I SA/Bd 241/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-05-09
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie postanowień organu podatkowego osobie, która nie posiadała upoważnienia do odbioru korespondencji w imieniu spółki, stanowi skuteczne doręczenie w rozumieniu Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie postanowień organu podatkowego osobie, która nie posiadała upoważnienia do odbioru korespondencji w imieniu spółki, nie stanowi skutecznego doręczenia w rozumieniu art. 151 Ordynacji podatkowej. Skoro ani spółka, ani osoby odbierające przesyłki nie potwierdziły istnienia takiego upoważnienia, a jedynie odbiór 'grzecznościowy', to ustalenia organów o skutecznym doręczeniu są błędne. W związku z tym, organ obowiązany jest do ponownego, skutecznego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania.Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych. Organ podatkowy wezwał spółkę do zmiany podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn odbiegających od średnich wartości rynkowych, co pozostało bez odpowiedzi. Następnie wszczęto postępowanie z urzędu. Kluczowe postanowienia dotyczące wszczęcia postępowania, wezwania do przedstawienia dokumentów oraz wyznaczenia terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym zostały wysłane na adres spółki, który okazał się nieaktualny. Korespondencję odebrały osoby, które nie posiadały upoważnienia do jej odbioru w imieniu spółki. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu z powodu wadliwego doręczenia pism.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w T., określił, że decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 09 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz A. Sp. z o.o. w O. kwotę 297 zł ( dwieście dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
I SA/Bd 241/12
UZASADNIENIE
W dniu [...] r. A. C. Spółka z o.o. z siedzibą
w O. działając wcześniej pod nazwą D. P. Sp. z o.o. z siedzibą
w B. ul. J. [...], (zmiana nazwy i siedziby Spółki na podstawie umowy z dnia [...] r. sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. akt nr [...]) złożyła w Oddziale Celnym w B. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U dotyczącą samochodów osobowych:
- H. C. nr nadwozia [...], poj. silnika [...], rok prod. [...],
- A. nr nadwozia [...], poj. silnika [...], rok prod. [...],
- A. nr nadwozia [...], poj. silnika [...], rok prod. [...],
- F. nr nadwozia [...], poj. silnika [...], rok prod. [...],
- A.nr nadwozia [...], poj. silnika [...], rok prod. [...],
- M. nr nadwozia [...], poj. silnika [...], rok prod. [...],
- A. nr nadwozia [...], poj. silnika [...], rok prod. [...].
Powyższe pojazdy zostały zakupione odpowiednio za kwotę: [...] EUR, [...] EUR, [...] EUR, [...] EUR, [...] EUR, [...] EUR, [...] EUR. Z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodów osobowych została zadeklarowana kwota podatku akcyzowego w łącznej wysokości [...] zł.
Zdaniem organu w związku z tym, że wysokość podstawy opodatkowania zadeklarowana przez podatnika dla poszczególnych ww. samochodów osobowych znacznie odbiegała od średnich wartości rynkowych, dnia [...] r. Spółka została wezwana do zmiany wysokości podstaw opodatkowania (skorygowania złożonej deklaracji) lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstaw opodatkowania w kwotach znacznie odbiegających od średnich wartości rynkowych samochodów osobowych. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Celnego w B. postanowieniem z dnia [...] r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodów osobowych.
Postanowieniem z dnia [...] r. wezwano stronę do przedstawienia dowodów będących w jej posiadaniu potwierdzających stan ogólny pojazdów w dniu dokonania ich nabycia wewnątrzwspólnotowego, tj. dowodów dotyczących stanu technicznego pojazdów (dokumenty potwierdzające uszkodzenia, braki, przebieg, faktury za ewentualne naprawy i zakup części do pojazdów, opinie techniczne, dokumentacje fotograficzne). Organ podał, że niniejsze wezwanie również pozostało bez odpowiedzi.
W dniu [...]. strona dostarczyła osobiście do organu odpis postanowienia z dnia [...]. Sądu Rejonowego w B., z którego wynika, że w dniu [....]. zmieniono nazwę i siedzibę firmy z D. Spółka z o.o. w B. na A.-C. Spółka z o.o. w O.
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił podatnikowi zobowiązanie podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych w wysokości [...] zł.
Od decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie, w którym zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, a konkretnie art. 123 § 1 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zwanej dalej O.p., przez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, polegające na wysłaniu zarówno postanowień o wszczęciu postępowania podatkowego, jak też wezwań do dostarczenia dokumentów dotyczących przedmiotowych samochodów i postanowień wyznaczających termin zapoznania się
z zebranym materiałem dowodowym na nieaktualny adres Spółki,
2) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1
i art. 181 O.p. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tzn. zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność wysokości podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym przedmiotowych samochodów.
W związku z powyższym, podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w T. zlecił organowi I instancji przeprowadzenie postępowania w celu uzupełnienia dowodów
i materiałów w sprawie. Organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Celnego
w B. przeprowadzając postępowanie uzupełniające powinien wyjaśnić, czy H. K. i M. S. byli upoważnieni do odbioru przesyłek przez A. C. Sp. z o.o. W toku postępowania wyjaśniającego przesłuchano ww. osoby, które oświadczyły, że nie posiadały upoważnienia do odbioru korespondencji firmy D. Sp. z o.o.
Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w T. wezwał stronę do przedstawienia dowodów będących w jej posiadaniu potwierdzających stan ogólny ww. samochodów osobowych w dniu dokonania ich nabycia wewnątrzwspólnotowego, tj. dowodów dotyczących stanu technicznego pojazdów (dokumenty potwierdzające uszkodzenia, braki, przebieg), danych identyfikujących pojazdy, innych dokumentów, które mogą mieć wpływ na ustalenie wartości przedmiotowych pojazdów (faktury za ewentualne naprawy i zakup części do pojazdów, opinie techniczne, dokumentacje fotograficzne). Niniejsze wezwanie podatnik także pozostawił bez odpowiedzi.
Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśnił jednocześnie, że wobec faktu, iż w dniu [...] r. Spółka wpłaciła z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowych samochodów osobowych kwotę podatku akcyzowego w wysokości [...] zł, kwota należnego podatku akcyzowego stanowiąca zaległość podatkową wynosi [...] zł wraz z odsetkami.
Organ odwoławczy stwierdził, że wysokość podstawy opodatkowania zadeklarowana przez podatnika dla poszczególnych samochodów osobowych znacznie odbiegała od średnich wartości rynkowych tych samochodów. W związku z powyższym, zarówno organ I, jak i II instancji wzywały stronę do zmiany wysokości podstawy opodatkowania (skorygowania złożonej deklaracji) lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodów osobowych. Podatnik jednakże nie odpowiedział na wezwania, a także w toku całego postępowania podatkowego nie wspomniał o jakichkolwiek uszkodzeniach pojazdów oraz nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających stan techniczny samochodów
z dnia ich nabycia wewnątrzwspólnotowego.
Dyrektor Izby Celnej w T. podał, że zgodnie z art. 104 ust. 8 ustawy z dnia
6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009r. Nr 3, poz. 11 ze zm.) zwanej dalej u.p.a., jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku sprzedaży na terytorium kraju albo nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. Natomiast zgodnie z art. 104 ust. 9 u.p.a., w razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości postawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania.
Organ podkreślił, że po wezwaniu, o którym mowa w art. 104 ust. 8 u.p.a., inicjatywa procesowa zostaje przerzucona na podatnika, który albo zmieni wysokość podstawy opodatkowania, albo wskaże przyczyny, z powodu których przyjął, że samochód osobowy przedstawia wartość pojazdu niższą od średniej wartości rynkowej takiego samochodu. W sytuacji, gdy podatnik nie udzieli odpowiedzi, nie dokona zmiany podstawy opodatkowania, bądź nie wskaże przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, organ podatkowy uprawniony jest podjąć kolejne czynności, tj. określić podstawę opodatkowania. Zdaniem Dyrektora, konstrukcja przepisu 104 ust. 9 u.p.a. nie pozostawia wątpliwości, że to podatnik powinien wykazać w sposób przekonujący oraz rzetelny zadeklarowaną wysokość podstawy opodatkowania. Organ podkreślił, że podatnik nie przedstawił, mimo że miał taką możliwość, żadnych dokumentów, czy innych dowodów potwierdzających stan techniczny samochodów osobowych.
W związku z powyższym, Dyrektor Izby Celnej w pełni podzielił stanowisko organu
I instancji, że w przedmiotowej sprawie najbardziej obiektywnym sposobem porównania ceny samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo przez stronę z ceną podobnego samochodu osobowego zarejestrowanego w kraju było posłużenie się oficjalnym zestawieniem cen samochodów osobowych sporządzonym przez firmę I.-E..
Organ odwoławczy powołując się na treść art. 191 O.p. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ciąży na organach podatkowych, jednakże nie jest on nieograniczony i bezwzględny, bowiem podatnik powinien przyczynić się do gromadzenia dowodów. Dodał, że organ podatkowy ma obowiązek przeprowadzenia kompletnego i szczególnie starannego procesu dowodowego. Jednakże wyjaśnienia strony, podobnie jak inne dowody podlegają ocenie organu podatkowego i od zakresu ich prawdopodobieństwa oraz korelacji z innymi dowodami w sprawie uzależnione jest przypisanie im waloru wiarygodności.
Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego braku powołania przez organ I instancji biegłego, Dyrektor Izby Celnej zauważył, że podatnik w toku całego postępowania nie przedstawił żadnych dokumentów mogących potwierdzić stan przedmiotowych samochodów z dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego, w tym dokumentacji fotograficznej. W związku z powyższym, powołanie biegłego rzeczoznawcy przez organ I instancji byłoby bezcelowe, gdyż brak było wystarczającego materiału dowodowego, na podstawie którego biegły mógłby wydać opinię, która mogłaby stanowić wiarygodny dowód w sprawie.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 123 § 1 O.p. organ odwoławczy stwierdził, że organ podatkowy I instancji w toku całego postępowania ściśle przestrzegał zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. O prawie do wglądu
w zgromadzony - w toku prowadzonego postępowania - materiał dowodowy, jak również wypowiadania się w zakresie zebranych dowodów strona została poinformowana już w postanowieniu o wszczęciu postępowania podatkowego. Ponadto organy podatkowe przed wydaniem decyzji wyznaczyły stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Dyrektor Izby Celnej zauważył, że podatnik nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień i nie próbował nawet ubiegać się o możliwość wglądu w akta sprawy.
Organ II instancji zgodził się ze stroną, że postanowienie z dnia [...] r. wszczynające z urzędu postępowanie podatkowe, postanowienie z dnia [...]r. wzywające stronę do przedstawienia dokumentów dotyczących przedmiotowych samochodów oraz postanowienie z dnia [...] r. wyznaczające siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, zostały przesłane na nieaktualny adres Spółki w B. W toku postępowania odwoławczego ustalono również, że osoby odbierające korespondencję, tj. M. S. i H. K., nie posiadali upoważnienia do odbioru korespondencji firmy D. P. Sp. z o.o. Jednakże, w ocenie Dyrektora Izby Celnej, pomiędzy właścicielami firmy D. a H. K. (prezesem zarządu biura rachunkowego I.) musiała istnieć ustna umowa, na podstawie której H. K. odbierał korespondencję adresowaną do firmy D. Zdaniem organu odwoławczego,
o powyższym mogą świadczyć wyjaśnienia H. K. złożone w toku przesłuchania w charakterze świadka, z których wynikało, że pod nieobecność pracowników firmy D. korespondencję odbierał on osobiście, bądź pracownicy jego firmy I. – M. M. lub M. S. Organ zaznaczył, że ta zasada nie była jednorazowym działaniem i funkcjonowała w całym okresie, kiedy firma D. miała swoją siedzibę w B. przy ulicy K. [...]. Ponadto H. K. zeznał, że odbierana korespondencja składowana była na biurku i odbierana przez pracownika firmy D. w przypadku załatwiania innych spraw.
Dyrektor wskazał również, że informacja o zmianie siedziby spółki w formie odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], została dostarczona przez podatnika w dniu [...]., tj. po otrzymaniu postanowienia wyznaczającego stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Organ zauważył, że w przypadku braku zgody ze strony właścicieli firmy A.C. Sp. z o.o. na odbiór korespondencji przez prawników firmy I.- H. K., M. M., M. S., adresat wystąpiłby z pewnością do właściwego urzędu pocztowego ze stosownym zastrzeżeniem.
Dyrektor Izby Celnej w T. zwrócił uwagę, że strona, jak i jej pełnomocnik w toku całego postępowania nie podnosili, iż ww. postanowienia nie zostały podatnikowi doręczone. Dopiero w odwołaniu pełnomocnik wskazał, że nie ma pewności, czy ww. pisma w rzeczywistości do Spółki dotarły.
Dodatkowo organ podniósł, że w toku postępowania odwoławczego postanowieniem
z dnia [...] r. ponownie wezwał stronę do przedstawienia dowodów będących w jej posiadaniu potwierdzających stan ogólny ww. samochodów osobowych w dniu dokonania ich nabycia wewnątrzwspólnotowego. Niniejsze wezwanie podatnik pozostawił jednak bez odpowiedzi.
Ponadto, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] r., wyznaczył podatnikowi siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Do dnia wydania decyzji podatnik nie skorzystał
z przysługującego mu uprawnienia, jak również nie wniósł nowych dowodów do sprawy.
Organ II instancji nie podzielił także pozostałych przedstawionych w odwołaniu zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej (podobnie jak w odwołaniu):
1) naruszenie art. 123 § 1 O.p. przez niezapewnienie stronie czynnego udziału
w każdym stadium postępowania, polegające na wysłaniu zarówno postanowienia
o wszczęciu postępowania podatkowego, jak też wezwania do dostarczenia dokumentów dotyczących przedmiotowych samochodów i postanowienia wyznaczającego termin do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym na nieaktualny adres Spółki,
2) naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i art. 181 O.p. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tzn. zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność wysokości podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym przedmiotowych samochodów.
W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji zleconego przez Dyrektora Izby Celnej w T. ustalono, że osoby, które odebrały postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego, wezwanie do dostarczenia dokumentów dotyczących przedmiotowych samochodów i postanowienie wyznaczające termin do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, nie były upoważnione do odbioru korespondencji w imieniu spółki A. C. Zdaniem strony, z treści zeznań złożonych przez te osoby nie można przyjąć, że ww. pisma zostały Spółce przekazane. Skarżąca podniosła, że wobec powyższego istnieje wątpliwość co do faktu samego doręczenia. Strona stwierdziła, że żadne z ww. pism do niej nie dotarło. Zdaniem Spółki
w momencie uzyskania aktualnego wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego organ powinien przesłać powyższe pisma ponownie na nowy adres.
Skarżąca powołując się na art. 144 O.p. oraz na orzecznictwo sądów administracyjnych zauważyła, że tylko prawidłowe doręczenie, tzn. dokonane zgodnie
z zasadami określonymi w przepisach Ordynacji podatkowej, uzależnia skuteczność czynności podejmowanych przez organ. Zaznaczyła, że nawet gdyby miała swoją siedzibę w lokalu, w którym pracowały osoby odbierające korespondencję, ale niezatrudnione w spółce A. C. i nieupoważnione do odbioru korespondencji, to doręczenie tym osobom byłoby nieprawidłowe. W jej ocenie, gdyby przyjąć, że Spółka otrzymała ww. pisma, to brak byłoby jakiegokolwiek dowodu, kiedy je otrzymała, co ma zasadnicze znaczenie w kontekście art. 200 § 1 O.p.
Zdaniem skarżącej fakt, że organ odwoławczy wezwał ją do przedstawienia dowodów potwierdzających ogólny stan samochodów osobowych nie sanuje powyższych wadliwości. Strona podkreśliła, że dowody takie posiada i jest gotowa je przedstawić, jednakże dopiero po uchyleniu decyzji I i II instancji.
Spółka stwierdziła, że ustalenie takich okoliczności, jak wartość rynkowa samochodu osobowego wymaga szeregu wiadomości specjalnych, którymi dysponuje jedynie biegły.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz.270) dalej p.p.s.a., wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza przepisy prawa procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi są zasadne.
Spór w sprawie ma charakter głównie procesowy i sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ skutecznie doręczył stronie skarżącej: 1) postanowienie
z dnia [...]. wszczynające z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych ujętych w deklaracji [...], 2) postanowienie z dnia [...]. wzywające stronę do przedstawienia dokumentów dotyczących przedmiotowych samochodów oraz
3) postanowienie z dnia [...]. wyznaczające siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Zdaniem Skarżącej, ww. postanowienia zostały doręczone na nieaktualny adres Spółki, a ponadto osobie nieupoważnionej do odbioru pism.
Należy podkreślić, że na podstawie art. 120 O.p. organy podatkowe mają obowiązek działania zgodnie z przepisami prawa, stąd działania podejmowane przez organy w ramach doręczenia należy ocenić w kontekście regulacji zawartych
w Rozdziale 5 Ordynacji podatkowej poświęconym problematyce doręczeń.
Zgodnie z art. 151 O.p. osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Przepisy art. 146,
art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 stosuje się odpowiednio.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu doręczenia postanowień na nieaktualny adres Spółki, tzn. w B. ul. J. [...]. W tym zakresie należy wskazać, że organy osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej
w toku postępowania podatkowego mają obowiązek zawiadamiania organu podatkowego o zmianie adresu swojej siedziby, jak też adresu miejsca prowadzenia działalności zgodnie z art. 146 § 1 O.p. W przypadku niedopełnienia tego obowiązku ponoszą konsekwencje procesowe określone w art. 146 § 2 O.p. polegające na tym, że nie można będzie podnosić zarzutu wadliwości doręczenia pisma dokonanego pod dawny adres siedziby lub miejsca prowadzenia działalności tych podmiotów.
Z akt sprawy wynika, że wpisu w zakresie zmiany do KRS-u dokonano [...]. (akta adm. k. nr [...]). Informacja o zmianie siedziby Spółki w formie odpisu postanowienia z dnia [...]., którym zmieniono nazwę i siedzibę firmy D. P. Spółka z o.o. w B. ul. J. [...] na A.-C. Spółka z o.o. w O. ul. S. G. [...], została doręczona przez stronę skarżącą Naczelnikowi Urzędu Celnego w B. w dniu [...]. (akta administracyjne k. nr [...]), a zatem już po wysłaniu kwestionowanego postanowienia. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że organ celny był uprawniony do wysłania postanowienia o wszczęciu postępowania na adres sprzed zmiany,
tj. B. ul. K. [...]), skoro postanowienie to zostało wydane [...]., natomiast zmiana w KRS została dokonana później, natomiast strona wcześniej o niej nie powiadomiła. Z tych względów Sąd nie podzielił zarzutów Spółki w tej części.
Rozpatrując natomiast drugi zarzut dotyczący doręczenia postanowień osobie nieuprawnionej wskazać należy na następujące ustalenia. W niniejszej sprawie odbiór postanowienia z dnia [...]. wszczynającego z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych potwierdził w dniu [...]. H. K., składając podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (d.: akta administracyjne k. nr [...]). Podobnie H. K. pokwitował w dniu [...]. odbiór postanowienia z dnia [...]. wzywającego stronę do przedstawienia dokumentów dotyczących przedmiotowych samochodów (d.: akta administracyjne k. nr [...]). W obu przypadkach doręczyciel na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaznaczył, że przesyłka została doręczona adresatowi. Postanowienie z dnia [...]. wyznaczające siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów zostało natomiast odebrane przez M. S. w dniu [...] (d.: akta administracyjne k. nr [...]).
W tym przypadku doręczyciel na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaznaczył, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do odbioru przesyłek.
Jak wynika z informacji udzielonej przez Pocztę w piśmie z dnia [...].
(d.: akta administracyjne k. nr [...]) odbiór postanowienia o wszczęciu postępowania pokwitował H. K. – właściciel firmy, natomiast wezwanie do nadesłania dowodów potwierdzających stan ogólny pojazdów oraz postanowienie o wyznaczeniu
7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie pokwitowała M. S. (powinno być S.) – osoba upoważniona do odbioru przesyłek.
Z kolei w piśmie z dnia [...]. strona poinformowała organ I instancji, że H. K. oraz M. S. nie posiadali upoważnień do odbioru przesyłek adresowanych do Spółki D. P. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (d.: akta administracyjne k. nr [...])
Zauważyć należy, że na okoliczność doręczenia powyższych pism zostali przesłuchani przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. - na zlecenie organu odwoławczego -
w charakterze świadków H. K. oraz M. S.
W trakcie przesłuchania przeprowadzonego w dniu [...]. M. S. zeznała, że nie posiadała upoważnienia do odbioru przesyłek adresowanych do Spółki D. P. Sp. z o.o. z siedzibą w B. przy ul. K. [...]. Oświadczyła, że odbierała wszelką korespondencję adresowaną do różnych firm, w tym dla firmy D. P. Sp. z o.o. Dodatkowo wyjaśniła, że korespondencję przekazywała H. K. (d.: akta administracyjne k. nr [...]). Przesłuchany
w dniu [...]. H. K. zeznał, że nie posiadał upoważnienia do odbioru przesyłek adresowanych do Spółki D. P. Sp. z o.o. z siedzibą
w B. przy ul. K. [...]. Wskazał, że odbierał wszelką korespondencję adresowaną do różnych firm, w tym dla firmy D. P. Sp. z o.o. Dodatkowo wyjaśnił, że po zmianie siedziby firmy D. P. Sp. z o.o. korespondencja do tej pory przychodzi na ww. adres (d.: akta administracyjne k. nr [...]).
W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że wymienione trzy postanowienia nie zostały skutecznie doręczone w trybie art. 151 Ordynacji podatkowej. Zebrany materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie ustalenia, że M. S. i H. K. byli osobami upoważnionymi do odbioru korespondencji dla Spółki. Zarówno skarżąca, jak również osoby, które odebrały korespondencję zgodnie oświadczają, że nie było upoważnienia do odbioru przesyłek. Osoby odbierające korespondencję twierdzą, że czyniły to grzecznościowo, jednakże co istotne nie wiedzą, czy ta konkretna korespondencja dotarła do adresata. Spółka natomiast twierdzi, że faktycznie nie dotarły do niej sporne postanowienia.
Podnieść należy, że przepis art. 151 O.p. nie pozostawia wątpliwości komu należy doręczyć pismo, tzn. jakiej osobie fizycznej znajdującej się w siedzibie osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej. Osobą tą nie może być przypadkowo napotkany pracownik innej firmy, ale musi to być osoba uprawniona do odbioru pism.
Przede wszystkim podkreślić należy, że Skarżąca nigdy nie wskazywała H. K. ani M. S., jako osób upoważnionych do odbioru korespondencji
w jej imieniu. Zupełnie nieuprawnione pozostaje wnioskowanie organu, że kilkakrotny faktyczny udział tych osób w odbiorze przesyłek dla skarżącej czyni je osobami upoważnionym do odbioru korespondencji w każdym czasie. Istotne jest to, czy byli upoważnieni do odbioru tej konkretnej korespondencji. Wobec zaprzeczania zarówno przez stronę skarżącą oraz osoby, które odebrały przesyłki, aby udzielone było przez Spółkę upoważnienie do odbioru przesyłek przez H. K. i M. S., jako błędne należy ocenić ustalenia o skutecznym doręczeniu postanowień.
Warto w tym miejscu przywołać tezę zawartą w wyroku NSA z dnia 28 lutego 2001r. sygn. akt III SA 3393/99, która brzmi w następujący sposób: "W przeciwieństwie do osoby fizycznej, dla której pismo można pozostawić u sąsiada (art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm.), możliwości takiej nie ma w odniesieniu do osoby prawnej. Dlatego też pokwitowanie odbioru decyzji przez inny podmiot prawny, mający siedzibę w tym samym budynku, nie stanowi skutecznego doręczenia." Sąd rozstrzygający w przedmiotowej sprawie, powyższy pogląd podziela.
W związku z powyższym organ obowiązany jest - dla skutecznego wszczęcia postępowania - doręczyć postanowienie o wszczęciu postępowania kierując się treścią art. 151 Ordynacji podatkowej
Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie
art. 145 § 1 ust 1 lit c) p.p.s.a. Na podstawie art. 152 określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
H. Adamczewska – Wasilewicz I. Najda – Ossowska U. Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło