I SA/Bd 281/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego postanowił odmówić przyznania prawa pomocy W następstwie oddalenia skargi A.J. wniósł o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia oraz przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z informacji zawartych w urzędowym formularzu PPF skarżący ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach wniosku podał, że jest osobą bezrobotną. Wraz z żoną utrzymują się z emerytury oraz zasiłku w łącznej wysokości 2289,20 zł. Oszacował, że po opłaceniu rat kredytów oraz dokonaniu opłat związanych z eksploatacją lokalu mieszkalnego rodzinie pozostaje na utrzymanie 450 zł. Jako majątek wskazał dom, na którym ustanowiono hipotekę. Pismo Sądu, którym wezwano stronę do przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz wyjaśnień, pozostawione zostało bez odpowiedzi, natomiast w dniu 22 lipca 2009 r. skarżący uiścił wymaganą opłatę. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć trzeba, że prawo pomocy jest szczególną instytucją, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Wskazać jednak należy, że prawo to nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. Zgodnie z przepisem art.246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej " p.p.s.a", prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.. Z treści przywołanego przepisu wynika, że przez użycie sformułowania "wykaże" ustawodawca przesunął ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na stronę. Zatem postępowanie, którego przedmiotem jest kwestia udzielenia pomocy z budżetu państwa charakteryzuje się (przynajmniej od teoretycznej strony) współdziałaniem Sądu i strony. W tym zakresie podział ról pomiędzy te podmioty jest następujący: inicjatywa wszczęcia postępowania należy wyłącznie do strony i w związku z tym zobowiązana jest ona do dostarczenia "materiału" celem oceny zasadności jej żądań, natomiast referendarz sądowy ma ocenić w oparciu o dostarczone dane, ewentualnie o okoliczności znane z urzędu, a także doświadczenie życiowe i zasady logiki, czy zgłoszone żądanie w świetle odpowiednich przepisów jest zasadne. W niniejszej sprawie referendarz uznał, że oświadczenie strony zawarte w urzędowym formularzu wniosku nie jest wystarczające. Z tej przyczyny zostały podjęte wobec wnioskującego dodatkowe działania, co umożliwia przepis art. 255 p.p.s.a. Zgodnie z jego brzmieniem, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Zauważyć należy, że skarżący został poinstruowany, jakimi konkretnymi środkami dowodowymi może on uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek, o których mowa w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, nie wypełnił on wezwania Sądu jak i nie podał przyczyn takiego faktu. Należy wobec tego uznać, że zainteresowany nie przestawił swojej aktualnej sytuacji finansowej i nie jest możliwe jej ustalenie wyłącznie w oparciu o informacje umieszczone na formularzu PPF. Negatywne konsekwencje takiego stanu rzeczy przejawiają się w odmowie przyznania prawa pomocy, gdyż wnioskujący nie wypełnił obciążających go z mocy art.246 §1 pkt 2 w związku z art.255 p.p.s.a obowiązków. W świetle poczynionych powyżej uwag, na podstawie 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.