I SA/Bd 288/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-12-16
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Jerzy Bortkiewicz, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego z powodu likwidacji działalności gospodarczej jest zasadne, jeśli podatnik wznowił działalność w innym miejscu, a organy podatkowe nie rozstrzygnęły wątpliwości na jego korzyść?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe naruszyły zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej). Brak było wystarczających dowodów na definitywną likwidację działalności, a wątpliwości interpretacyjne nie zostały rozstrzygnięte na korzyść podatnika. W konsekwencji, decyzja o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego została wydana z naruszeniem przepisów.Stan faktyczny
Skarżący K. B. wystąpił o postępowanie restrukturyzacyjne zaległości podatkowych. Organ pierwszej instancji ustalił warunki restrukturyzacji i rozłożył na raty opłatę restrukturyzacyjną. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie restrukturyzacyjne z powodu likwidacji działalności gospodarczej przez podatnika. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że podatnik przestał być przedsiębiorcą po likwidacji działalności. Skarżący wniósł skargę, podnosząc, że likwidacja była tymczasowa i związana z przeprowadzką, a następnie wznowił działalność gospodarczą.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. i określono, że nie może być ona wykonana w całości. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 500,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Sędziowie WSA Jerzy Bortkiewicz, Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.), Protokolant Małgorzata Antoniuk, po rozpoznaniu w dniu 07 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego kwotę 500,00 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] Nr [...] umarzająca postępowanie restrukturyzacyjne zaległości podatkowej w łącznej kwocie [...] zł z tytułu:
-podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie [...] zł,
- podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu wskazano, iż pismem z dnia 15 listopada 2002r. K. B. wystąpił do Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego zaległości podatkowej na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w łącznej kwocie [...] zł oraz podatku od towarów i usług w łącznej kwocie [...] zł.
Równocześnie z wnioskiem o restrukturyzację K. B. wystąpił z prośbą o rozłożenie na raty opłaty restrukturyzacyjnej.
Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] Nr [...] ustalił warunki restrukturyzacji, określił wysokość zaległości podatkowych objętych restrukturyzacją oraz wysokość opłaty restrukturyzacyjnej w kwocie [...] zł. Jednocześnie uwzględniając wniosek z dnia 15 listopada 2002r. ustaloną opłatę restrukturyzacyjną rozłożono na 10 rat.
Następnie decyzją z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy o restrukturyzacji umorzył postępowanie restrukturyzacyjne a wpłaconą opłatę restrukturyzacyjną wraz z opłatą prolongacyjną w łącznej kwocie [...] zł zaliczył na poczet zaległości wraz z odsetkami od tych zaległości stosownie do art. 21 ust. 5 cyt. ustawy.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ podatkowy wskazał, iż przyczyną umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego była likwidacja działalności gospodarczej.
Pismem z dnia 28 stycznia 2004r. K. B. złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym wniósł o przywrócenie restrukturyzacji. Wskazał, iż przystępując do likwidacji działalności gospodarczej informował się w urzędzie skarbowym czy może tak uczynić, gdyż nadal chce prowadzić działalność ale w innym województwie. Otrzymał odpowiedź, że może tak uczynić gdyż wszystko jest zapłacone. W grudniu gdy udał się do Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. dowiedział się o umorzeniu restrukturyzacji. Jednocześnie podkreślił, iż ponownie rozpoczął działalność gospodarczą, z dniem 22 stycznia 2004r. otrzymał zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Wyjaśnił także , że nie skorzystał z prawa do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego albowiem postanowienia o wyznaczeniu terminu nie otrzymał. Dnia 12 września 2003r. został wymeldowany z adresu na który została skierowana korespondencja. Przyczyną wymeldowania i zakończenia działalności gospodarczej była wyprowadzka rodziców z adresu zamieszkania.
Dyrektor Izby Skarbowej odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu wskazał, iż decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] zgłoszona przez podatnika działalność gospodarcza została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 9 września 2003r. w związku z zawiadomieniem o zaprzestaniu wykonywania działalności. Ponadto w dniu 23 września 2003r. podatnik złożył w Pierwszym Urzędzie Skarbowym zgłoszenie identyfikacyjne NIP-3 oraz zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług VAT-Z. W świetle tych faktów zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo umorzył postępowanie restrukturyzacyjne, bowiem zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o restrukturyzacji postępowanie to umarza się również w przypadku gdy wobec przedsiębiorcy zostało wszczęte postępowanie likwidacyjne lub upadłościowe.
Ponadto wskazano, iż przepis art. 1 ust. 2 cyt. ustawy stanowi, iż restrukturyzacją objęci są jedynie przedsiębiorcy. Skoro zaś podatnik zlikwidował z dniem 9 września 2003r. działalność gospodarczą to od tego dnia nie był przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.).
Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż działania polegające na zakończeniu działalności gospodarczej w danym miejscu i kontynuowaniu jej w innym nie wywołują negatywnych skutków dla prowadzonego postępowania restrukturyzacyjnego pod warunkiem jednak , że zostaje zachowana ciągłość prowadzenia działalności gospodarczej. W przedmiotowej sprawie działalność zlikwidowano w dniu 9 września 2003r. natomiast chęć wznowienia jej wyrażono dopiero w grudniu 2003r. po uzyskaniu informacji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego. Takie działanie w ocenie organu drugiej instancji dowodzi, iż składając wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego podatnik był zainteresowany przede wszystkim oddłużeniem swojej firmy, nie zaś poprawą jej kondycji finansowej co wynika z pisma z dnia 31 stycznia 2003r. w którym strona podniosła, iż jest gotowa wznowić działalność gospodarczą aby dotrzymać warunków umowy restrukturyzacyjnej.
Odnośnie zaś nie doręczenia stronie postanowienia o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym organ wyjaśnił, iż zmieniając miejsce zamieszkania podatnik powinien poinformować o tym fakcie organ podatkowy i podać swój aktualny adres zamieszkania, względnie adres do doręczeń.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wnosi o utrzymanie w mocy decyzji o restrukturyzacji z dnia [...] Nr [...] ustalającej warunki restrukturyzacji.
W uzasadnieniu skarżący przyznaje, iż z "jego strony nastąpiły pewne niedociągnięcia w dopełnieniu formalności w Urzędzie Skarbowym" co spowodowane było koniecznością wyprowadzenia się z mieszkania rodziców (eksmisja) i wymeldowanie się z adresu przy ul. [...] w B. gdzie prowadzona była działalność gospodarcza. Nie mniej skarżący podkreśla, iż informował się telefonicznie w Urzędzie Skarbowym, gdzie potwierdzono mu, iż aby założyć firmę w innej miejscowości trzeba zlikwidować ją pod dotychczasowym adresem. Po uporządkowaniu spraw rodzinnych wznowił działalność gospodarczą od 1 lutego 2004r. i w obecnej chwili jest stałym dostawcą worków foliowych do dwóch firm w B.
Ponadto skarżący podnosi, że działania polegające na zaprzestaniu działalności gospodarczej a następnie na wznowieniu jej nie miały służyć oddłużeniu firmy ale kontynuowaniu działalności gospodarczej. Ustosunkowując się zaś do treści pisma z dnia 31 grudnia 2003r. na które powołał się organ odwoławczy podatnik wyjaśnia, iż pisał je pod wpływem silnego wzburzenia po uzyskaniu informacji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego nie mniej pisząc o gotowości wznowienia postępowania miał na myśli udowodnienie, że zaprzestanie działalności było związane z chęcią jej kontynuacji w innym województwie. Dodatkowo wskazuje, iż opłatę restrukturyzacyjną wpłacił w należnej wysokości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Jest poza sporem, że ocena legalności decyzji musi w pierwszej kolejności odnosić się do stwierdzenia przestrzegania (bądź nie) podstawowych zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. 120 do 129 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Trzeba bowiem pamiętać ,że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury przy czym jak podkreślano w orzecznictwie i literaturze przedmiotu wymienione artykuły Ordynacji podatkowej są nie tylko zasadami dotyczącymi sposobu prowadzenia postępowania lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego.
Odnosząc powyższe spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zdaniem Sądu organy podatkowe obu instancji nie dopełniły obowiązków ciążących na nich z mocy art. 121 § 1 cyt. ustawy.
Zgodnie art. 121 § 1 postępowanie organów podatkowych powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podatnika.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dania 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji a w przypadku decyzji o warunkach restrukturyzacji doręczonych przed dniem 31 grudnia 2002r. nie później niż do dnia 30 kwietnia 2004r. z zastrzeżeniem ust. 1a i 3 organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję o zakończeniu restrukturyzacji w której stwierdza umorzenie należności podlegających restrukturyzacji bądź też umarza postępowanie restrukturyzacyjne. W przedmiotowej sprawie decyzja ustalająca warunki restrukturyzacji została doręczona skarżącemu w dniu 03 stycznia 2003r., zaś decyzja o umorzeniu restrukturyzacji wydana została w dniu 16 grudnia 2003r. W ocenie organów podatkowych w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka wskazana w art. 21 ust. 3 cyt. ustawy tj. likwidacja działalności z dniem 09 września 2003. wobec czego organ był zobowiązany wydać decyzję o umorzeniu postępowania niezwłocznie.
W ocenie Sądu brak jest w materiale dowodowym zebranym w sprawie potwierdzenia faktu, który wydaje się być oczywistym dla organów podatkowych, iż skarżący dokonał likwidacji działalności definitywnie a nie jak twierdzi strona w celu podjęcia tej działalności w innym województwie. Podjęte bowiem przez skarżącego czynności faktyczne tj. zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej, złożenie druków NIP-3 i VAT-Z nie przesądzają twierdzeń przyjętych przez organy podatkowe. Na marginesie podkreślić trzeba, iż nie jest kwestionowane przez żadną ze stron, iż dokonane czynności były skutkiem informacji uzyskanej przez skarżącego w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Urzędu Skarbowego. Faktem pozostaje też okoliczność podjęcia przez skarżącego działalności z dniem 1 lutego 2004r. (wpis do ewidencji działalności gospodarczej 22 styczeń 2004r.). Brak jest natomiast przepisu z którego wynikałoby jaki przedział czasowy powinien dzielić zakończenie i podjęcie działalności (przy takim samym określeniu jej przedmiotu i zakresu) aby można przyjąć, iż jest to kontynuacja danej działalności. Rozstrzygnięcie wskazanych powyższych wątpliwości na niekorzyść podatnika stanowi w ocenie Sądu naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Konsekwencją wskazanego naruszenia było wydanie decyzji, o której mowa a art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. bez zachowania terminów w przepisie tym wskazanych.
Odnosząc się do kwestii oceny zamiaru skarżącego w kontekście pisma z dnia 31 grudnia 2003r. to wskazać należy , iż okoliczności faktyczne a w szczególności fakt prowadzenia działalności do dnia dzisiejszego (co potwierdził pełnomocnik skarżącego na rozprawie) pozwala przyjąć argumentację skarżącego.
Mając zatem na uwadze wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Jednocześnie Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło