I SA/Bd 263/09
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-07-07
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli pomimo złożenia oświadczenia o braku środków finansowych, nie przedłożyła na wezwanie sądu dodatkowych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych dla osoby prawnej nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona, mimo wezwania sądu do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy, nie udzieliła odpowiedzi. Brak tych dokumentów uniemożliwia sądowi dokonanie pełnej analizy możliwości płatniczych spółki, co jest warunkiem koniecznym do przyznania prawa pomocy na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Spółka F. S.A. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Złożyła oświadczenie o braku środków finansowych, wskazując na niewielkie środki na rachunku bankowym i stratę za poprzedni rok. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych i podatkowych, jednak spółka nie odpowiedziała na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy spółce F. S.A. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
I SA/Bd 263/09 POSTANOWIENIE Dnia 07 lipca 2009 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 07 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. S.A. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. S.A. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [..] nr [...] w przedmiocie wysokości zajętej wierzytelności postanowił odmówić przyznania prawa pomocy
I SA/Bd 263/09
UZASADNIENIE
Wraz ze skargą na wskazane powyżej postanowienie spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z informacji zawartych w urzędowym formularzu PPPr wynika, że skarżąca (prowadząca działalność polegającą na dzierżawie pomieszczeń biurowych) nie posiada środków finansowych pozwalających na uregulowanie kosztów postępowania. Zgodnie ze złożonym w dniu 19 maja 2009 r. oświadczeniem kapitał zakładowy strony wynosi 500.000 zł, a wysokość środków finansowych sprowadza się do kwoty 1.171,89 zł. Ponadto zainteresowana wskazała, że na rachunkach bankowych zgromadziła środki pieniężne w wysokości 860,45 zł, przy czym rok 2008 zamknęła stratą wynoszącą 24.799,43 zł. Dodatkowo skarżąca podała, że nie posiada środków trwałych.
Pismo Sądu dnia 25 maja 2009 r., którym wezwano spółkę do przedłożenia :
odpisu zeznania podatkowego za 2008 rok ; wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy; deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT 7 za miesiące 2008 r., wskazania źródła, z którego ponosi koszty związane ze swym funkcjonowaniem, przedłożenia dokumentów bilansowych i podatkowych ( bilansu, rachunku zysków i strat), pozostawione zostało bez odpowiedzi.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawo pomocy jest szczególną instytucją, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Wskazać jednak należy, że prawo to nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń.
Zgodnie z przepisem art.246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej " p.p.s.a", osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania.
Powyższy przepis przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma ona do dyspozycji odpowiednich środków pieniężnych. Winna mieć przy tym świadomość, że wnosząc o omawiane zwolnienie musi uprawdopodobnić w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Na jej korzyść przemawia zamysł ustawodawcy, który nie obciążył wnioskującego obowiązkiem udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia odpowiednich faktów.
W niniejszej sprawie strona domaga się zwolnienia od kosztów sądowych, które zgodnie z § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz.2193 ze zm.) na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do opłacenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł
Zauważyć jednak należy, że jak wynika z treści formularza PPPr, skarżąca na rachunku bankowym zgromadziła 860,45 zł. Głównie z tej przyczyny referendarz powziął wątpliwość co do zasadności przyznania prawa pomocy i podjął dodatkowe działania mające na celu ustalenie obiektywnych możliwości płatniczych spółki. Umożliwił to przepis art. 255 p.p.s.a, który stanowił w niniejszej sprawie podstawę do wezwania skarżącej do przedstawienia dodatkowych dokumentów. Unormowanie to jest instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy, umożliwiającym prawidłową ocenę stanu majątkowego i dochodów. Zgodnie bowiem z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Jak wynika jednak z tego przepisu, odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam zainteresowany.
Skoro więc rola referendarza ogranicza się do poinstruowania wnioskodawcy, jakimi konkretnymi środkami dowodowymi może on uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek, o których mowa w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., to w okolicznościach niniejszej sprawy przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, podejmując działania wynikające z dyspozycji art.255 p.p.s.a.
Reasumując, na skutek braku żądanych informacji, referendarz nie był w stanie dokonać pełnej analizy stanu majątkowego strony skarżącej . Tym bardziej, że ewentualne obciążenia finansowe wynikające z zainicjowania postępowania sądowadministracyjnego sprowadzają się do najniższych z możliwych. Zauważyć przy tym wypada, że spółka funkcjonuje w obrocie, jak również nie została postawiona w stan upadłości.Wobec nasuwających się wątpliwości co do zasadności przyznania prawa pomocy zwrócono się do strony o przedłożenie dokumentów, które mogłyby wskazywać na istnienie wyjątkowych okoliczności wpływających na jej możliwości płatnicze. Ta jednak, pomimo skutecznego doręczenia omawianego wezwania, pozostawiła je bez odpowiedzi.
W świetle poczynionych powyżej uwag, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło