I SA/Bd 289/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarachowania wpłaty 1. Uchyla zaskarżone postanowienia oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy G. z dnia [...]. o nr [...] 2. Określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości I SA/Bd 289/12 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy G. uiszczoną przez M. O. w dniu [...] r. kwotę [...] zł rozliczył w ten sposób, że kwotę w wysokości [...] zł zarachował na należność główną podatku od nieruchomości IV raty 2011r. natomiast kwotę [...] zł zarachował na odsetki za zwłokę od w/w raty. Uzasadniając swoje stanowisko organ podatkowy wskazał, iż zgodnie z poleceniem podatnika dokonaną wpłatę zarachowano na ratę czwartą podatku od nieruchomości za rok 2011 - ustawowy termin płatności [...] r. Z uwagi na niepokrycie przez dokonaną wpłatę kwoty zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, organ wpłatę tą zaliczył proporcjonalnie na poczet kwoty zaległej należności głównej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości do kwoty odsetek za zwłokę. Nadto organ I instancji podał, iż na koncie podatkowym, pozostała do uregulowania na dzień wydania postanowienia (po zaksięgowaniu wpłaty) zaległość z tytułu podatku od nieruchomości w łącznej w kwocie [...] zł. W zażaleniu na powyższe postanowienie (sprecyzowanym pismem z dnia [...] r.) strona stwierdziła, że Urząd Gminy G. księguje dokonywane przez nią wpłaty z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). na dzień wpływu środków na konto Urzędu Gminy, zamiast na dzień dokonania wpłaty – obciążenia konta podatnika. Podatniczka nie zgodziła się z wysokością pozostałej kwoty zadłużenia wskazaną przez organ I instancji w kwocie [...] zł, natomiast uznała zadłużenie w łącznej wysokości [...] zł, które jej zdaniem było wynikiem błędnego księgowania należności przez pracowników Urzędu Gminy. Postanowieniem z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało na art. 55 § 2 op. Organ wyjaśnił, że powyższy przepis wprowadza wyjątek od zasady zawartej w art. 62 Ordynacji podatkowej, wedle której to podatnik decyduje o przeznaczeniu wpłaconej kwoty. Kolegium podniosło, że podział ten dokonywany jest w postanowieniu organu podatkowego, w którym musi być znana, oprócz kwoty zaległości, również kwota odsetek za zwłokę na dzień dokonania wpłaty. Kwotę odsetek wylicza organ podatkowy, ale nie jest to przedmiotem tego postanowienia, które dotyczy zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet zaległości i odsetek. Postanowienie to nie może być traktowane jako akt, w którym określone zostały podatnikowi odsetki za zwłokę. Odsetki te bowiem w sytuacji, gdy wpłata nie pokryła w całości zaległości i odsetek, biegną dalej. Postanowienie to nie przesądza też o wysokości zaległości podatkowej, która może okazać się inna niż przyjęta przez organ w momencie dokonania zaliczenia wpłaty. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo dokonał zarachowania wpłaty dokonanej przez stronę, na poczet należności głównej i odsetek. Na marginesie zaznaczono, że postanowienie w przedmiocie zaliczenia wpłaty nie ma charakteru merytorycznego, tj. nie rozstrzyga o istnieniu zaległości podatkowej ani wysokości odsetek, rozstrzyga jedynie o sposobie zaliczenia wpłaty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zarzuciła organowi, że mija się z prawdą twierdząc, że nie kwestionowała sposobu zarachowania wpłaty przez Urząd Gminy. Podkreśliła, że w piśmie z dnia [...]. wyraźnie zaznaczyła, że urzędnicy gminy księgują wpłaty z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej. Skarżąca podniosła, że rozbieżności między jej stanowiskiem a stanowiskiem Urzędu Gminy biorą się także z błędnego naliczania odsetek. Zarzuciła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zwróciło się do Urzędu Gminy o wyjaśnienie, w jaki sposób powstały zaległości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, że dopiero weryfikacja decyzji ustalającej wysokość odsetek od zaległości podatkowej będzie mogła mieć wpływ na sposób dokonania zaliczenia wpłaty przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Sąd przyjął w całości ustalony przez organ stan faktyczny, który nie był wątpliwy również dla skarżącej. Ramy prawa materialnego w sprawie administracyjnej zostały zakreślone do art. 55 § 2 ordynacji podatkowej, zgodnie z którym jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. WSA wyjaśnia, że z treści tego przepisu wynika, że wysokość odsetek za zwłokę jest istotna dla jego zastosowania. Oznacza to, że organ miała obowiązek to ustalić w ramach procedury, w tym postępowania dowodowego. Innymi słowy, po to by poprawnie zaliczyć wpłatę skarżącej należało wyliczyć kwotę odsetek. Skoro jest to zagadnienie istotne należało nie tylko wskazać ich kwotę i stawkę, ale przekonywująco uzasadnić skąd powstała właśnie taka kwota (także podać, jaki termin przyjęto za początek biegu odsetek). Sąd stwierdził, że brakuje przejrzystego wyliczenia wysokości odsetek w postanowieniu organu pierwszej instancji, do czego nie ustosunkował się organ odwoławczy. Ograniczył się do wywodów na temat określenia postanowieniem wysokości odsetek. Na marginesie, w odniesieniu do uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, można jedynie zaznaczyć, że czym innym jest ustalenie wysokości odsetek na potrzeby art. 55 § 2 op,. Brak przejrzystego wyliczenia wysokości odsetek w postanowieniu organu pierwszej instancji opartym o art. 55 § 2 op, oznaczał dla SKO obowiązek przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i wskazania tych okoliczności faktycznych, jako tych, które należało zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skoro tego nie uczyniono, to skarga jest zasadna, gdyż zaskarżonym postanowieniem naruszono przepis art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ordynacji podatkowej, poprzez jego błędne zastosowanie, gdy tymczasem sprawę należało oprzeć o art. 233 § 2 w zw. z art. 239 op. Co więcej, wykazany brak nie pozwala WSA na ocenę zarzutu, jaki postawiła strona, że wyliczenie wysokości odsetek (a więc i zaliczenie wpłaty) jest błędne. W takim wypadku naruszenie prawa w zaskarżonym postanowieniu należało uznać za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co implikuje zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Ponieważ kwestia wyliczenia odsetek wymaga przeprowadzenia postępowania, i to przez Wójta Gminy G., Sąd uznał, że obok uchylenia zaskarżonego postanowienia niezbędnym dla końcowego załatwienia sprawy było również uchylenie postanowienia organu instancji pierwszej i zastosował art. 135 p.p.s.a. Na koniec WSA wskazuje, że w przypadku ponownego wydania postanowienia o zarachowaniu wpłaty, akt ten musi zawierać dokładne wyliczenie wysokości odsetek, w tym z podaniem okresu ich naliczenia. Mając na względzie powyższe, orzeczono jak w sentencji. Ponieważ zgodnie z art. 152 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd zastosował to w punkcie drugim orzeczenia. D. Dudra U. Wiśniewska M. Łent