I SA/Bd 276/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 07 listopada 2008r. na posiedzeniu niejawnym wskutek wniesienia sprzeciwu wniosku E. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. I. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata Wyrokiem z 26 sierpnia 2008r., sygn. akt I SA/Bd 276/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę E. I. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z [...] r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Pismem z 11 września 2008r. strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Strona podała, że jej jedynym źródłem dochodu jest 8,82 ha gospodarstwo rolne, którego jednak nie można prowadzić z uwagi na brak drogi dojazdowej, okresowe zalewanie gruntów i usytuowanie wieży przekaźnikowej telefonii komórkowej. Gospodarstwo jest własnością czterech osób. Wnioskodawca jest osobą schorowaną, jednak przyznana w 2004 roku renta nie jest mu wypłacana, postępowanie w tej sprawie toczy się przed Sądem Apelacyjnym. Posiadane oszczędności pieniężne w kwocie 44.400 zł znajdują się na książeczce oszczędnościowej i są zabezpieczeniem przyszłych ewentualnych roszczeń Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z tytułu nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Część tej kwoty należy do współwłaścicieli nieruchomości, bratanków skarżącego. Strona podała, że brakuje jej środków na konieczne leczenie, remont zabudowań w gospodarstwie, a nawet na najskromniejszą egzystencję. Postanowieniem z 13 października 2008r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Referendarz uznał, że wnioskodawca nie znajduje się w sytuacji majątkowej, która uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Pismem z 01 listopada 2008r. strona wniosła sprzeciw. W uzasadnieniu podała, że właścicielem nieruchomości rolnej są: R., P., D. I. oraz A. K. z domu I. po 1/12 części oraz skarżący. Pieniądze znajdujące się w depozycie bankowym są z tytułu posiadania i prowadzenia gospodarstwa rolnego, w odpowiedniej części należą do współwłaścicieli nieruchomości. Strona zaprzestała prowadzenia przedmiotowego gospodarstwa, od kiedy stało się to niebezpieczne. Wskazała na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2003r., sygn. akt 1628/03, w którym Sąd stwierdził, że ze względu na warunki istniejące obiektywnie, nie jest możliwe prowadzenie tego gospodarstwa. Oczekując na orzeczoną a niewypłaconą rentę chorobową, strona utrzymuje się z pomocy przyjaciół, złomu oraz runa leśnego. Skarżący podał, że opłacenie kosztów procesowych w toczących się 4 sprawach w jego sytuacji jest wydatkiem ogromnym. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Pismem z 01 listopada 2008r. strona skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy z 13 października 2008r., który nie został odrzucony przez Sad. Na podstawie art. 245 § 1 i 2 wskazanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej i majątkowej strony skarżącej Sąd zauważa, że nie posiada ona środków na uiszczenie kosztów sądowych. Strona pomimo posiadania części gospodarstwa rolnego, nie uzyskuje z niego żadnych dochodów. Zgromadzone w depozycie bankowym oszczędności stanową współwłasność osób będących współwłaścicielami przedmiotowego gospodarstwa. Strona wykazała, że może z nich korzystać tylko w ograniczonym zakresie. Aktualnie, oczekując na orzeczoną a niewypłaconą rentę chorobową, strona utrzymuje się z pomocy osób trzecich oraz zbieractwa złomu i runa leśnego. Wykazana przez stronę sytuacja finansowa i majątkowa wskazuje, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W takiej sytuacji, zasadnym jest również ustanowienie adwokata w sprawie, aby zapewnić stronie skarżącej możliwości dochodzenia w pełni swych praw przed sądem. Z tych względów na podstawie art. 260, art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.