I SA/Bd 271/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 04 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2012 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej wspólników postanowił: 1. zwolnić skarżącego od ˝ wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 28 czerwca 2016r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwójką dzieci którego miesięczny dochód wynosi [...] zł. Oświadczył, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] zł. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego skarżący przedłożył zeznania podatkowe za lata 2014-2015, umowę o pracę czynsz za mieszkanie, fakturę za energię, potwierdzenie dokonania opłaty za przedszkole, rachunek za kuchenkę, kserokopię umowy kredytowej. W piśmie z dnia [...] lipca 2016r. skarżący oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych; nie korzysta z pomocy społecznej, lokal zamieszkuje w ramach użyczenia, wydatki na utrzymanie mieszkania to kwota ok. [...] zł ( czynsz, prąd, przedszkole syna, telefon, telewizja); nie posiada oszczędności; korzysta z programu 500+ - na syna. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domaga się skarżąca, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe udowodnienie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. Wniosek strony zasługuje na częściowe uwzględnienie. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06). Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów wynika, że dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi ok. [...] zł netto. Ponadto żona skarżącego korzysta z programu 500+ i z tego tytułu dochód gospodarstwa domowego jest zasilany miesięcznie kwotą [...]zł. Zatem łączny dochód wynosi [...] zł netto. Po odjęciu kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania do dyspozycji strony pozostaje kwota ok. [...] zł. Tym samym orzekający uznał, że przy racjonalnym gospodarowaniu stałym dochodem skarżący ma możliwość opłacić jednorazowo ˝ wpisu od skargi w kwocie [...]zł. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien w pełnym zakresie kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Ponadto jak wynika z oświadczenia skarżącego posiada on samochód o wartości [...] zł. Co prawda skarżący oświadczył, że przedmiotowy pojazd jest uszkodzony jednakże bez wątpienia stanowi majątek ruchomy skarżącego który jest wolny od jakichkolwiek obciążeń i może być sprzedany chociażby na części. Istotne znaczenie dla oceny wykazania podstaw przyznania prawa pomocy ma również fakt, że strona skarżąca samodzielnie podjęła decyzję o sfinansowaniu udziału profesjonalnego pełnomocnika w pierwszej kolejności, tj. przed zabezpieczeniem środków na opłacenie wpisu sądowego od wnoszonej skargi. Istotny w tym zakresie jest fakt, że dla wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie jest konieczny, w przeciwieństwie do uiszczenia wpisu sądowego, udział profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem referendarza sądowego nie można przenosić na budżet państwa i ogół podatników ewentualnych konsekwencji wyboru dokonanego w przez stronę skarżącą, bez względu na moment dokonania tego wyboru, w wyżej wskazanym zakresie, tj. jak podaje skarżący braku środków pieniężnych na opłacenie m. in. wpisu sądowego od skargi. Odnosząc się do okoliczności spłaty kredytu wskazać należy, że obowiązek spłaty zobowiązań finansowych ma oczywiście wpływ na sytuację majątkową strony, nie stanowi jednak przesłanki, która przesądziłaby o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych. W orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych strony na Skarb Państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 224/13). Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.