I SA/Bd 292/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 lipca 2006r. sprawy ze skargi Ryszarda Ż. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Syg akt I SA/Bd 292/06 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z [...] 2006r Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie w sprawie odmowy przywrócenia terminu wydane [...] 2005r przez Kierownika Biura Powiatowego w G. w części dotyczącej dostosowania gospodarstwa produkcyjnego w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa. W uzasadnieniu swojego orzeczenia organ odwoławczy powołał się na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Ryszard Ż. [...] 2005r. w Biurze Powiatowym ARiMR w G. złożył wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej deklarując dostosowanie do dwóch standardów: 1. dostosowanie gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w spawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych; 2. dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych, do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa. W dniu [...] 2005r, w wyniku weryfikacji wniosku wezwano wnioskodawcę do usunięcia jego braków w postaci obowiązku dołączenia postanowienia powiatowego lekarza weterynarii o odmowie wydania oświadczenia o spełnieniu minimalnych warunków utrzymywania zwierząt w gospodarstwie. Wezwanie zostało odebrane przez wnioskodawcę [...] 2005r, który [...] 2005r stawił się w Biurze Powiatowym ARiMR i złożył korektę wniosku wraz z wymaganym załącznikiem. Wobec uchybienia 7 dniowemu terminowi, Ryszard Ż. zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu wyjaśniając swoje opóźnienie 14 dniowym terminem oczekiwania na wydanie postanowienia przez Powiatowego Lekarza Weterynarii. Po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu w dniu [...] 2005r. Kierownik Biura Powiatowego wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym organ II instancji powołał pouczenie z wezwania, zgodnie z którym nie usunięcie braków w terminie w nim wskazanym powodowało pozostawienie wniosku o przyznanie płatności bez rozpoznania. Kierownik BP prawidłowo wysłał do producenta wezwanie do usunięcia braków we wniosku wyznaczając 7-dniowy termin ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedopełnienia tego obowiązku. Organ podniósł, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, ze uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Za bez znaczenia potraktował fakt, ze wezwanie wystosowano dopiero [...] i bezpośrednio po otrzymaniu tego wezwania producent wystąpił o wydanie brakującego postanowienia do lekarza weterynarii. Zdaniem organu odwoławczego producent rolny winien składając wniosek dopełnić staranności w zakresie dokumentacji. Zgodnie z treścią § 7 ust. 3 pkt. 2 ww. rozporządzenia do wniosku dołącza się oświadczenie o niespełnieniu przez gospodarstwo produkcyjne w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych, minimalnych standardów, co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa i postanowienie powiatowego lekarza weterynarii o odmowie wydania zaświadczenia o spełnieniu minimalnych warunków, co do higieny i warunków utrzymania zwierząt w gospodarstwie, jeżeli wydanie takiego zaświadczenia przewidują przepisy odrębne. Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że w związku z faktem, iż producent złożył wniosek o pomoc finansową na dwa odrębne standardy nieuzasadnione byłoby łączne potraktowanie obu części wniosku w ten sam sposób. Producent złożył wniosek dotyczący obu standardów na jednym egzemplarzu, co jednak nie zmienia faktu, że dla każdej z części muszą zostać spełnione indywidualne wymagania. Brak wskazany w wezwaniu z dnia [...] 2005r. dotyczył wymagań weterynaryjnych dla mleka. Dlatego też zdaniem organu II instancji prawidłowym było wydzielenie do odrębnego rozpatrzenia sprawy braku w zakresie standardu dotyczącego wymagań weterynaryjnych oraz standardu dotyczącego wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych, w którym nie było żadnych braków. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości jako naruszającego prawo oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy albowiem dochowanie terminu uzupełnienia wniosku nie było możliwe z uwagi na czas oczekiwania na postanowienie lekarza weterynarii, na co strona nie miała wpływu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc w uzasadnieniu argumenty tożsame z argumentami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał, że skarżący występując z wnioskiem w lutym 2005r oświadczył, że znane są mu zasady udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw do standardów, czego dowodzi złożony na wniosku podpis. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję w kontekście powołanego wyżej przepisu Sąd uznał, że wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło istotnie wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Naruszone zostały zasady ogólne postępowania administracyjnego wyrażone w art. 8 i 9 kpa. Zgodnie z tymi przepisami organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa, jak również są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; organy czuwają na tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zasady ogólne postępowania są przepisami, których organy obowiązane są przestrzegać na równi z wszystkimi innymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Ich doniosłość aktualizuje się szczególnie w takim postępowaniu, jak rozstrzygana sprawa, gdzie z jednej strony występuje wyspecjalizowany organ stosujący swej praktyce przepisy unijne korzystając przy tym z nowoczesnych programów informatycznych zastępujących tradycyjne metody załatwiania spraw. Jednocześnie "partnerem" dla tego organu pozostaje producent - rolnik, który nie ma doświadczenia ani praktyki w korzystaniu z możliwości stwarzanych przez przepisy obowiązujące po 01 maja 2004r. Potwierdzeniem takiego stanu jest znana powszechnie okoliczność, że w celu umożliwienia korzystania z pomocy unijnej dla rolników masowo tworzone były punkty konsultacyjne udzielające m.in. pomocy w wypełnianiu sformalizowanych wniosków. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozstrzyganej sprawy, należy podkreślić, że okolicznością sporną pomiędzy stronami pozostaje kwestia czy wnosząc o przywrócenie bezspornie uchybionego terminu do dokonania czynności ( termin upłynął [...] 2005 a skarżący uzupełnił brak wniosku [...] 2005r), skarżący wykazał brak swojego zawinienia w uchybieniu terminowi. Zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobniono, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Niekwestionowanym przez organ w sprawie było ustalenie, że jedynym powodem opóźnienia było oczekiwanie na wydanie przez powiatowego lekarza weterynarii stosownego postanowienia a uzyskawszy je Ryszard Ż. bez żadnej zwłoki złożył brakujący dokument w biurze Agencji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Z punktu widzenia organu ta okoliczność nie ma jednak w sprawie żadnego znaczenia albowiem stoi on na stanowisku, że z ogólnie dostępnych aktów prawnych wnioskodawca powinien był pozyskać wiedzę jakie dokumenty musi złożyć wraz z wnioskiem; za istotną okoliczność mającą wpływ na rozstrzygnięcie organ uznał, że składając podpis na swoim wniosku o pomoc finansową jednocześnie Ryszard Ż. podpisał się pod oświadczeniem, że znane są mu "zasady przyznawania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej". W ocenie Sądu ogólnikowe oświadczenie zawarte w pkt.13 druku wniosku, na które powołuje się organ nie stanowi dowodu, że skarżący składając w lutym 2005r miał wiedzę o tym, które dokumenty są niezbędne dla skutecznego złożenia wniosku i jedynie przez swoje niedbalstwo zwlekał z jego złożeniem aż do listopada 2005r, kiedy to został przez organ wezwany do uzupełnienia braków wniosku w terminie 7 dni. Organ nie wykazał, że skarżący miał świadomość niekompletności złożonego wniosku, w szczególności, że w trakcie ponad ośmiomiesięcznego okresu dzielącego moment złożenia wniosku od wezwania go do uzupełnienia braków formalnych, ktokolwiek z pracowników zwrócił skarżącemu uwagę na ten brak. Zasada ignorantia iuris nocet w świetle obowiązujących zasad postępowania nie znajduje zastosowania, stąd tylko wykazanie, że skarżący mając stosowną wiedzę zaniedbał uczynienia z niej użytku, pozwalałby wywieść takie wnioski, jakie organy zawarły w swoich decyzjach. Wobec jednak braku jakiegokolwiek potwierdzenia, że podpisanie wniosku zawierającego m.in. bardzo ogólnikowe stwierdzenie o znajomości przez skarżącego "zasad przyznawania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej" wiązało się z rzeczywiście posiadaną wiedzą o brakach formalnych wniosku, Sąd uznał, że organy w sposób nieuzasadniony przyjęły takie ustalenie. Należy podkreślić, że funkcjonują różne standardy (sam wnioskodawca występował w zakresie dwóch) i trudno uznać, że cytowane wyżej oświadczenie miałoby oznaczać rzeczywistą wiedzę wnioskodawcy o tak szeroko udzielanej pomocy. Dodatkowo wnioski organów pozostają wręcz w sprzeczności z okolicznością, że po otrzymaniu przedmiotowego wezwania do uzupełnienia braków, skarżący bez jakiejkolwiek zwłoki podjął zabiegi, by uzyskać brakujący dokument. Nie można w tych okolicznościach znaleźć logicznego usprawiedliwienia dla jego wcześniejszej bezczynności. Wytłumaczeniem może być tylko zupełny brak wiedzy po stronie skarżącego, który z kolei musi być postrzegany w kontekście obowiązków organu wynikających z art. 9 kpa. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 stawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 152 określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. Na podstawie art. 200 w.w. ustawy zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.