przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. nie uwzględnił argumentów strony i decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona nie spełniła warunku określonego w cyt. powyżej rozporządzeniu tj. przepisu § 8 ust. 1. przez nie zrealizowanie przedsięwzięcia, którego wykonanie zadeklarowała. Dyrektor wskazał, że z brzmienia przepisu § 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ww. rozporządzenia wynika, że przedmiotowa płatność jest udzielana producentowi rolnemu, który m.in. zobowiąże się do realizacji przedsięwzięć, mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego. Oznacza to, że możliwe jest przyznanie płatności wnioskodawcy, który zobowiązał się do zrealizowania przedsięwzięcia określonego w Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego - w przyszłości, nie później jednak niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu. Dyrektor zauważył, że strona składając w dniu [...] "Wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych" takie zobowiązanie podjęła. W podsumowaniu organ stwierdził, że skarżąca z dwóch zadeklarowanych przedsięwzięć do realizacji, zrealizowała tylko jeden - osiągnięcie w okresie pobierania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego udokumentowanej rocznej wartości sprzedaży produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej w wysokości co najmniej 20 tys. złotych. Natomiast drugie z zadeklarowanych przedsięwzięć tj. przystąpienie do grupy producentów zrealizowała już w dniu 19 stycznia 2005r. tj. przed złożeniem wniosku, co wynika z załączonej do akt Umowy Członkowskiej zawartej z K. – P. Z. P. T. w G. Tym samym za bezzasadny uznał Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. zarzut odwołującej, iż żaden z cytowanych przez organ przepisów nie określa wprost, że przystąpienie do grupy producentów nie może nastąpić przed dniem złożenia wniosku o przyznanie płatności. Dyrektor Agencji wyjaśnił, że przepis § 9 ust. 1 cytowanego rozporządzenia przewiduje jedno zastrzeżenie (ust. 2), z którego zaistnieniem możliwa jest dalsza wypłata płatności dla gospodarstw niskotowarowych mimo nie dotrzymania warunku określonego w § 8 ust. 1., tzw. siłę wyższą. Jednakże, organ zauważył, że w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z okoliczności, enumeratywnie wymieniona w § 9 ust. 2. Również strona nie złożyła oświadczenia o zaistnieniu takiej okoliczności. W skardze do Sądu strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przywrócenie wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku wypłaty płatności. Skarżąca powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu z [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie złożonej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie, co oznacza, że zaskarżona decyzja winna być wyeliminowana z obiegu prawnego. Celami wspólnej polityki rolnej ( Art. 39 zał. 2 do kontraktu akcesyjnego) są : a) zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej, jak również optymalne wykorzystanie czynników produkcji, zwłaszcza siły roboczej; b) zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. Pomoc finansowa polegająca na wsparciu gospodarstw niskotowarowych jest elementem wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej, a jej normatywnym źródłem jest Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z dnia 26 czerwca 1999 r.), określane dalej jako Rozporządzenie Rady WE. Rozporządzenie to stało się częścią polskiego porządku prawnego wraz z wejściem Polski z dniem 01 maja 2004r. do Unii Europejskiej. Zgodnie z treścią przepisówi zawartych w art. 4 i 5 ww. rozporządzenia wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych ma służyć przede wszystkim : • wzrostowi dochodów z rolnictwa; • poprawie warunków życia, pracy i produkcji. Pomoc ta udzielana jest tym gospodarstwom rolnym, których rentowność można wykazać, które spełniają minimalne standardy dotyczące środowiska, higieny i warunków bytowania zwierząt oraz gdzie rolnik posiada odpowiednią wiedzę i umiejętności zawodowe. W oparciu o przepis art. 37 ww. rozporządzenia Rady WE Państwa Członkowskie mogą ustanowić więcej lub bardziej restrykcyjnych warunków, dla przyznania wsparcia Wspólnoty dla rozwoju wsi, pod warunkiem jednak, że warunki te będą zgodne z celami i wymaganiami zawartymi w ww. rozporządzeniu Rady. W ustawodawstwie krajowym przyznawanie płatności dla gospodarstw niskotowarowych reguluje : 1. ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), zwanej dalej ustawą o wspieraniu rozwoju; 2. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 07 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie gospodarstw niskotowarowych. Z powyższych przepisów wynika, że płatność udzielana jest dla gospodarstwa niskotowarowego producentowi rolnemu, który spełnia przesłanki określone w § 3 rozporządzenia w sprawie gospodarstw niskotowarowych. Zgodnie z ww. wskazanymi przepisami płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który : 1) jest osobą fizyczną; 2) prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed dniem złożenia wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcji warzywniczej, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowli i produkcji materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcji zwierzęcej typu przemysłowego, fermowego oraz chowu i hodowli ryb; 3 ) w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym: a) stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności, oraz b) będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, z późn. zm.); 4) zobowiąże się do: a) realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego: – dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej, – zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, b) nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W ocenie Sądu organy administracyjne obu instancji błędne przyjęły, że złożenie deklaracji do grupy producentów rolnych, przed datą złożenia wniosku o pomoc finansową związaną ze wsparciem gospodarstw niskotowarowych oznacza, że skarżąca nie wypełniła jednego z dwóch zadeklarowanych przedsięwzięć opisanych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Zdaniem Sądu skarżąca wypełniła ten warunek. Zgodnie ze stanem faktycznym i wymogiem ww. przepisu § 8 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia, którego naruszenie zarzuca organ, skarżąca w dacie kontroli była członkiem grupy. Istotnie żaden z przepisów nie określa początkowej daty realizacji przedsięwzięć, precyzując jedynie ( §8 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia), iż warunek ten winien być spełniony " nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu" . Należy w tym miejscu przywołać przepisy ustawy z dnia 15 września 2000r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw ( Dz. U. z 2000 r. Nr 88, poz. 983 ze zm. ). Zgodnie z art. 2 osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu : • dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych; • poprawy efektywności gospodarowania; • planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości; • koncentracji podaży; • oraz organizowania sprzedaży produkcji rolnych; • a także ochrony środowiska naturalnego. Jak wynika z powyższego, w produkcji rolnej wymagane jest planowanie ze względu na uwarunkowania samej produkcji rolnej. Zatem, aby móc zaplanować samą produkcję rolną trzeba to uczynić z wyprzedzeniem. Skarżąca wyraziła pogląd, że data [...] to data złożenia samej deklaracji o przystąpieniu do grupy a same umowy na dostawy zawarła dopiero w terminie późniejszym, kiedy była już członkiem grupy. Zdaniem Sądu nie data wstąpienia a fakt bycia członkiem grupy w wymaganym terminie jest faktem decydującym. Złożenie deklaracji jest jedynie czynnością materialno – techniczną, a liczy się fakt, iż w dacie kontroli oba warunki zostały przez skarżącą spełnione, zgodnie z deklaracją . Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji orzeczenia. O wykonalności orzeczono w oparciu o art. 152 , o kosztach na podstawie art. 200 ww. ustawy.