I SA/Bd 250/08
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2008-07-15
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie jest w stanie udokumentować swoich dochodów z uwagi na nielegalne zatrudnienie, ale jednocześnie wykazuje zdolność do ponoszenia kosztów postępowania sądowego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona, mimo braku możliwości udokumentowania dochodów z powodu nielegalnego zatrudnienia, wykazuje zdolność do ponoszenia kosztów postępowania sądowego, takich jak wpis od skargi. Ciężar udowodnienia sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która musi przekonać sąd o zasadności swojego żądania, a nieprzedłożenie dokumentów lub sprzeczność podanych faktów z innymi informacjami o sytuacji majątkowej mogą stanowić podstawę do odmowy.Stan faktyczny
W.L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o rozłożenie należności celnych na raty. Wnioskodawca podniósł, że wraz z rodziną przebywa za granicą, a dochód rodziny wynosi 1100 EUR z tytułu nielegalnego zatrudnienia. Wskazał na koszty utrzymania mieszkania i rachunki, brak zeznań podatkowych za ostatnie 2 lata, brak rachunku bankowego i oszczędności, ale posiada nieruchomość rolną i działkę. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca jest w stanie wygospodarować środki na wpis od skargi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o rozłożenie należności celnych na raty postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.
I SA/Bd 250/08
UZASADNIENIE
W postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi na wskazane powyżej postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o rozłożenie należności celnych na raty W.L.złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu żądania podniósł, iż wraz z żoną i dwójką dzieci przebywają za granicą. Według oświadczenia dochód rodziny stanowi 1100 EUR uzyskiwane z tytułu nielegalnego zatrudnienia małżonków ( zbrojarz, sprzątaczka). Wnioskodawca wykazał, że ponoszą koszty utrzymania mieszkania - 400 EUR miesięcznie oraz opłacają rachunki za prąd. Zaznaczył, iż nie składał zeznań podatkowych za okres ostatnich 2 lat. Nadto nie posiada rachunku bankowego oraz oszczędności. Jako majątek wskazał 3,10 ha nieruchomości rolnej oraz działkę.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz uprawnienie do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez ponoszenia kosztów jego wynagrodzenia ( art.245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Stosownie do art.246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przysługuje osobie fizycznej w sytuacji, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Podzielić należy pogląd, że użycie w przytoczonym przepisie określenia: "gdy wykaże" oznacza, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinna ona zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Przyjmuje się, że gdy fakty, które strona podała we wniosku nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z innymi informacjami o jej sytuacji majątkowej , istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy.
Biorąc pod uwagę, że skarżący jest w stanie wygospodarować środki pieniężne na uiszczenie comiesięcznych rat w kwocie 450 zł z tytułu zaległości podatkowej, to istniejący na obecnym etapie postępowania obowiązek opłacenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł ( § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz.2193 ze zm.) pozostaje bez wątpienia w zasięgu jego możliwości finansowych. Znaczenie dla takiej oceny ma fakt, iż oboje małżonkowie pracują i posiadają środki na zapewnienie egzystencji bez dodatkowego wsparcia ze strony rodziny czy opieki społecznej.
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, że W.L. winien wykazać okoliczności uzasadniające jego żądanie. Należy przy tym zaznaczyć, iż ocenie podlega nie tylko wykazanie przez wnioskodawcę zasadności żądania, ale również sposób wykazywania. Zgodnie z art.255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte w formularzu PPF okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów oraz stanu rodzinnego. W odpowiedzi na takie wezwanie z dnia 16 czerwca 2008 r. skarżący wyjaśnił, że jako nielegalnie zatrudniony nie jest w stanie udokumentować wysokość dochodu rodziny. Zauważyć należy, że poza tym nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów potwierdzających istnienie nadzwyczajnych okoliczności, które dodatkowo przemawiałyby za przyznaniem prawa pomocy i wykraczałyby poza wydatki zwyczajowo ponoszone, tj. związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego.
W takim stanie rzeczy uznać należało, iż wnioskodawca nie uzasadnił przekonywująco, iż jego rodzina znajduje się w ubóstwie ze względu na okoliczności życiowe, co uniemożliwia stronie ponoszenie jakichkolwiek kosztów sądowych.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło