I SA/Bd 290/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lipca 2006r. sprawy ze skargi Stefana W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania celnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] 2005r., nr [...] 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz strony skarżącej kwotę 160 (sto sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Postanowieniem z dnia [...] 2006r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w części powołanej podstawy prawnej, w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] 2003r. Strona skarżąca zgłosiła w Urzędzie Celnym w B. do procedury dopuszczenia do obrotu odzież używaną wg dokumentu SAD nr [...]. Wobec przedmiotowego towaru zastosowano obniżoną stawkę celną na podstawie świadectwa przewozowego [...] z dnia [...] 2003r. W związku z powstałymi w ocenie organu celnego wątpliwościami, co do podstaw udzielonych preferencji Dyrektor Izby Celnej w T. pismem z dnia [...] 2004r.nr [...] zwrócił się do władz celnych Szwajcarii z prośbą o weryfikację świadectwa przewozowego. W odpowiedzi szwajcarskie władze celne pismem z dnia [..] 2004r. nr [...] poinformowały, że przedmiotowy towar pochodzi ze Szwajcarii i spełnia warunek Protokołu B Umowy o wolnym handlu zawartej pomiędzy EFTA a Rzeczpospolitą Polską. Wywieziona odzież kwalifikuje się jako odzież używana zebrana w Szwajcarii, co mieści się jedynie w odzysku surowców, zgodnie z art. 5 lit. F protokołu B, a świadectwo pochodzenia zostało wydane poprawnie. Postanowieniem z dnia [...] 2005r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. powołał Krzysztofa P. do pełnienia czynności biegłego tłumacza przysięgłego w celu dokonania pisemnego tłumaczenia na język polski pisma szwajcarskich władz celnych z dnia [...] 2004r. Za wykonaną usługę zleceniobiorca wystawił fakturę na kwotę 38,49 (słownie: trzydzieści osiem 49/100) PLN i pobrał przedmiotową opłatę. Z uwagi na fakt, iż decyzją z dnia [...] 2005r. nr [...] uznano przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe, postanowieniem z dnia [...] 2005r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. obciążył Stronę kosztami za dokonanie urzędowego tłumaczenia pisma szwajcarskich władz celnych z dnia [...] 2004r. nr [...] w wysokości 38,49 (słownie: trzydzieści osiem 49/100 ) PLN. Na powyższe postanowienie pismem z dnia [...] 2005r. Strona wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Celnej w T. W uzasadnieniu Strona skarżąca wskazała, że art. 92 Prawa celnego przewiduje możliwość pobrania odpowiednich opłat przez organy celne z tytułu badań lub analiz towarów. W dyspozycji tego przepisu nie została jednak przewidziana możliwość poboru opłat stanowiących należności tłumaczy, o których mowa w rozdziale 23 działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60), które również w przedmiotowej sprawie nie mogłyby znaleźć zastosowania. Postanowieniem z dnia [...] 2006r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w części powołanej podstawy prawnej, w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Strona w złożonym zgłoszeniu celnym wnioskowała o zastosowanie preferencji celnych wobec towaru, który nie spełniał warunków, o których mowa w art. 5 pkt 1 lit. h protokołu B do Umowy miedzy Rzeczpospolitą Polską a państwami EFTA. Zgodnie z powyższym przepisem za całkowicie uzyskane w Państwie EFTA będą uważane używane artykuły tam zebrane, nadające się tylko do odzysku surowców, łącznie z używanymi oponami nadającymi się tylko do bieżnikowania lub wykorzystania jako odpady. Zdaniem organu odwoławczego importowane do Polski używane opony samochodowe, jak również odzież używana, wykorzystywana w Polsce do innych celów niż, odpowiednio – bieżnikowanie i odzysk surowców, nie mogą być traktowane jako całkowicie uzyskane w państwie EFTA. Z uwagi na fakt, iż przeprowadzone przez organ celny postępowanie wyjaśniające wykazało, że importowany towar był przeznaczony do dalszej odsprzedaży, należy uznać, że nie było podstaw do przyznania mu prawa do preferencji celnych. Zatem obciążenie Importera kosztami za wykonaną usługę tłumaczenia, było w opinii Dyrektora Izby Celnej w T zasadne. Odnosząc się natomiast do treści pisma szwajcarskich władz celnych nr [...] z dnia [...] 2004 r., zawierającego wynik przeprowadzonej weryfikacji, organ odwoławczy podkreślił, że należy zgodzić się z tym, że świadectwo przewozowe EUR-1 nr [...] z dnia [...] 2003 r. zostało wystawione poprawnie. Jednak warunkiem uznania preferencji na odzież używaną jako produktu całkowicie uzyskanego, o którym mowa w art.5 lit h Protokołu B, jest odzysk surowców. Trudno natomiast zgodzić się z poglądem szwajcarskich władz celnych, że w sprawie "spełnione zostały kryteria wykazu, które wymagają zmiany działu taryfy dla działu taryfy 6309". Ponadto organ celny wskazał, że odzież używana nie podlegała w Szwajcarii żadnej obróbce w rozumieniu art. 1a Protokołu B, a zatem, mając na uwadze postanowienia art. 32 pkt 6 Protokołu B, wobec tego towaru należało zastosować konwencyjną stawkę celną. Ponadto Dyrektor Izby Celnej w T. podkreślił, że wydał niniejsze postanowienie w trybie art. 233 § 1 pkt 2a. Przedmiotowy przepis zezwala na uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji, w całości albo pw części i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy. Pismem z dnia [...] 2006r. radca prawny Rafał O. działając w imieniu skarżących wniósł skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów art. 267 § 1 ust. 5 lit. c w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 153 § 1 i § 2, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8, poz. 60 - tj. z 2005r. ze zm.) poprzez nieuzasadnione obciążenie Strony kosztami tłumaczenia przysięgłego oraz błędne przyjęcie, iż dane przedstawione przez Stronę w zgłoszeniu celnym SAD z dnia [...] 2003r. nr [...] dotyczące importowanych towarów były nieprawdziwe bądź nieprawidłowe. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że zakwestionowanie świadectwa pochodzenia towarów sporządzonego na dokumencie przewozowym EUR-1 może zostać przeprowadzone wyłącznie w drodze postępowania weryfikacyjnego przez władze celne kraju eksportu towarów - w tym wypadku przez organy celne Szwajcarii. Przeprowadzona procedura weryfikacyjna potwierdziła prawidłowość wystawionego dokumentu preferencyjnego pochodzenia w postaci świadectwa przewozowego EUR-1. Tym samym, wskazywanie przez Dyrektora Izby Celnej w T. iż Strona złożyła w zgłoszeniu celnym wyjaśnienia bądź zeznania niezgodne z prawdą - w zakresie wniosku o udzielenie preferencji - co uzasadnia wydanie postanowienia o obciążeniu jej kosztami tłumaczenia dokumentu szwajcarskich władz celnych (potwierdzającego w pełni to pochodzenie), zdaniem pełnomocnika nie znajduje żadnego uzasadnienia, tak w okolicznościach sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawa. Możliwość obciążenia strony postępowania administracyjnego koszami wyszczególnionymi w art. 267 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej zakłada wyłącznie koszty powstałe z jej winy, tymczasem w niniejszej sprawie deklaracja Strony o zastosowaniu preferencji celnych, złożona w zgłoszeniu celnym SAD wynikała bezpośrednio z dokumentu EUR-1 szwajcarskich władz celnych. Ponadto pełnomocnik podkreślił, że stanowisko organów celnych kwestionujące możliwość zastosowania preferencji celnych w takim stanie faktycznym i prawnym, kiedy wystawione zostało przez szwajcarskie władze celne świadectwo przewozowe EUR-1, potwierdzające preferencyjne pochodzenie towaru i świadectwo to zostało następnie zweryfikowane pozytywnie przez te władze w postępowaniu weryfikacyjnym prowadzonym na podstawie art. 32 Protokołu B Umowy EFTA musi zostać w całości zakwestionowane, tym bardziej, iż we wszystkich dotychczasowych sprawach, dotyczących weryfikacji pochodzenia importowanych towarów, korzystających z preferencyjnych stawek celnych, organy celne zajmowały zawsze pozycję bezwzględnie wiążącej odpowiedzi weryfikacyjnej organów celnych państwa eksportu. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik stwierdził, że wyłącznym dokumentem, który przesadza o udzieleniu bądź nieudzieleniu preferencji celnych we wszczętym postępowaniu administracyjnym pozostaje – w przypadku wszczęcia procedury weryfikacyjnej – odpowiedź weryfikacyjna władz celnych państwa eksportera, zaś wszelkie inne dowody, nawet te które mogły podważyć stanowisko zaprezentowane przez te władze, nie mogą zostać skutecznie przyjęte w tym postępowaniu. Zdaniem pełnomocnika stanowisko Dyrektora Izby Celnej w T. zawarte w zaskarżonym postanowieniu w zakresie obciążenia Strony kosztami tłumaczenia dokumentu szwajcarskich władz celnych, które potwierdziło zasadność zastosowania preferencji celnych należy uznać za całkowicie chybione. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem należy stwierdzić, że narusza ono prawo. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy celne słusznie obciążyły Stronę kosztami za wykonanie usługi w postaci tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego pisma szwajcarskiej administracji celnej z dnia [...] 2004r. nr 323.2.258.2004 według faktury VAT – MP nr [...] z dnia [...] 2005r. na kwotę 38,49 zł (słownie: trzydzieści osiem 49/100 złotych). W opinii Dyrektora Izby Celnej w T., powyższe koszty postępowania powstały z winy Strony. Twierdzenie to jest konsekwencją przyjętego przez organ celny stanowiska zgodnie z którym importowany towar nie mógł skorzystać z preferencji celnych z uwagi na nie spełnienie reguł pochodzenia określonych w protokole B do umowy międzynarodowej EFTA. Podstawę wydanej przez organ celny decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określającej prawidłową kwotę długu celnego wobec importowanego towaru stanowił nadesłany przez szwajcarskie władze celne wynik weryfikacji, uzupełniony dowodami zebranymi w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Zdaniem Sądu uznanie przez organy celne braku podstaw do przyznania importowanemu towarowi prawa do preferencji celnych nie może skutkować obciążeniem importera kosztami za urzędowe tłumaczenie pisma szwajcarskich władz celnych zgodnie z którym świadectwo przewozowe zostało wydane poprawnie. Niewątpliwie organ celny mając wątpliwości co do prawidłowości zgłoszenia celnego ma obowiązek przeprowadzić w tym zakresie wszechstronne postępowanie wyjaśniające nawet gdyby zachodziła potrzeba poniesienia przez organ określonych kosztów. Tego ostatniego obowiązku organ nie może przerzucać na stronę. Zgodnie z treścią art. 264 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj: Dz.U. z2005r. Nr 8, poz. 60 z póź zm.) (dalej: O.p.) zasadą jest, iż koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa, województwo, powiat lub gmina. Natomiast przepis art. 267 § 1 O.p. ustanawia odstępstwo od tej zasady, dlatego przy jego interpretacji należy stosować wykładnię zawężającą. Należy przyjąć, że strona nie może zostać obciążona żadnymi innymi kosztami niż wymienione w art. 267 § 1 O.p. Uzasadniając konieczność obciążenia Strony kosztami tłumaczenia pisma szwajcarskich władz celnych Dyrektor Izby Celnej powołał się na art. 267 § 1 pkt 5 lit. c O.p. Przepis ten pozwala na obciążenia strony kosztami jeżeli koszty wynikły wskutek złożenia wyjaśnień lub zeznań niezgodnych z prawdą, są kosztami zawinionymi przez stronę. Warunkiem obciążenia Strony kosztami powstałymi z jej winy jest przeprowadzenie przez organ dowodu na okoliczność, iż wyłącznie Strona winna jest poniesienia kosztu, który nie powinien był powstać w toku prowadzonego postępowania. Zdaniem Sądu w postanowieniu o obciążeniu Strony kosztami na podstawie art. 267 p 1 pkt 5 lit. c O.p. nie wystarczy stwierdzenie organu, że określone koszty powstały z winy Strony, gdyż przeprowadzona kontrola zgłoszenia celnego zakończona została decyzją uznającą za nieprawidłowe zgłoszenie celne o objecie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i określającą prawidłową kwotę długu celnego, lecz należy tę winę faktycznie wykazać. W przedmiotowej sprawie organy ograniczyły się tylko do stwierdzenia, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, iż importowany towar był przeznaczony do dalszej odsprzedaży w związku z czym nie było podstaw do przyznania mu prawa do preferencji celnych. W ogóle nie prowadziły postępowania z którego wynikałoby, że poniesienie przedmiotowych kosztów było wynikiem złożenia wyjaśnień lub zeznań niezgodnych z prawdą . Organy działając z urzędu i zgodnie z art. 122 O.p. zobowiązane były do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Oznacza to,że poniesione koszty związane były z wykonywaniem ich ustawowych uprawnień. Z tych przyczyn w ocenie Sądu naruszony został art. 267 § 1 pkt 5 lit. c O.p. poprzez jego niewłaściwą interpretację, co ma istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości.