I SA/Bd 27/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Protokolant Rafał Opioła po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia długu celnego oddala skargę I SA/Bd 27/10 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2009r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] 2009r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia długu celnego. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny: decyzją [...] 2002r. Dyrektor Urzędu Celnego w Toruniu uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne Nr E13 [...] z dnia [...] 1999r, dotyczące objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w T. z [...] 2003r. Prawidłowość powyższych decyzji potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy który wyrokiem z dnia 03 lutego 2004r. sygn. akt SA/Bd 1595/03 oddalił skargę M. G.. W dniu 11 maja 2009r. do Naczelnika Urzędu Celnego w T. wpłynął wniosek skarżącego o wydanie decyzji w przedmiocie wygaśnięcia zobowiązania do uiszczenia należności celnych. Decyzją z dnia [...] 2009r. organ l instancji odmówił stwierdzenia wygaśnięcia kwoty długu celnego określonego decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w T. z dnia [...] 2002r. Nr [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, iż bieg terminu przedawnienia nie został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, gdyż doręczenie zobowiązanemu tytułu egzekucyjnego, nie przerywa biegu przedawnienia, o ile nie towarzyszy tej czynności zastosowanie konkretnego środka egzekucyjnego i zawiadomienie o jego zastosowaniu w postaci stosownego zajęcia prawa majątkowego. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że dług celny powstał w dniu [...] 1999r., tj. w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego zarejestrowanego pod pozycją [...]. Strona została powiadomiona o zarejestrowanej kwocie należności wynikającej z decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w T. nr [...] z dnia 05 marca 2002r., w dniu jej doręczenia (08 marca 2002r.). Dyrektor wyjaśnił, iż zgodnie z art. 242 § 4 Kodeksu celnego kwot należności można dochodzić w ciągu 5 lat, licząc od dnia, w którym zostały zarejestrowane. Natomiast bieg przedawnienia terminu, o którym mowa w § 4, przerywa: 1) wszczęcie egzekucji, 2) wszczęcie postępowania karnego lub postępowania przed sądem administracyjnym (art.242 §5). W myśl art. 26 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego. W oparciu o powyższe przepisy oraz wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2008r. sygn. akt I FSK 1298/06 Dyrektor wywiódł, że termin przedawnienia w niniejszej sprawie został przerwany po raz pierwszy w dniu wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym, tj. w dniu 24 marca 2003r, czyli w dniu złożenia skargi. Od dnia 04 marca 2004r., tj. od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu termin przedawnienia zaczął biec na nowo. Po raz drugi termin przedawnienia został przerwany w dniu 12 lipca 2004r. przez wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego tj. z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego z dnia [...] 2004r. Nr [...]. W ocenie organu odwoławczego termin przedawnienia nie zaczął biec ponownie z uwagi na brak przesłanek wynikających z art. 242 § 6 ustawy Kodeks celny. W skardze skierowanej do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I i Ii instancji w całości zarzucając naruszenie: 1) art.73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne, wskutek wadliwego zastosowania przepisów ustawy Ordynacja podatkowa; 2) art. 233 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji Urzędu Celnego w Toruniu z dnia 18 listopada 2009r. na skutek wadliwego ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy; 3) naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 120 ordynacji podatkowej poprzez uchybienie przepisom 32 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 242 § 4, § 5 pkt 1 i art. 243 ustawy Kodeks Celny; 4) naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez uchybienie przepisom art. 242 § 5 pkt 1 w zw. z art. 1 ,art. 1a pkt 2, pkt 12, art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; 5) naruszenie postanowień art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności wobec naruszenia ważnego interesu Skarżącego wyrażające się w naruszeniu prawa do sprawiedliwej procedury, w wyniku nie rozpatrzenia całego materiału dowodowego na takt występowania przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia długu celnego określonego decyzja z dnia 05 marca 2002r., w związku z przedawnieniem terminu dochodzenia należności przez organ celny na skutek nie podjęcia czynności egzekucyjnej przerywającej bieg przedawnienia terminu dochodzenia należności celnych: 6) naruszenie zasady państwa prawa i zasady praworządności wyrażonej w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego i postępowania W uzasadnieniu strona wskazała, iż w niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia uległ przerwaniu na mocy art. 242 § 5 pkt 1 Kodeksu celnego od 26 kwietnia 2003r. do 12 marca 2004r. tj. na czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego, po czym zaczął biec na nowo od dnia 13 marca 2004r. i zakończył się z dniem 13 marca 2009r. W ocenie skarżącego organ organy błędnie uznały, iż doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego w dniu 12 lipca 2004r. przerwało bieg terminu przedawnienia dochodzenia roszczeń celnych. Podniósł, iż od dnia 01 stycznia 2003r. przepis art. 242 § 5 Kodeksu celnego w zw. z art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesądza, że do przerwania biegu terminu konieczne jest zastosowanie środka egzekucyjnego. Ponadto skarżący wskazał, iż organ podjął próbę zastosowania środka egzekucyjnego w dniu [...] 2009r. (zawiadomienie nr [...] ) jednakże próba zajęcia prawa majątkowego została dokonana po terminie w związku z czym nie mogła być skuteczna. W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm.),- zwanej dalej p.p.s.a. ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy doręczenie zobowiązanemu w dniu 12 lipca 2004r. tytułu wykonawczego przerwało bieg terminu przedawnienia dochodzenia należności celnych powstałych [...] 1999r. tj. w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego zarejestrowanego pod pozycja [...]. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy Kodeksu celnego. Zgodnie bowiem z art. 26 z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. 68, poz. 623) Przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Stosownie do treści art. 242 § 4 ustawy Kodeks celny – zwana dalej u.k.c. - kwot należności można dochodzić w ciągu 5 lat, licząc od dnia, w którym zostały zarejestrowane. Zgodnie natomiast z treścią § 5 powyższego artykułu bieg przedawnienia terminu, o którym mowa w § 4, przerywa: 1) wszczęcie egzekucji, 2) wszczęcie postępowania karnego, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe lub postępowania przed sądem administracyjnym. Bezspornym pomiędzy stronami jest fakt, iż termin przedawnienia należności celnych w świetle powyższych regulacji został przerwany w związku z wszczęciem postępowania sadowoadministracyjnego w dniu 24 marca 2003r. Z treści art. 242 § 6 pkt 3 u.k.c. wynika, iż po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo, począwszy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu wydanego w postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, albo wyroku lub postanowienia sądu administracyjnego. Tym samym od dnia 4 marca 2004r. (data uprawomocnienia się wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 03 lutego 2004r. sygn. akt SA/Bd 1595/03) na nowo zaczął biec termin przedawnienia należności celnych. Jak wynika również z akt sprawy w dniu 12 lipca 2004r. został doręczony skarżącemu tytuł wykonawczy co w ocenie organów po raz drugi przerwało bieg terminu przedawnienia dochodzenia roszczeń celnych. Sąd podziela powyższe stanowisko. Jak wynika bowiem z treści przywołanego powyżej przepisu art. 242 § 5 pkt 1 bieg przedawnienia terminu przerywa wszczęcie egzekucji. W związku z tym kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest ustalenie czy doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego stanowi wszczęcie egzekucji. Z treści art. 243 u.k.c. wynika, że w postępowaniu przed organami celnymi stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Czynności egzekucyjne mogą być podejmowane skutecznie w ramach egzekucji, a tę wszczyna się stosownie do art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w ten sposób, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (§ 5). Z kolei egzekucja następuje w ramach postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze powyższe przepisy zdaniem Sądu organy zasadnie uznały, iż doręczenie skarżącemu w dniu [...] 2004r. tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2004r. spowodowało wszczęcie egzekucji w związku z tym na mocy art. 242 § 5 pkt 1 został przerwany bieg terminu przedawniania dochodzenia należności celnych. Ponadto należy również wskazać, iż stosownie do treści art. 242 § 6 Kodeksu celnego po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo, począwszy od dnia: 1) wniesienia wpłaty, 2) ściągnięcia ostatniej wpłaty w trybie egzekucji administracyjnej lub stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że egzekucja stała się bezskuteczna, 3) uprawomocnienia się orzeczenia sądu wydanego w postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, albo wyroku lub postanowienia sądu administracyjnego. Z uwagi na fakt, iż po doręczeniu zobowiązanemu tytułu wykonawczego, żadna z przesłanek wymienionych w powyższym przepisie nie wystąpiła termin przedawnienia w niniejszej sprawie ponownie nie zaczął biec. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, iż w przypadku długu celnego począwszy od 1 stycznia 2003r. przepis art. 242 § 5 u.k.c. w zw. z art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 243 u.k.c. przesądza, że do przerwania biegu terminu konieczne jest zastosowanie środka egzekucyjnego. Na marginesie należy wskazać, iż stanowiska skarżącego nie potwierdzają decyzje Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia [...] 2009r. dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług. W powyższych sprawach zastosowanie miał, bowiem przepis art. 70 Ordynacji podatkowej obowiązujący od 1 stycznia 2003r. Według art. 70 § 3 w brzmieniu obowiązującym do końca 2002r. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony, zaś zgodnie z § 4 po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Po zmianie tych przepisów od dnia 1 stycznia 2003r. według art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, zaś po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Nowe brzmienie przepisu, wymagającego od 1 stycznia 2003r. do przerwania biegu terminu przedawnienia zastosowania środka egzekucyjnego, a nie tylko czynności egzekucyjnej, wprowadzone zostało ustawą z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 169, poz. 1387). Z uwagi na fakt, iż przedmiotem niniejszego postępowania była kwestia wygaśnięcia długu celnego powyższy przepis Ordynacji podatkowej nie mógł mieć zastosowania jak w powyższych decyzjach z dnia [...] 2009r. dotyczących podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług. Za niezasadne, a w konsekwencji na niezasługujące na uwzględnienie należy uznać zarzuty pełnomocnika dotyczące naruszenia przepisów postępowania podatkowego, wyrażonych w treści art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Zasada praworządności, wyrażona w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej dotyczy wymogu przestrzegania prawa, natomiast zasada legalizmu - będąca jej urzeczywistnieniem - określona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 120 Ordynacji podatkowej, nakłada na organy podatkowe, obowiązek działania na podstawie przepisów prawa. Zasada ta oznacza oparcie każdej czynności wykonywanej przez organ prowadzący postępowanie na konkretnym przepisie. W niniejszej sprawie zarzut naruszenia tego przepisu jest bezpodstawny, bowiem w sprawie orzekły organy, które ustawowo są upoważnione do orzekania , orzeczenie nastąpiło w formie decyzji, a więc w formie zgodnej z przepisami prawa, a organy podatkowe, informowały stronę o toczącym się postępowaniu także w formach, które przepisy prawa zastrzegają dla danej czynności. W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.