I SA/Bd 270/16

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2016-07-12

Skład orzekający: Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że poniesienie kosztów postępowania przekracza jego możliwości majątkowe bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, pomimo wskazanych przez skarżącego wydatków, łączny dochód małżonków pozwala na pokrycie kosztów sądowych przy racjonalnym gospodarowaniu środkami. Ponadto, skarżący sam podjął decyzję o sfinansowaniu udziału profesjonalnego pełnomocnika przed zabezpieczeniem środków na wpis sądowy, co nie może obciążać budżetu państwa.
Stan faktyczny
Skarżący K. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług oraz solidarnej odpowiedzialności podatkowej. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a ich miesięczny dochód wynosi około [...] zł. Wskazał również posiadane mieszkanie jako majątek. W uzasadnieniu podał, że przeznaczył oszczędności na spłatę długów spółki. Wniosek został rozpatrzony przez referendarza sądowego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu [...] lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2012 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej wspólników postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W dniu 04 lipca 2016r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, którego miesięczny dochód wynosi ok. [...] zł miesięcznie. Jako majątek strona wskazała mieszkanie o pow. 50 m˛. Skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że wszelkie dotychczasowe oszczędności przeznaczył na spłatę długów spółki, której był wspólnikiem. Obecnie pracuje w [...]. Oświadczył, że żona posiada jakieś oszczędności ale jest to jej majątek osobisty. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki skarżący wskazał: wynajem pokoju w [...] [...] funtów; wyżywienie [...] funtów; dojazd do pracy [...] funtów; środki czystości i artykuły gospodarstwa domowego [...] funtów; koszt podróży do [...] [...] funtów; telefon [...] funtów; odzież robocza [...] funtów. Ponadto żona skarżącego ponosi następujące wydatki: opłata za mieszkanie [...] zł; prąd [...] zł; dojazd do pracy [...] zł; telefon [...] zł; telewizja [...] zł; wyżywienie [...] zł; środki czystości [...] zł; ubezpieczenie [...] zł; leki [...] zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domaga się skarżąca, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe udowodnienie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. Wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Otóż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Oboje małżonkowie pracują. Żona skarżącego z tytułu umowy o pracę uzyskuje miesięczne wynagrodzenie w kwocie [...]zł. Skarżący obecnie pracuje w [...] i otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...]funtów netto. Zatem do dyspozycji małżonków comiesięcznie pozostaje kwota ok. [...] zł. Uwzględniając podane przez skarżącego comiesięczne wydatki tj. wynajem pokoju w [...] [...] funtów; wyżywienie [...] funtów; dojazd do pracy [...] funtów; środki czystości i artykuły gospodarstwa domowego [...] funtów; koszt podróży do [...] [...] funtów; telefon [...] funtów; odzież robocza [...] funtów; opłata za mieszkanie w [...] [...] zł; prąd [...] zł; dojazd do pracy żony [...] zł; telefon [...] zł; telewizja [...] zł; wyżywienie [...] zł; środki czystości [...] zł; ubezpieczenie [...] zł; leki [...] zł do dyspozycji skarżącego oraz jego żony pozostaje kwota ok. [...] zł. Łączne opłaty skarżącego wynoszą [...] funtów, natomiast żony skarżącego [...] zł. Tym samym przy racjonalnym gospodarowaniu stałym dochodem skarżący ma możliwość opłacić jednorazowo wpis od skargi w kwocie [...]zł. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06). Istotne znaczenie dla oceny wykazania podstaw przyznania prawa pomocy ma również fakt, że strona skarżąca samodzielnie podjęła decyzję o sfinansowaniu udziału profesjonalnego pełnomocnika w pierwszej kolejności, tj. przed zabezpieczeniem środków na opłacenie wpisu sądowego od wnoszonej skargi. Istotny w tym zakresie jest fakt, że dla wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie jest konieczny, w przeciwieństwie do uiszczenia wpisu sądowego, udział profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem referendarza sądowego nie można przenosić na budżet państwa i ogół podatników ewentualnych konsekwencji wyboru dokonanego w przez stronę skarżącą, bez względu na moment dokonania tego wyboru, w wyżej wskazanym zakresie, tj. jak podaje skarżący braku środków pieniężnych na opłacenie m. in. wpisu sądowego od skargi. Końcowo zaakcentować również należy, że instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych obiektywnie możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł. Skarżący do takich osób nie należy Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło