I SA/Bd 240/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-04-24
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, jeśli ustawa z mocy prawa zwalnia stronę z obowiązku ich uiszczenia?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezzasadny, gdy ustawa z mocy prawa zwalnia stronę z obowiązku ich uiszczenia, niezależnie od jej sytuacji materialnej. Natomiast wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
A. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Sąd uznał, że zwolnienie od kosztów sądowych wynika z ustawy, a wniosek o ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawcy i jego rodziny.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono radcę prawnego dla A. T. i oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanowił: 1) ustanowić radcę prawnego, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie
W dniu 5 kwietnia 2012 r. (uzupełniony 20 kwietnia 2012 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) A. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
W przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie miał przepis art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270), który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Przedmiot niniejszej sprawy dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek, a więc mieści się w zakresie ww. ustawowego zwolnienia od kosztów. Strona wystąpiła o zwolnienie jej od kosztów sądowych, od których to ponoszenia jest zwolniona z mocy ustawy tak więc przyznanie stronie prawa pomocy w tym zakresie jest bezzasadne i to niezależnie od jej sytuacji materialnej czy zdrowotnej.
Odnosząc się do kwestii ustanowienia radcy prawnego to należy stwierdzić, że w tym przypadku rozpatruje się sytuację materialną strony.
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci, które wymagają stałej opieki lekarskiej. Dochód uzyskuje jedynie żona skarżącego w wysokości [...] zł miesięcznie, z którego następuje potrącenie komornicze. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto w utrzymaniu partycypuje rodzina.
Zatem reasumując należy stwierdzić, że ustanowienie pełnomocnika w postaci radcy prawnego jest niemożliwe, gdyż skarżący nie mając środków na pokrycie jego kosztów zostałby pozbawiony prawa do sądu, które jest zagwarantowane przez Konstytucję RP.
Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło