I SA/Bd 305/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-07-19
Skład orzekający: Ewa Kruppik-Świetlicka, Jarosław Szulc, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez Wójta Gminy, opierając się jedynie na stemplu pocztowym na kopercie, podczas gdy istnieją inne dowody wskazujące na wcześniejszą datę nadania przesyłki?Ratio decidendi
Dyrektor Izby Skarbowej naruszył zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), wydając postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia przedwcześnie i bez należytego wyjaśnienia sprzeczności między dowodami dotyczącymi daty nadania przesyłki. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ powinien był wystąpić do urzędu pocztowego o wyjaśnienie tej kwestii, aby prawidłowo ustalić stan faktyczny.Stan faktyczny
Wójt Gminy R. wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego umarzające postępowanie egzekucyjne. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu, opierając się na dacie stempla pocztowego na kopercie. Wójt Gminy zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., wskazując na dowody (księga nadawcza, pismo urzędu pocztowego) potwierdzające nadanie zażalenia w terminie. Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej przedwcześnie wydał postanowienie bez należytego wyjaśnienia sprzeczności dowodowych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Wójta Gminy zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Szulc sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2016 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz Wójta Gminy R. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Postanowieniem z dnia [...]. organ umorzył na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014r., poz. 1619 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku G. P. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Wójt Gminy.
Pismem z dnia [...]. Wójt Gminy wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 70 § 4 i 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), dalej: "O.p.".
Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone Wójt Gminy w dniu [...]. Zawierało ono pouczenie o przysługującym prawie wniesienia zażalenia w ustawowym terminie siedmiu dni od dnia jego doręczenia. Mając na uwadze wspomniany wyżej dzień doręczenia postanowienia, termin do złożenia zażalenia upłynął w dniu [...]. Faktycznie zaś zażalenie Wójt Gminy z dnia [...]. zostało wniesione w dniu [...]., na co wskazuje data nadania przesyłki w placówce pocztowej. Powyższe oznacza, że przedmiotowe zażalenie zostało złożone po terminie. Nie zawierało ono przy tym wyjaśnienia przyczyn uchybienia terminu oraz wniosku o jego przywrócenie.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając mu naruszenie art. 7, art. 11, art. 77 § 1, 78 § 1, art. 80 oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r. poz. 1619 z zm.), dalej: "k.p.a.", poprzez stwierdzenie uchybienia terminu na złożenie zażalenia, a w konsekwencji nierozpoznanie zażalenia i pozostawienie zażalenia
w aktach bez merytorycznego rozpatrzenia; oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego zostało złożone dnia [...]. z uchybieniem terminu, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego materiału dowodowego, w szczególności analiza daty nadania w placówce pocztowej jednoznacznie wskazuje, iż pismo zostało nadane dnia [...]. z zachowaniem terminu.
W uzasadnieniu skargi Wójt Gminy podniósł, że otrzymał postanowienie
o umorzeniu postępowania egzekucyjnego dnia [...]., natomiast wniósł zażalenie dnia [...]. za pośrednictwem operatora pocztowego Poczta [...] S.A. Tym samym dochował terminu stosowanie do treści art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Skarżący nie rozumie stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej, iż zażalenie zostało nadane z przekroczeniem terminu dnia [...]., albowiem z materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania zostało nadane dnia [...]. listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, o numerze przesyłki [...] Data nadania przesyłki wynika zarówno z księgi nadawczej skarżącego jak i dokumentacji znajdującej się na stronie internetowej operatora publicznego Poczta Polska S.A.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ wskazał,
że w przedmiotowej sprawie ustalono, iż zażalenie zostało nadane w placówce Poczty Polskiej w dniu [...]. Wynika to z daty stempla pocztowego na kopercie,
w której strona wysłała zażalenie, a która znajduje się w aktach sprawy. Organ odwoławczy uznając dzień [...]. jako dzień doręczenia postanowienia umarzającego postępowanie ustalił, iż termin do złożenia zażalenia upłynął w dniu [...]. W tej sytuacji mając dowód w postaci pieczęci operatora pocztowego określający datę nadania przesyłki w dniu [...]., organ uznał go za wystarczający do stwierdzenia wniesienia zażalenia z uchybieniem siedmiodniowego terminu. Odnosząc się do argumentów skarżącego, które mają potwierdzać nadanie zażalenia w placówce pocztowej w dniu 7 a nie [...]., organ wskazał, że na potwierdzeniu odbioru tej przesyłki znajdującym się w Urzędzie Gminy R. i dołączonym do skargi, brak jest datownika placówki nadawczej, potwierdzającego nadanie zażalenia w dniu [...]. Dowód w postaci księgi nadawczej Urzędu Gminy R. z pieczątką [...]. organ uznał jedynie za dokumentację wewnętrzną strony. Dodatkowo organ zauważył, że na zażaleniu strony z dnia [...]. przesłanym do Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego znajduje się m.in. datownik z datą [...]. niezwiązany z organami egzekucyjnymi, a zatem należy przyjąć, że związany z nadawcą, na którym widnieje zapis "Data nadania [...].". Z kolei informację wynikającą z danych elektronicznych operatora pocztowego "Siedzenie przesyłek - Tracking" znajdujących się w sieci internetowej organ uznał za wątpliwą w zderzeniu z pieczęcią tego operatora na kopercie, w której przesłano zażalenie.
W dniu [...]. wpłynęło do sądu pismo procesowe strony skarżącej do którego dołączonego pismo podpisane przez Naczelnika Urzędu Pocztowego w R. . Z treści dołączonego pisma wynika, że datą nadania listu poleconego o numerze [...] jest data [...].
W odpowiedzi na powyższe pismo organ wskazał, że okoliczność nadania przesyłki w dniu [...].podniesiona została dopiero na etapie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz.718, dalej jako "p.p.s.a."), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a, uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, przeprowadzone w określonych wyżej ramach, wykazało, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]., zostało wydane z takim naruszeniem procedury administracyjnej, które uzasadnia wyeliminowanie tego aktu z porządku prawnego.
Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez Wójt Gminy od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...]. wydanego w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Podstawę prawną wydania kontrolowanego aktu stanowił przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 dalej jako "k.p.a."), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przepis ten zastosowano w niniejszej sprawie mając na uwadze treść art. 144 k.p.a. zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Na tle powołanego przepisu art. 134 k.p.a. odnotowania wymaga, że po otrzymaniu odwołania (zażalenia), przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie (zażalenie) jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. a w zakresie zażaleń w terminie wskazanym w art. 141 § 2 k.p.a. Zażalenie - jak stanowi art. 141 § 2 k.p.a.- wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia stronie postanowienia, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Właściwe ustalenia daty doręczenia stronie zaskarżonego postanowienia jak i wniesienia zażalenia mają fundamentalne znaczenie dla ustalenia zachowania terminu, o jakim mowa w art. 141 § 2 k.p.a. W razie bowiem wniesienia zażalenia po upływie przepisanego terminu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia (art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.). Dokonując zatem ustaleń w zakresie dopuszczalności zażalenia i dochowania terminu organ powinien wziąć pod uwagę i rozważyć wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia dokonania takiej oceny. Natomiast w razie wątpliwości i zaistnienia konieczności wyjaśnienia kwestii istotnych dla dokonanych ustaleń powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w niezbędnym zakresie. Wydanie postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego odnośnie okoliczności mających wpływ na dopuszczalność odwołania, czy też na dochowanie terminu, ocenić należy jako naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., obligujących organ administracji publicznej do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W rozpoznawanej sprawie nie jest sporna data doręczenia stronie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. tj. dzień [...]. Zatem termin do złożenia zażalenia upływał z dniem [...]. Organ kierując się datą widniejąca na stemplu pocztowym przystawionym na kopercie zawierającej zażalenie tj. data "[...]" uznał, że środek zaskarżenia złożono z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Nie mniej strona na etapie skargi podniosła, że z zapisów zawartych w książce nadawczej wynika że przesyłka polecona o numerze [...] została nadana w dniu [...]. Okoliczność ta dodatkowa potwierdzona została w piśmie Urzędu Pocztowego w R. z dnia [...]. przedłożonym na etapie postępowania sądowego. Podkreślić należy, że skarżący, nie powoływał się wcześniej na wskazaną okoliczność nadania zażalenia w dniu [...]. oraz przedłożone Sądowi dowody albowiem jak wynika z treści skargi był przekonany, że środek zaskarżenia został złożony w terminie wynikającym z przepisów prawa. Dopiero po otrzymaniu zaskarżonego postanowienia powziął informację o złożeniu zażalenia z uchybieniem terminu.
W tym stanie sprawy, mając na uwadze przedłożone przez strony dowody: tj. kopertę ze stemplem pocztowym oraz pismo Urzędu Pocztowego w R. Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie. Organ dla ustalenia faktycznej daty nadania przesyłki pocztowej zawierającej zażalenie powinien wystąpić do Urzędu Pocztowego w R. celem wyjaśnienia powyższej okoliczności. Tylko bowiem ten organ jest w stanie wyjaśnić sprzeczność wynikającą z powołanych przez strony dowodów.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ naruszył zasady postępowania wyrażone art. 7 i 77 § 1 k.p.a. co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło