I SA/Bd 292/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przywrócenia terminu W dniu 07 kwietnia 2009 r. W. M. złożył za pośrednictwem organu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B.. Organ odwoławczy w dniu 08 maja 2009r. przekazał skargę wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zarządzeniem z dnia 09 lipca 2009r. Przewodniczący Wydziału wyznaczył termin rozprawy w sprawie przedmiotowej skargi na dzień 18 sierpnia 2009r. o czym pełnomocnik skarżącego radca prawny E. K. została skutecznie zawiadomiona w dniu 17 lipca 2009r. W dniu 17 sierpnia 2009r. pełnomocnik skarżącego złożył do Sądu wniosek (datowany 29 czerwca 2009r.) o zniesienie terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 18 sierpnia 2009r. Wniosek uzasadniono brakiem możliwości zapoznania się z aktami sprawy i w konsekwencji niemożnością merytorycznego poparcia stanowiska skarżącego. Pełnomocnik podniosła ponadto, iż nie ma możliwości przybycia na rozprawę z uwagi na zaplanowany już w styczniu wyjazd zagraniczny w dniach od 15 sierpnia do 01 września. W dniu 18 sierpnia 2009r. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika skarżącego o odroczenie terminu rozprawy. Wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2009r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę W. M. W dniu 14 września 2009r. pełnomocnik skarżącego złożyła w Sądzie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, składając jednocześnie wniosek o jego sporządzenie. W uzasadnieniu pełnomocnik wyjaśniła, iż o fakcie opublikowania wyroku dowiedziała się telefoniczne po powrocie z wyjazdu zagranicznego w dniu 14 września 2009r. Wniosek o przywrócenie terminu uzasadniła faktem, iż nie miała możliwości uczestniczenia w rozprawie i w związku tym wniosła do Sądu o zniesienie wyznaczonego na ten dzień terminu rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy skarżącemu reprezentowanemu przez zawodowego pełnomocnika winien być przywrócony terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zasadą jest, iż zgodnie z art. 107 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 141. § 1 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym, z zastrzeżeniem § 2, który stanowi iż w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W przedmiotowej sprawie wyrok zapadł w dniu 18 sierpnia 2009r. w związku z czym termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia upłynął z dniem 25 sierpnia 2009r. W świetle postanowień zawartych w art. 87 oraz w art. 86 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: (1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; (2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; (3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; (4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; (5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 ww. ustawy). Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określoną czynność procesową stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Ponadto o braku winy w uchybieniu terminu można dowodzić wyłącznie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2005r. sygn. akt II FZ 672/2005 oraz z dnia 02.10.2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 nr 23 str. 1059). Zauważyć należy, że art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu Sądu. Daje to zatem Sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22.07.1999 r., sygn. akt I PKN 273/99, OSNAP 2000 nr 20, poz. 757). W tym miejscu Sąd pragnie przywołać postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006r. sygn. akt I SAB/Wa 78/2005, w którym czytamy -brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając na uwadze powyższe wywody, rozpatrując złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu w oparciu o przesłankę braku winy Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie kryterium to nie zostało przez stronę spełnione. Wskazać należy, iż pełnomocnik skarżącego został w dniu 17 lipca 2009r. prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy. Jednocześnie złożony do Sądu w dniu 17 sierpnia 2009r. (w dniu 14 sierpnia przesłany fax-em) wniosek o odroczenie rozprawy Sąd oddalił, uznając iż nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 109 i 110 P.p.s.a. Ponownie w tym miejscu podnieś wypada, iż nieobecność na rozprawie nie tamuje rozpoznania sprawy (art. 107 p.p.s.a.) a Sąd zobowiązany jest na mocy przepisów ogólnych dążyć do szybkiego załatwienia spraw (art. 7 p.p.s.a.). W ocenie Sądu profesjonalny pełnomocnik winien posiadać wiedzę o uregulowaniach ww. art. 107 p.p.s.a., powinien też przewidzieć fakt ewentualnego negatywnego rozpatrzenia wniosku o odroczenie terminu rozprawy i niekorzystnego rozstrzygnięcia dla skarżącego rodzącą konieczność wniesienia środka odwoławczego po uprzednim złożeniu wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. We wniosku o zmianę terminu rozprawy oraz we wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego podnosi fakt planowanego od stycznia 2009 roku wyjazdu za granicę w dniach 15 sierpnia – 01 września 2009r. Rozpatrując powyższą argumentację w kontekście obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej jako kryterium braku winy, będącego przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu zdaniem Sądu trudno dopatrzyć się atrybutu szczególnej staranności w działaniach pełnomocnika, w sytuacji gdy mając zaplanowany od kilku miesięcy wyjazd zagraniczny i posiadając od dnia 17 lipca 2009r. wiedzę o wyznaczonym na dzień 18 sierpnia 2009r. terminie rozprawy przybył do Sądu w celu zapoznania się z aktami sprawy w dniu 13 sierpnia 2009r. oraz złożył wniosek o odroczenie rozprawy w dniu 17 sierpnia 2009r. (14 sierpnia 2009r. za pomocą fax-u). Nie można mówić również o należytej staranności w sytuacji gdy pełnomocnik ten, nie posiadając wiedzy o sposobie rozpatrzenia jego wniosku o odroczenie rozprawy, tym samym zdając sobie sprawę z ewentualnego negatywnego jego rozpatrzenia nie dołożył starań aby w odpowiednim terminie dowiedzieć się o zapadłym w sprawie rozstrzygnięciu. Zdaniem Sądu znając konsekwencje wynikające z niezłożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia winien dla ochrony interesów skarżącego wykazać zainteresowanie sprawą ( mógł on np. telefonicznie uzyskać informację o wyniku rozprawy). Data złożenia wniosku o przywrócenie terminu – 14 września 2009r. świadczy o tym, że nie dochował należytej staranności w tym zakresie. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, iż we wniosku o odroczenie terminu rozprawy pełnomocnik wskazywał datę 01 września, jako datę zakończenia pobytu za granicą. Sąd pragnie w tym miejscu przywołać postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 02 czerwca 1997r. sygn. akt I PKN 194/97, w którym stwierdzono, iż nieobecność na rozprawie w sytuacji gdy strona mogła dowiedzieć się o tym, że zapadł na niej wyrok, nie usprawiedliwia spóźnienia w złożeniu wniosku o przywrócenie terminu żądania doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem. W tym miejscu przywołać również wypada postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 02 marca 2007r.k, sygn. akt II OZ 162/07, w którym stwierdzono, iż : [strony] "...mogły też w dniu rozprawy bez względu na to czy przebywały w kraju, czy już były za granicą telefonicznie uzyskać informację, czy zapadł wyrok i jaki jest termin i sposób zaskarżenia wyroku. Mogły też wniosek o uzasadnienie wyroku wysłać z miejsca swego pobytu – z zachowaniem ustawowego terminu, potwierdzonego stemplem pocztowym". Z kolei w postanowieniu z dnia 09 lutego 2006r. sygn. akt I FZ 5/06 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż do okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu "w żadnym wypadku nie zalicza się natomiast urlop. [...] jest to zdarzenie zaplanowane, stąd skarżąca mogła podjąć odpowiednie działania, które zapewniłyby pod jej nieobecność w miejscu zamieszkania odbiór pism sądowych. Dlatego też okoliczność ta nie może być traktowana jako niezależna od skarżącej, a tym samym uzasadniająca brak winy w uchybieniu terminu." Podobnie w postanowieniu NSA z dnia 16 grudnia 2005r. sygn. akt I OZ 1430/05 czytamy: "Fakt przebywania na urlopie wypoczynkowym we Włoszech nie uniemożliwiał bowiem dokonania danej czynności zarówno osobiście przez nadanie stosownego wniosku w urzędzie pocztowym, czy za pośrednictwem pełnomocnika.[...] Mogła uzyskać informację telefoniczną z Sądu w trakcie pobytu na urlopie, podobnie jak uzyskała ją w dniu 12 września 2005 r." (podobnie postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2005r. sygn. akt II OZ 1307/05 ). Mając powyższe na uwadze w oparciu o przepis art. 86 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a. Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.