I SA/Bd 294/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska - Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz Asesor WSA Ewa Kruppik - Świetlicka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Winiecka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 października 2008r. sprawy ze skargi W. Z. L. S.A. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz W. Z. L. S.A. w B. kwotę 340 zł ( słownie: trzysta czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania 4. nakazuje zwrócić W. Z. L. S.A. w B. z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 400 zł ( słownie: czterysta złotych ) tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. I SA/Bd 294/08 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T.stwierdził uchybienie przez W..w B. terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] Nr [...] W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzja organu I instancji została doręczona stronie skarżącej w dniu [...] Od powyższej decyzji pełnomocnik strony – R.B.wniósł odwołanie, nadając je w urzędzie pocztowym w dniu [...] Podkreślono, iż zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa - odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wskazano, iż strona o powyższym 14-dniowym terminie została pouczona w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z dnia [...] Skoro decyzja została doręczona stronie [...] zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] ([...] - dzień wolny od pracy). Nadając odwołanie w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] pełnomocnik strony - radca prawny R.B. uchybił terminowi do jego złożenia. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do złożenia odwołania. Organ także podniósł, iż pełnomocnik strony skarżącej wraz z odwołaniem od powyższej decyzji złożył wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, w którym podniósł, iż dokumenty niezbędne do sporządzenia odwołania strona dostarczyła do siedziby kancelarii [...] a ponadto od [...] do [...]. przebywał na zwolnieniu lekarskim w związku z czym nie mógł się skontaktować ze swoim klientem. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T.odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W skierowanej do Sądu skardze na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając mu naruszenie: art. 162 § 2 oraz art. 192 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, iż kwestie zasadności odmowy przywrócenia terminu są przedmiotem odrębnej skargi. Podkreślił jednak, że zgodnie z przepisem art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Jego zdaniem w sprawie nie wykazano, aby któraś z tych przesłanek nie została spełniona. Nadto przed merytorycznym rozpatrzeniem wniosku nie umożliwiono stronie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału, stąd ustalenia poczynione nie opierają się na okolicznościach, które można uznać za udowodnione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odpowiadając na zarzuty sformułowane w skardze Dyrektor Izby Celnej w T. wyjaśnił, iż uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Uchybienie terminu nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie, chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu, a wniosek ten zostanie uwzględniony. Wskazano, iż w przedmiotowej sprawie postanowieniem nr [...] z dnia [...] organ odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji Dyrektor Izby Celnej w T. , jako organ II instancji obowiązany był, stosownie do dyspozycji art. 228 § 1 Ordynacji podatkowej, do stwierdzenia w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 192 ustawy Ordynacja podatkowa organ podkreślił, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o jego uchybieniu. Uchybienie terminu nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Strona otrzymała decyzję w konkretnym dniu. Od tego dnia rozpoczął swój bieg 14-dniowy termin do złożenia odwołania. Odwołanie zostało złożone po upływie 14-dniowego terminu, więc organ II instancji stwierdził jego uchybienie. Ponadto wyjaśniono, iż organ II instancji nie wezwał strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów ponieważ żadnych dowodów nie przeprowadził, nie przystąpił nawet do badania treści odwołania bowiem z przyczyn formalnych nie mógł go rozpatrzyć. Wskazano, iż przekazanie odwołania wraz z aktami sprawy powoduje dewolucję kompetencji do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy na organ odwoławczy. Od tego momentu rozpoczyna się faza postępowania odwoławczego przed tym organem. W jego pierwszym stadium organ II instancji poddaje odwołanie kontroli wstępnej pod względem formalnym. W jej ramach bada, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zachowany został termin do jego wniesienia. W tej fazie postępowania nie może podlegać ocenie zgodność z prawem decyzji. Decyzja taka może podlegać kontroli instancyjnej wówczas, gdy skuteczną będzie czynność, od której zależy uruchomienie postępowania odwoławczego. Poniesiono, iż art. 219 Ordynacji podatkowej wyraźnie stanowi, że do po postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, art. 210 § 3-5 oraz art. 211-215, a do postanowień, na które przysługuje zażalenie oraz postanowień, o których mowa w art. 228 § 1, stosuje się również art. 240-249 oraz art. 252, z tym że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 § 3, art. 245 § 1 i art. 248 § 3, wydaje się postanowienie. Z powołanego powyżej art. 219 nie wynika aby przed wydaniem postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania organ stosował odpowiednio art. 200 Ordynacji podatkowej. Odnośnie naruszenia art. 162 ustawy Ordynacja podatkowa Dyrektor Izby Celnej w T. wyjaśnił, że w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania rozstrzygnął odrębnym postanowieniem nr [...] z dnia [...] które to postanowienie jest przedmiotem odrębnej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a" - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienie administracyjne. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ono prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Stosownie do treści art. 220 i art. 223 Ordynacji podatkowej od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie, które wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik strony wniósł odwołanie w dniu [...] Termin, o którym mowa powyżej, upłynął z dniem [...] Wraz z odwołaniem pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ww. ustawy organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Z powyższego wynika, że czynności wstępne organu odwoławczego obejmują badanie, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. W przypadku ustalenia, że termin do wniesienia odwołania nie został dochowany, organ odwoławczy stwierdza to w formie postanowienia. W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że w przypadku złożenia odwołania po terminie i prośby o przywrócenie terminu, wówczas organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie do wniesienia odwołania przed rozpatrzeniem wymienionej prośby.Uwzględnienie bowiem prośby o przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminowi (por. wyrok NSA z 9.11.1994r., sygn. akt SA/Gd 312/94; wyrok NSA z 31 maja 2000r., sygn. akt SA/Sz 565/00; S.Babiarz, B.Dauter, B.Gruszczyński, R.Hauser, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa – komentarz, Wyd. LexisNexis, W-wa 2007r., s.711-712). W przedmiotowej sprawie wprawdzie organ wydał postanowienie z dnia [...] Nr [...], którym Dyrektor Izby Celnej w T.odmówił W. w B. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] Nr [...], jednakże postanowienie to zostało uchylone wyrokiem WSA w B. z dnia [...] sygn. akt [...] , jako naruszające prawo. Sąd stwierdził, że w jego ocenie pełnomocnik strony skarżącej uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, składając przy tym stosowny dokument medyczny. Wiarygodność tego dokumentu, jak i twierdzenia pełnomocnika co do przebiegu choroby, nie zostały skutecznie zakwestionowane, bowiem za niewystarczające Sąd uznał rozważania organu co do wpływu przebiegu choroby na możliwość sporządzenia i wysłania przez pełnomocnika odwołania, skoro w obronie tego twierdzenia nie przedstawiono żadnych dowodów. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne uznanie, iż w okolicznościach sprawy nie zachodziły podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym, należy stwierdzić, że skutkiem wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jest uchylenie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Z uwagi na stwierdzenie w sprawie sygn. akt [...], że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zostało wydane z naruszeniem art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne uznanie, iż w okolicznościach sprawy nie zachodziły podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, należy skonstatować, że w przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 tej ustawy. Za niezasadne natomiast Sąd uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 192 Ordynacji podatkowej, gdyż do stwierdzenia, czy odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminowi nie jest konieczne przeprowadzenie postępowania dowodowego w takim znaczeniu, jak o tym stanowią przepisy zawarte w rozdziale 11 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 209 cyt. ustawy.