I SA/Bd 264/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 01 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J.D. i A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2005 rok postanowił odmówić przyznania prawa pomocy I SA/Bd 264/10 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjnyw Bydgoszczy odmówił w niniejszej sprawie J.D.przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, stwierdzając w uzasadnieniu, że takie okoliczności jak stały dochód przewyższający koszt miesięcznego utrzymania, możliwość gromadzenia oszczędności oraz sposobność spłacania kredytu świadczą o płynności budżetu domowego wnioskującego. Skarżący składając kolejny wniosek, sporządzony 20 września 2010 r., wniósł o ustanowienie adwokata, przytaczając dotychczasowa argumentację. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed Sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów postępowania sądowego. Ze względu jednak, że pomoc prawna jest także formą dofinansowania pochodzącą z budżetu państwa, to jej udzielenie powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków umożliwiających udział w procesie jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z wniosku, strona ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które to obejmuje ustanowienie adwokata. Ze względu na tak określone granice prawa pomocy, skarżący winien uprawdopodobnić, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje go przepis art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Rozpatrując ponownie wniosek J. D. dotyczący przyznania pomocy prawnej należało mieć na uwadze negatywne dla skarżącego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 27 sierpnia 2010 r., którym stronie odmówiono przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. W postanowieniu tym, po przeanalizowaniu sytuacji majątkowej i finansowej wskazano, że poniesienie kosztów sądowych w wysokości 600 zł mieści się w zakresie możliwości płatniczych wnioskującego, pomimo też tego, że zainicjował on postępowanie w sześciu sprawach zawisłych przed tut. Sądem zarejestrowanych w repertorium pod sygnaturą akt od I SA/Bd 264 do I SA/Bd 269/10. Dokonując powtórnie analizy możliwości płatniczych strony w kontekście ustanowienia adwokata z urzędu stwierdzić należało się, że stan rodzinny oraz możliwości płatnicze skarżącego nie uległy od chwili wniesienia pierwszego wniosku zmianie. Wnioskujący z tytułu umowy o pracę zarabia 1.318 zł brutto, żona 1.800 zł brutto. Małżonkowie nadal utrzymują dwoje dzieci, w tym A.D. korzystającą z prawa do renty ustalonego w wysokości 690 zł. Wydatki rodziny związane z jej utrzymaniem pozostają standartowe (mieszkanie, dojazdy, zakup leków) i łącznie wynoszą 1.460 zł. Zainteresowany domaga się uwzględnienia w niniejszym postępowaniu dokumentów przedkładanych do toku sprawy. Z nich jednak wynika, że potrzeby bytowe skarżącego nie są szczególnie ograniczone. Wyciąg z rachunku oszczędnościowego ( K-52) należącego do strony wskazuje, że znajdują się na nim zasoby pieniężne w kwocie 15.362,50 zł, jak również, że skarżący skutecznie wywiązuje się z zobowiązania do spłaty kredytu gotówkowego, którego rata wynosi około 1.100 zł. Te dwa czynniki wskazywane już uprzednio przez tutejszy Sąd zadecydowały o nieuwzględnieniu wniosku J.D. w postępowaniu o przyznanie stronie profesjonalnego pełnomocnika. Po pierwsze bowiem, posiadany majątek w formie gotówki nie stanowi przesłanki do zniesienia obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nawet w części. Po drugie, wskazanie przez skarżącego, że skutecznie spłaca kredyt nie przemawia za uwzględnieniem jego wniosku w kontekście udzielenia pomocy prawnej. Tym bardziej, że skarżący nie twierdzi, by miał jakiekolwiek problemy z regulowaniem tego zobowiązania, a więc skutkujące wszczęciem postępowania egzekucyjnego przez komornika. Założenie, że konieczność spłaty kredytów powinna powodować zwolnienie od kosztów sądowych jest niedopuszczalne, bowiem koszty sądowe nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności do zaspokajania. Odnosząc zatem powyższe do treści przepisu art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wyjaśnić trzeba także, że przez uszczerbek w koniecznym utrzymaniu rozumie się zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Nie można przy tym, stosując prawo pomocy, chronić, czy też wzbogacać majątku osób prywatnych. Przy ocenie zasadności uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagająca się ustanowienia adwokata musi wykazać, iż znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Uwzględniając zatem informacje wynikające ze złożonego na urzędowym formularzu PPF wniosku oraz dokumentów przedłożonych przez zainteresowanego stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa J.D. nie może być uznana za trudną, skoro jego gospodarstwo domowe znajduje materialne oparcie w stałych, comiesięcznych dochodach, powodujących, że wszelkie potrzeby bytowe zostały rodziny zapewnione, w tym również i te, które nie mają wymiaru koniecznego. W pojęciu utrzymania koniecznego nie mieszczą się bowiem nakłady związane z utrzymaniem rodziny na pewnym standardzie (wyższym od minimalnego), ale nieposiadające cechy nieodzowności, nieuchronności. Spłata kredytu bez wątpienia taką nie jest. Z tych powodów, zważywszy na realia ekonomiczne oraz zasady doświadczenia życiowego trudno uznać skarżącego za osobę wymagającą pomocy państwa, tak więc na podstawie art.246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji postanowienia.