I SA/Bd 294/09

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-05-27

Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych podlega oddaleniu, ponieważ art. 239 pkt 1 lit. e Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata, mimo ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, powinien zostać rozpatrzony na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym przypadku, skarżący spełnił przesłanki do ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący H.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną, niskie dochody z renty i zaliczki alimentacyjnej, wydatki na leki oraz brak majątku. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
1) oddalono wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2) ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bd 294/09 POSTANOWIENIE Dnia 27 maja 2009 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanowił 1)oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2)ustanowić adwokata I SA/Bd 294/09 UZASADNIENIE Wraz ze skargą na wskazaną wyżej decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek H.K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu żądania wskazał na trudną sytuację materialną, w której się znajduje. Podał, że posiada dochód z tytułu renty w kwocie 807 zł . Z kolei źródłem utrzymania pozostających wraz ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym córki oraz wnuczki jest zaliczka alimentacyjna wynosząca 350 zł. Skarżący wyjaśnił, że choruje i na zakup leków przeznacza 200 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie utrzymuje kontaktów z żoną, która przyczyniła się do powstania zadłużenia z tytułu składek. Z oświadczenia złożonego na formularzu PPF wynika, że nie posiada majątku oraz oszczędności. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej " p.p.s.a", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie pełnomocnika ( art.245 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Przepis art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a. przewiduje ustawowe zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że dotyczy ona odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Brak jakichkolwiek wyróżników ustawowego wyrażenia " z zakresu ubezpieczeń społecznych" wskazuje na to, że zwolnieniem objęto wszystkie sprawy mieszczące się w tej kategorii. Wobec tego należy przyjąć, iż wprawdzie art.239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. należy do wyjątków od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, to jednak przedmiotowe odstępstwo od zasady określono szeroko. Reasumując, każda sprawa sądowoadministracyjna, mającą źródło roszczenia w instytucji ubezpieczeń społecznych kwalifikuje się do ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych po stronie skarżącej. Z tej przyczyny wniosek strony w zakresie zwolnienia od kosztów podlega oddaleniu. Ustawodawca umożliwia skorzystanie z prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego również osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych ( art. 262 powoływanej ustawy). Z tego względu zasadnym jest rozpatrzenie wniosku w oparciu o regulację zawartą w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – uprawnienia do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika - domagać się może wyłącznie osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści oświadczeń H.K., złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy oraz informacji zawartych w aktach niniejszej sprawy, wynika, że wnioskujący spełnia powyżej wskazane przesłanki, bowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika wykracza bez wątpienia poza jego możliwości płatnicze. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło