I SA/Bd 276/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 maja 2010r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku rolnego za 2004 rok oddala skargę W dniu [...] czerwca 2009 r. Wójt Gminy [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym w stosunku do M. D., D. W. i J. D. z tytułu posiadania gruntów rolnych na terenie Gminy [...] za lata 2004-2008. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], Wójt Gminy [...] dokonał wymiaru podatku rolnego za rok 2004 r. w kwocie [...] zł M. D., D. W. i J. D.. W uzasadnieniu organ wskazał, że posiadają oni gospodarstwo rolne położone na terenie Gminy [...] w sołectwie [...] I o powierzchni [...] ha użytków rolnych, co stanowi [...] ha przeliczeniowych i [...] ha przeliczeniowych do podatku, stanowiące ich współwłasność. Organ podkreślił, że byli oni zobowiązani do złożenia informacji podatkowej czego nie dopełnili. W związku z tym wskazał przepisy prawne, na podstawie których dokonał wymiaru podatku i wyjaśnił sposób obliczenia podatku. M. D. wniosła odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., zarzucając jej błędna ocenę stanu faktycznego, błędną interpretację art.68 § 2 Ordynacji podatkowej, naruszenie art.4 ustawy o podatku rolnym przez jego niezastosowanie, dyskryminację swojej osoby oraz wydanie decyzji przed upływem terminu do wniesienia skargi na decyzję SKO we [...] z dnia [...] listopada 2009 r. ([...]). Przekazując akta sprawy organowi odwoławczemu Wójt Gminy [...] ustosunkował się do zarzutów skarżącej. Wyjaśnił, że jako organ podatkowy wydał zaskarżoną decyzję na współwłaścicieli gruntów rolnych stanowiących gospodarstwo rolne położone na terenie Gminy [...] w miejscowości [...] zgodnie z właściwością. Wskazał, że przedmiotowe grunty w dniu 30 grudnia 1991 r. były przekazane do opodatkowania według obowiązujących wówczas przepisów, według miejsca zamieszkania podatników tj. do Urzędu Miasta [...]. W obowiązującym stanie prawnym właściwym do naliczenia podatku rolnego jest organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów. Wójt zaznaczył, że podatek zapłacony w Urzędzie Miasta [...] może zostać zwrócony skarżącej. Wyjaśnił, że organ podatkowy może wymierzyć podatek i wydać decyzję za okres 5 lat wstecz zgodnie z art.68 § 2 Ordynacji podatkowej. Jako bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 4 ustawy o podatku rolnym oraz zarzut dyskryminacji skarżącej. Decyzja z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ wskazał, co należy rozumieć pod pojęciem zobowiązania podatkowego zgodnie z treścią art.5 Ordynacji podatkowej. Z treści cyt. przepisu wynika, że miejsce świadczenia pieniężnego jest tylko jednym z elementów zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art.6a ust.4a ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t. jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 136, poz.969 ze zm.) organem podatkowym właściwym w sprawach podatku rolnego jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Natomiast zgodnie z ust. 6 cyt. przepisu podatek rolny na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów (z zastrzeżeniem ust.10). Osoby fizyczne zobowiązane są złożyć właściwemu organowi podatkowemu informacje o gruntach, na urzędowych formularzach, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku rolnego lub o zaistnieniu zmian, o których mowa w ust.4. Jak podkreślił organ w przedmiotowej sprawie tylko zapłata podatku na rachunek Gminy [...] powodowałaby wykonanie przez podatnika zobowiązania podatkowego i wygaśnięcie takiego zobowiązania podatkowego. W ocenie organu odwoławczego nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że dokonanie wpłaty podatku na rachunek organu niewłaściwego, zwalnia podatnika z ciążącego na nim obowiązku. Dlatego też w opinii Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ podatkowy miał prawo do wydania decyzji ustalającej podatek rolny na rok 2004. Jak podkreślono w uzasadnieniu w decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. ([...]) SKO we [...] wskazało, że decyzje Burmistrza Miasta [...] ustalające podatek rolny od gruntów położonych na terenie Gminy [...] dotknięte są nieważnością, gdyż zostały wydane przez niewłaściwy organ. W związku z tym powinny zostać wzruszone w odpowiednim trybie, a powstała w wyniku tego nadpłata na koncie Urzędu Miasta [...] podlegać będzie zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji. Organ podkreślił, że tym samym strona nie zostanie obciążona podwójnie podatkiem rolnym. Odnosząc się do zarzutu bezczynności Wójta Gminy [...] organ wskazał, że organ podatkowy dopiero w dniu [...] maja 2009 r. został zawiadomiony o zmianach danych w ewidencji gruntów i budynków i postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. wszczął postępowanie w sprawie. Jak wskazano w uzasadnieniu organ wydał decyzję przed upływem terminu przedawnienia określonego w art.68 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Organ nie dopatrzył się także w postępowaniu pierwszoinstancyjnym czynności mających na celu dyskryminację skarżącej jako podatnika. Interesy podatnika co do braku działania organu w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego chroni przepis art.68 Ordynacji podatkowej przewidujący okresy przedawnienia wymiaru podatku. Jak podkreślono w uzasadnieniu podatek zapłacony w Urzędzie Miasta [...] skarżąca będzie mogła odzyskać, jak również będzie mogła wnioskować do Gminy [...] o odroczenie płatności ustalonego wymiarem podatku rolnego lub rozłożenie zapłaty podatku na raty. Okoliczność, że organ wydał zaskarżoną decyzję przed upływem terminu do wniesienia skargi na ostateczną decyzję kasacyjną SKO we [...] z dnia [...] listopada 2009 r. ([...]) nie stanowi w ocenie organu o wadliwości decyzji pierwszoinstancyjnej. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. M. D. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję SKO we [...] z dnia [...] lutego 2010 r., wnosząc o jej uchylenie, a także o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono błędna interpretację art.68 § 2 Ordynacji podatkowej oraz niewszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta [...] w sprawie podatku za 2004 r. Skarżąca podkreśliła, że niezłożenie przez nią deklaracji podatkowej za 2004 r. wynikało z działania w dobrej wierze, gdyż była przekonana, iż wypełnia wszystkie swoje zobowiązania podatkowe. Uregulowała podatek rolny za 2004 r. od całości użytkowanych gruntów do Urzędu Miejskiego na podstawie decyzji Burmistrza. Wójt nie podejmował w tym czasie żadnych działań i dlatego w ocenie skarżącej brak jest podstaw do wymierzenia podatku rolnego za 2004 r., gdyż art.68 § 2 Ordynacji podatkowej nie powinien mieć tutaj zastosowania. Jak wskazała skarżąca wykonanie decyzji SKO spowoduje, że zapłaci ona podwójny podatek. Strona podniosła również, że SKO nie wyjaśniło kwestii niesłusznie zapłaconego przez nią podatku od gruntów położonych na terenie Gminy [...] do Urzędu Miejskiego w [...], mimo trzykrotnego rozpatrywania tej samej sprawy. Nie wszczęto z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta [...] w części dotyczącej podatku od gruntów położonych na terenie Gminy [...]. W ocenie skarżącej w wyniku tego zaniechania będzie ona musiała zapłacić podatek za 2004 r. do Urzędu Gminy, a nie uzyska zwrotu niesłusznie wpłaconego podatku do Urzędu Miejskiego z uwagi na przedawnienie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W dniu [...] maja wpłynęło do Sądu , przesłane faxem , pismo skarżącej w którym podtrzymała dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze z zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. ustawy, oceniona według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269). Z istotnych dla sprawy a niespornych okoliczności stanu faktycznego wynika, że skarżąca wraz z D. W. i J. D. jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego położonego na terenie gminy [...]. Mimo obowiązku złożenia informacji podatkowej na podatek rolny żaden ze współwłaścicieli tego obowiązku nie dopełnił. W dniu [...] czerwca 2009r. Wójt Gminy [...] wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za 2004r. Postanowienie to wydano w skutek otrzymania w dniu [...] maja 2009r. zmiany geodezyjnej nr [...] ze Starostwa Powiatowego w [...] dotyczącej zmiany nazwiska jednego ze współwłaścicieli. Po przeanalizowaniu treści dokumentu Urząd Gminy uznał, iż jest organem właściwym miejscowo do pobierania podatku rolnego a nie Urząd Miasta [...] do którego p. D. uiszczała podatek. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. Wójt Gminy [...] wydał decyzję ustalającą podatek rolny za 2004r. w kwocie [...] zł . Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] lutego 2010r. W skardze jako najdalej idący zarzut skarżąca wskazała na błędną interpretację art. 68 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. Zgodnie z par. 1 powołanego przepisu zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, ustawy nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Stosownie zas do par. 2 jeżeli podatnik 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Natomiast ustawa z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym w art. 6a ust. 5 i 6 stanowi, ze osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 10 ( nie mającym zastosowania w niniejszej sprawie) są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informacje o gruntach, sporządzone na formularzach według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku rolnego, lub o zaistnieniu zmian, o których mowa w ust. 4. Podatek rolny na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 10, ustala, w drodze decyzji, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminach do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Skarżąca jako współwłaściciel gruntów gospodarstwa rolnego była zobowiązana do złożenia stosowanej informacji na podatek rolny. Pomimo wezwania organu skarżąca takiego dokumentu nie złożyła. Wójt Gminy [...] działając na podstawie art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym miał więc prawo wydać decyzję ustalającą wysokość podatku rolnego za 2004r. albowiem nie upłynął termin wskazany w art. 68 par. 2 ustawy Ordynacja podatkowa (pięć lat licząc od końca roku podatkowego w którym powstał obowiązek podatkowy). Organom nie można zatem postawić zarzutu błędnej interpretacji art. 68 par. 2 Ordynacji. Kwestia złej lub dobrej wiary na którą powołuje się skarżąca nie ma znaczenia w świetle wskazanych wyżej przepisów prawa. Poza sporem w tej sprawie pozostaje również okoliczność, że skarżąca dokonywała wpłat należnego podatku do Urzędu Miasta [...], zamiast do Urzędu Gminy [...] . Spór dotyczy natomiast tego, czy wpłaty podatku dokonane do organu niewłaściwego spowodowały wygaśniecie ciążących na stronie zobowiązań podatkowych. W myśl art. 5 Ordyancji podatkowej zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Już z powyższej regulacji prawnej wynika, że jednym z elementów zobowiązania podatkowego - konkretyzacji obowiązku podatkowego, jest miejsce świadczenia pieniężnego. Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego może zatem nastąpić w skutek zapłaty podatku na rachunek właściwego organu podatkowego. Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że dokonanie wpłaty podatku na rachunek organu niewłaściwego zwalnia podatnika z ciążącego na nim obowiązku (por. wyrok NSA z 25 września 2002 r. sygn. akt SA/Bk 1305/00, niepubl.). Dotyczy to zwłaszcza tych podatków, w których władztwo podatkowe przypisane zostało gminom, a takim podatkiem jest podatek rolny. W podatku tym stosunek prawno-podatkowy powstaje między podatnikiem i konkretną gminą, której uprawnień nie może przejąć inny podmiot. Dlatego też świadczenie podatku na rzecz innego podmiotu, niż gmina właściwa, nie może powodować wygaśnięcia ciążącego na podatniku zobowiązania podatkowego. Powyższe znajduje potwierdzenie w powołanych wyżej przepisach art. 6a ust. 5 i 6 ustawy o podatku rolnym. W świetle tych regulacji prawnych, tylko złożenie informacji do właściwego organu oraz dokonane wpłaty podatku na rachunek właściwego organu, powoduje wykonanie przez podatnika zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i wygaśnięcie takiego zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że wierzycielem podatkowym skarżącej jest Gmina [...] a nie Miasto [...]. Zatem skarżąca powinna składać informacje i wpłacać należny podatek rolny do Wójta Gminy [...]. Skoro tego nie uczyniła, organ podatkowy na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej miał prawo do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązań w podatku rolnym za 2004rok. Jednocześnie Sąd chciałby podkreślić, że mając możliwości prawne – art. 248 par. 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej podatek rolny skarżącej a wydanej przez organ niewłaściwy w sprawie. Wobec powyższych okoliczności skarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja Wójta Gminy [...] nie naruszają przepisów prawa. Dlatego też Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. L. Kleczkowski U. Wiśniewska I. Najda – Ossowska