I SA/Bd 24/22
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2022-01-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Agnieszka Olesińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegająca na przekazaniu odwołania organowi i wszczęciu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, zamiast przekazania sprawy do sądu, jest czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegająca na przekazaniu odwołania organowi i wszczęciu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, zamiast przekazania sprawy do sądu, nie jest czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym odwołania od decyzji organów rentowych, należą do spraw cywilnych podlegających rozpoznaniu przez sąd powszechny, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. W związku z tym skarga dotycząca takiej czynności jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegającą na przekazaniu jego odwołania od decyzji ZUS do wydziału obsługi prawnej i wszczęciu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, zamiast przekazania sprawy do sądu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i Konstytucji RP, twierdząc, że uniemożliwiono mu poddanie decyzji kontroli sądowej. Organ wniósł o odrzucenie skargi. Sąd odrzucił skargę.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Agnieszka Olesińska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. C. na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przekazania odwołania organowi postanawia: odrzucić skargę
W. C. (Skarżący) wniósł skargę na wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje i postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przytoczony wyżej art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. statuuje generalną zasadę zaskarżalności do sądu administracyjnego innych niż decyzje i postanowienia czynności i aktów z zakresu administracji publicznej, odnoszących się do uprawnień i obowiązków stron, wynikających z przepisów prawa. Katalog tych czynności został jednak ograniczony.
Skarżący w niniejszej sprawie wniósł skargę na czynność z zakresu administracji publicznej polegającą na przekazaniu jego odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] wydziałowi obsługi prawnej ZUS i wszczęciu dodatkowego postępowania wyjaśniającego polegającego m.in. na ponownym przekazaniu do orzecznika ZUS. Czynności tej zarzucił naruszenie art. 4779 § 2 i 21 k.p.c. przez nieprzekazanie jego odwołania od decyzji organu do Sądu, wszczęcia postepowania wyjaśniającego i przekazanie sprawy do orzecznika ZUS, skutkiem czego uniemożliwiono mu poddanie zaskarżonej decyzji kontroli sądowej, co z kolei pozbawiło go prawa do sądu wbrew dyspozycji zawartej w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W piśmie procesowym z dnia 15 stycznia 2022 r. Skarżący dodał, że w dniu [...] ZUS wydał kolejną decyzje odmowną. W ocenie Skarżącego było to naruszenie prawa, ponieważ organ ponownie wydał decyzję odmowną, nie przekazując sprawy do Sądu (uczynił to dopiero 23 grudnia 2021 r.)
Ustawą szczególną, dającą sądom administracyjnym prawo kontroli decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ściśle określonym zakresie przedmiotowym jest ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423 ze. zm., dalej u.s.u.s.). Zgodnie z art. 83 ust. 1 i 2 u.s.u.s. Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw, przedmiotowo określonych w treści tego przepisu, od których przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie natomiast z art. 476 § 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101 ze zm., dalej k.p.c.) przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących: ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia rodzinnego; emerytur i rent; innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; odszkodowań przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą zatem – co do zasady – do spraw cywilnych podlegających rozpoznaniu w postępowaniu przed sądem powszechnym według przepisów Kodeks postępowania cywilnego (art. 1 k.p.c.). W tych sprawach właściwy jest zatem sąd powszechny.
Niniejsza skarga nie mieści się więc w katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne określonych w art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a.
Słusznie zatem organ wskazał, że zgodnie z art. 4779 § 21 k.p.c. jeżeli w odwołaniu od decyzji organu rentowego wskazano nowe okoliczności dotyczące niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji albo stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, które powstały po dniu wydania orzeczenia przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, od którego nie wniesiono sprzeciwu, lub orzeczenia komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, organ rentowy nie przekazuje odwołania do sądu, lecz kieruje do lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpatrzenia.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie, która dotyczy czynności niezaskarżalnej, nie podlega kognicji Sądu, w związku z tym podlega odrzuceniu.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło