I SA/Bd 247/05

WyrokWSA w Bydgoszczy2005-07-07

Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Teresa Liwacz, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe, jeśli doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło osobie nieupoważnionej do odbioru korespondencji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) i przepisy dotyczące doręczania pism (art. 151 Ordynacji podatkowej). Doręczenie decyzji osobie nieupoważnionej, która nie była pracownikiem spółki, nie mogło rodzić skutków prawnych dla strony, a organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia skuteczności doręczenia.
Stan faktyczny
Spółka R. S.A. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta W. Spółka zarzuciła, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona osobie nieupoważnionej, która przekazała ją spółce z opóźnieniem, co skutkowało błędnym ustaleniem terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy nie przeprowadził w tym zakresie pogłębionego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. i określono, że nie może być ono wykonane w całości. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej kwotę 340,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Liwacz, asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.), Protokolant Małgorzata Antoniuk, po rozpoznaniu w dniu 07 lipca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi R. S. A. w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2005r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej kwotę 340,00 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdziło, że odwołanie R. S.A. z siedzibą w S. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] 2004r. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wskazano, iż decyzja organu pierwszej instancji doręczona została podatnikowi w dniu [...] 2004r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Odwołanie od tej decyzji nadano w urzędzie pocztowym w dniu [...] 2005r. a więc po upływie 14 dniowego terminu, w którym strona miała prawo zaskarżyć rozstrzygniecie. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, iż podatnik nie zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako wydanego z naruszeniem przepisów postępowania a w szczególności : - art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) poprzez brak wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego, - art. 192 cyt. ustawy w związku z uznaniem za udowodnioną okoliczność doręczenia skarżącej decyzji Prezydenta Miasta W. w dniu [...] 2004r. bez zapewnienia skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do dowodu w postaci potwierdzenia odbioru. W uzasadnieniu wskazano, iż stanowisko organu odwoławczego jakkolwiek formalnie poprawne, oparte zostało o niewłaściwe ustalony stan faktyczny, w szczególności poprzez przyjęcie, iż decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] 2004r. została doręczona skarżącej w dniu [...] 2004r. Strona wskazuje, iż potwierdzenie odbioru z dnia [...] 2004r. zostało podpisane przez panią Joannę G. , która nie jest osobą upoważnioną do odbioru pism adresowanych do skarżącej a co więcej nie jest nawet jej pracownikiem. Osoba dokonująca odbioru pisma – zatrudniona w biurze rachunkowym mającym siedzibę w tym samym budynku co skarżąca- zobowiązała się oddać pismo właściwemu pracownikowi skarżącej, jednak uczyniła to dopiero w dniu [...] 2005r. Ta właśnie data została naniesiona na pismo jako data wpływu do skarżącej co wynikała z faktu nie poinformowania przez panią G. o wcześniejszym odbiorze pisma. Opisany przebieg zdarzeń doprowadził do błędnego ustalenia terminu do wniesienia środka odwoławczego nie mniej skarżąca podkreśla, iż zachowała czternastodniowy termin od dnia otrzymania decyzji. Skarżąca wskazuje pomimo, iż uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną nie zwalnia to organu podatkowego od przeprowadzenia postępowania z przestrzeganiem wszelkich obowiązujących zasad. W niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego co, w ocenie podatnika, stanowi naruszenie wskazanych na wstępie skargi przepisów Ordynacji podatkowej. Do skargi dołączono umowę o pracę zawartą przez panią G. z biurem rachunkowym z dnia [...] 2004r. oraz kserokopię oświadczenia pani G. w którym potwierdza, iż nie posiadała upoważnienia do odbierania korespondencji skierowanej do spółki R., nie jest pracownikiem spółki a korespondencję odebraną w dniu [...] 2004r. przekazała osobie reprezentującej spółkę w dniu [...] 2005r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo wskazano, iż spółka nie podnosiła w odwołaniu okoliczności, iż decyzję organu pierwszej instancji otrzymała dopiero w dniu [...] 2005r. Ponadto fakt doręczenia decyzji osobie nieupoważnionej został podniesiony dopiero w skardze. Zatem w ocenie organu odwoławczego skoro podatnik nie złożył do odwołania wniosku o przywrócenie terminu to zasadnym było uznanie, iż odwołanie to zostało wniesione z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jego legalności tj. z punktu widzenia zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze z zm.) wynika zaś, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony postępowania. Należałoby także wskazać w tym miejscu, że zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) obowiązkiem organów podatkowych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Wymieniony przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Trzeba zaś pamiętać, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury przy czym jak podkreślano w orzecznictwie i literaturze przedmiotu art. 122 Ordynacji podatkowej jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego. Odnosząc powyższe spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zdaniem Sądu organ odwoławczy nie dopełnił obowiązków ciążących na nim z mocy powołanego wyżej przepisu. Trafnie podniesiono w skardze, iż okoliczność stwierdzenia uchybienia terminu powinna być poprzedzona postępowaniem mającym na celu ustalenie faktów istotnych z punktu widzenia przepisów prawa, które w tej sytuacji miały zastosowanie. W pierwszej zatem kolejności należało ustalić czy decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona. Zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym nie mającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Powyższy przepis nie pozostawia wątpliwości komu należy doręczyć pismo tzn. jakiej osobie fizycznej znajdującej się w siedzibie osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej. Osobą tą nie może być przypadkowo napotkany pracownik ale musi to być osoba uprawniona do odbioru pism. W niniejszej sprawie odbiór decyzji organu pierwszej instancji potwierdziła Joanna G. składając czytelny podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Okoliczność, iż nie została przystawiona żadna firmowa pieczątka (identyfikująca skarżącą spółkę) oraz fakt , iż z zawiadomienia odbioru nie wynika komu doręczono korespondencję (adresatowi, osobie upoważnionej do odbioru korespondencji) powinna stanowić asumpt do przeprowadzenia postępowania w tym zakresie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie poczyniło jakichkolwiek ustaleń przyjmując domniemanie prawidłowego, skutecznego doręczenia. Z dokumentów załączonych do skargi wynika zaś, iż Joanna G. nie była uprawniona do odbioru korespondencji spółki R., nie była nawet jej pracownikiem. Zatem rzeczą organu odwoławczego było należyte i staranne zebranie materiału dowodowego, który pozwoliłby na ocenę czy doręczenie decyzji do rąk Joanny G. rodziło skutki prawne dla skarżącej spółki. Powyższe uchybienia stanowiły naruszenie zasady wynikającej z art. 122 Ordynacji podatkowej, a tym samym prowadziły do uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy orzekł o kosztach.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło