I SA/Bd 240/07

WyrokWSA w Bydgoszczy2007-05-25

Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odmówić uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, jeśli postanowienie wierzyciela, na które się powołuje, nie zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ egzekucyjny przedwcześnie stwierdził ostateczność postanowienia wierzyciela. Kluczowe było ustalenie, czy postanowienie o zwrocie zażalenia, które uczyniło postanowienie wierzyciela ostatecznym, zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym poprzez prawidłowe zastosowanie fikcji doręczenia. Brak jednoznacznego potwierdzenia skuteczności doręczenia stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B., które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skarżąca podnosiła błąd co do osoby zobowiązanego oraz nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Kluczowym elementem sporu było ustalenie, czy postanowienie wierzyciela, które stało się podstawą do odmowy uwzględnienia zarzutów, było ostateczne, co zależało od skuteczności doręczenia postanowienia o zwrocie zażalenia na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. i określono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.), Asesor WSA Urszula Wiśniewska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 maja 2007r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] 2006 r. nr [...] odmawiające R. K. uwzględnienia zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ II instancji wskazał na następujące ustalenia w sprawie: Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. prowadzi w stosunku do majątku strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] 2003 r. nr [...] wystawionego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w C. obejmującego zaliczkę na poczet wykonania zastępczego w kwocie 2.000 zł. Zawiadomieniem z dnia 06 lipca 2004 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego w [...]. Wraz z zawiadomieniem doręczono stronie w dniu 21 lipca 2004 r. odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 23 lipca 2004 r. skarżąca złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podnosząc między innymi błąd co do osoby zobowiązanego. Pismem z dnia 28 lipca 2004 r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie wniesionych zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] 2004 r. wierzyciel - Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w C. oddalił zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]2003 r. Na postanowienie wierzyciela skarżąca wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w sprawie oddalenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne w administracji. W rozstrzygnięciu wskazano, iż postanowienie wierzyciela wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ dotyczy sprawy załatwionej już inną decyzją ostateczną. Postanowieniem z dnia [...] 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. odmówił uwzględnienia wniesionych przez stronę zarzutów. Na postanowienie organu I instancji skarżąca złożyła zażalenie. W wyniku rozpatrzenia zażalenia postanowieniem z dnia [...] 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. wierzyciel - Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w C. stwierdził niedopuszczalność wniesionych przez stronę zarzutów. Rozstrzygnięcie to strona zaskarżyła do organu II instancji. Z uwagi na brak opłaty skarbowej postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 06 grudnia 2006 r. zażalenie zostało zwrócone. Tym samym postanowienie wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów stało się ostateczne. Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] 2003 r. Rozstrzygnięcie to strona zaskarżyła w piśmie z dnia 02 stycznia 2007 r. podnosząc błąd co do osoby zobowiązanego oraz nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Dyrektor Izby Skarbowej w B. zaskarżonym postanowieniem utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.), zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 17, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Mając na uwadze dyspozycję cytowanego przepisu, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, organ egzekucyjny uzyskał ostateczne stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów. Ponadto podnoszone przez stronę argumenty mieszczą się w katalogu zarzutów, co do których wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem organ egzekucyjny nie może wypowiadać się w kwestiach, co do których wierzyciel ustosunkował się w odrębnym postanowieniu. Organ wskazał, że w myśl art. 29 § 1 ww. ustawy organ egzekucyjny zobowiązany jest z urzędu do badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z uwagi na fakt, iż podniesione przez stronę kwestie mieszczą się w art. 33 pkt 1-5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. nie mógł wydać postanowienia sprzecznego z wolą wierzyciela, który twierdzi, że podniesiony przez stronę zarzut był uprzednio przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu, co wskazał już w postanowieniu z dnia [...] 2004 r. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że organ egzekucyjny nie jest umocowany do wypowiadania się w sprawie podniesionych przez stronę kwestii. Wówczas bowiem łamałby prawo wkraczając w kompetencje wierzyciela. Na decyzję organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że tytuł wykonawczy z dnia [...] 2003 r. nie dotyczy jej osoby, ponieważ nie jest i nigdy nie była właścicielem ani dzierżawcą kiosku przy ul. [...] w C. Fakt ten potwierdza umowa najmu lokalu użytkowego z dnia 02 stycznia 1991 r. zawarta pomiędzy Zakładem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w C. a M. T. i J. T. Podniosła, że w uzasadnieniu do zgłoszonych zarzutów przytoczyła również pismo Urzędu Miasta w C. z dnia [...]2001 r. skierowane do Sądu Rejonowego w C., sygn. akt [...], z którego wynika, iż nie jest ona właścicielem tego kiosku, a zatem nastąpił błąd co do osoby wobec której prowadzona jest egzekucja. Odnosząc się do postanowienia z dnia [...] 2004 r., w którym wierzyciel oddalił zarzut skarżącej w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zarzuciła, iż w uzasadnieniu tego postanowienia nie ma przytoczonych żadnych faktów, świadczących o tym, że skarżąca kiedykolwiek była właścicielem nieruchomości przy ul. [...] w C. Powołała się również na pismo Urzędu Miasta w C. z dnia [...] 2000 r. oraz pismo Prokuratury Okręgowej w T. z dnia [...]2001 r. kierowane do Sądu Rejonowego w C. Zarzuciła, iż postanowienia wydawane w przedmiotowej sprawie naruszają art. 17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Zdaniem skarżącej w postanowieniach wydawanych w sprawie brak jest uzasadnienia faktycznego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ono prawo. Jako podstawę zarzutu co do prowadzenia egzekucji administracyjnej w rozpoznawanym przypadku skarżąca wskazała art. 33 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. błąd co do osoby zobowiązanego. W piśmie z dnia 23 lipca 2004 r. podniosła, że egzekucja nie dotyczy jej osoby, gdyż nigdy nie była właścicielem, ani dzierżawcą kiosku przy ul. [...] w C. Jej zdaniem fakt ten potwierdza umowa najmu z dnia 02 stycznia 1991 r., pismo urzędu Miasta w C. z dnia 07 sierpnia 2000 r. oraz postanowienie prokuratury Okręgowej w T. z dnia 26 listopada 2001 r. Stosownie do art. 34 § 1 powyższej ustawy organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela (Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w C.) o zajęcie stanowiska w sprawie powyższego zarzutu, ponieważ zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. Postanowienie organu egzekucyjnego musi być poprzedzone ostatecznym postanowieniem wierzyciela. Wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutu, o którym mowa w art.33 pkt 1-5 jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w C. uznał zarzut zobowiązanej za niedopuszczalny. Na postanowienie to skarżąca złożyła zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił to zażalenie, ponieważ strona nie uregulowała w wyznaczonym terminie opłaty skarbowej. Postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało doręczone skarżącej w trybie art. 44 k.p.a. w zw. z art.18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Doręczenie unormowane w tym przepisie zakłada możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, to jest dopuszcza powstanie skutku doręczenia pisma nawet wtedy, gdy faktycznie pismo to do adresata nie dotarło. By doręczenie pisma adresatowi w omawianym trybie mogło być uznane za prawnie skuteczne muszą być bezwzględnie spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. Skuteczne zawiadomienie o złożeniu w placówce pocztowej pisma przesłanego za pośrednictwem poczty (awizo) następuje przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe doręczyciel pocztowy ma obowiązek umieścić zawiadomienie w jednym z miejsc wskazanych w art. 44 k.p.a. Ponieważ wzmiankowany przepis przewiduje możliwość przyjęcia fikcji doręczenia pisma, co może mieć doniosłe skutki dla strony, nie może budzić wątpliwże doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Zatem o fakcie tym musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma stempla, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być dla organu wysyłającego pismo wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. Musi być wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w cyt. art. 44 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2006 r., I OSK 528/05). Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co wynika z art. 7 k.p.a., natomiast zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. musi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości, czy istotnie można uznać, że postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało doręczone w trybie art. 44 k.p.a. Z przesłanego Sądowi dowodu doręczenia postanowienia z dnia [...] 2006 r. nie wynika, aby doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w powyższym przepisie. W związku z tym organ egzekucyjny zwróci się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wyjaśnienie czy doręczyciel zawiadomił adresata o złożeniu przesyłki (postanowienia z dnia 06 grudnia 2006 r.) na określony czas w placówce pocztowej, a gdy nie było to możliwe, czy umieścił zawiadomienie w jednym z miejsc wskazanych w art. 44 k.p.a. Gdyby ustalenie tej kwestii okazało się niemożliwe [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien jeszcze raz doręczyć stronie postanowienie dotyczące zwrotu zażalenia. Stanowisko organów egzekucyjnych, że postanowienie wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów stało się ostateczne jest przedwczesne. Mając powyższe uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło