I SA/Bd 24/18
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2018-03-22
Skład orzekający: Referendarz sądowy Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Fundacji przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym od wpisu od skargi, biorąc pod uwagę jej sytuację finansową?Ratio decidendi
Fundacji przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, ponieważ jej sytuacja finansowa nosi znamiona wyjątkowości. Pomimo posiadania nieruchomości, jest ona obciążona hipoteką znacznie przewyższającą jej wartość, a Fundacja nie posiada środków finansowych ani nie prowadzi działalności gospodarczej. W związku z tym, przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest uzasadnione na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Fundacja im. R. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług. Fundacja wykazała brak środków finansowych, zaprzestanie działalności gospodarczej oraz obciążenie jedynego składnika majątku (nieruchomości) hipoteką znacznie przekraczającą jej wartość. Wniosek został częściowo uwzględniony przez referendarza sądowego.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Fundacji im. R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Fundacji im. R. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2015 r. i styczeń 2016 r. postanowił: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Fundacja wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o majątku i dochodach w pozycji wysokość zysku lub starty za ostatni rok obrotowy według bilansu Fundacja podała strata (nie wskazano kwoty), wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za ostatni rok wynosi [...] zł - nieruchomość.
Wskazano, że Fundacja nie posiada majątku z wyjątkiem nieruchomości, która jest objęta hipoteką na rzecz [...] [...] S.A. na kwotę [...]zł. Z początkiem 2017r. Fundacja zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej . W czerwcu 2017r. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, który został oddalony postanowieniem z dnia [...] lipca 2017r. Sądu Rejonowego w B. [...] z uwagi na brak środków na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.
Do wniosku dołączono: postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lipca 2017r.; bilans sporządzony na dzień [...] maja 2017r.; rachunek zysków i strat za okres od stycznia do [...] maja 2017r.; rachunek zysków i strat porównawczy sporządzony na dzień [...] grudnia 2016r.;
W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego Fundacja przedłożyła: deklaracje VAT-7; CIT-8 za lata 2016-2017; wynik podatkowy za 2017r.; spis z natury sporządzony na dzień [...] grudnia 2017r.; potwierdzenia przelewów; wyciąg z rachunku bankowego; zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego; tytuł wykonawczy; postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego z nieruchomości; plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej zwana p.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełnych kosztów postępowania.
Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej.
Analiza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanej dokumentacji pozwala stwierdzić, że sytuacja finansowa skarżącej Fundacji nosi znamiona wyjątkowości. Jak wynika z nadesłanych dokumentów oraz udzielonych informacji Fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej; nie posiada środków finansowych na rachunku bankowym; nie zatrudnia pracowników. Co prawda Fundacja posiada nieruchomość o wartości [...] zł, jednakże ten składnik majątku jest obciążony hipoteką przymusową w wysokości [...] zł. Podkreślenia również wymaga, że wierzyciel hipoteczny korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia swojej wierzytelności z przedmiotu, na którym zostało ustanowione zabezpieczenie hipoteczne (art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece - tj. Dz. U. z 2017r. poz. 1007).
Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz fakt, że jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi, orzekający uznał, że zasadne jest udzielenie pomocy sądowej Fundacji w postaci zwolnienia od uiszczenia tego wpisu.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło