I SA/Bd 308/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent Sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 lipca 2009r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. 1. oddala skargę 2. zasądza od Skarbu Państwa Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz pełnomocnika skarżącego, adwokat B. L., kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Bd 308/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] 2009r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. z dnia [...] 2009r. Nr [...] odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w związku z zaległościami w podatku od nieruchomości Urząd Miejski w A. wystawił na T. G. tytuły wykonawcze o numerach: [...] - z dnia [...] 2004r., [...] - z dnia [...] 2005r., [...] - z dnia [...]2006r., [...] z dnia [...] 2006r., [...] z dnia [...] 2009r., które przesłano Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w A. celem przymusowego wyegzekwowania zaległości w trybie egzekucji administracyjnej. W dniu 1 marca 2005r. sporządzono protokół o stanie majątkowym, z którego wynikało, że małżonkowie G. zamieszkiwali w domu w A., utrzymując się z dzierżawy lokalu przeznaczonego na sklep za kwotę 1.000,00 zł miesięcznie. Zawiadomieniem z dnia 29 grudnia 2005r. dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z tytułu dzierżawy lokalu, przesyłając je jednocześnie dłużnikowi zajętej wierzytelności – B. M. Pismem z dnia 16 stycznia 2009r. T. G. wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o zwolnienie spod zajęcia kwoty otrzymywanej z tytułu dzierżawy. Wskazał, że jest to jego jedyne źródło dochodu, a po opłaceniu wydatków związanych z toczącymi się sprawami sądowymi pozostanie mu na życie około 400 zł miesięcznie. Pismem z dnia 19 stycznia 2009 r. B. M. poinformował organ, że zajęcia wierzytelności z tytułu dzierżawy lokalu dokonał również Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w A. W związku z powyższym, nie wie komu przekazywać czynsz. Ponadto oświadczył, że Tadeusz G. zobowiązał go do przekazywania należności z tytułu czynszu jemu osobiście grożąc wypowiedzeniem umowy dzierżawy lokalu. Pismem z dnia 26 stycznia 2009r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. poinformował dłużnika zajętej wierzytelności, iż w zaistniałej sytuacji zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej zajęta kwota czynszu do momentu rozstrzygnięcia przez Sąd, który z organów ma dalej prowadzić łączną egzekucję pozostanie w depozycie, zatem nie należy jej wypłacać zobowiązanemu, a o jej przekazaniu dłużnik zajętej wierzytelności zostanie poinformowany odrębnym pismem. Sąd Rejonowy w A. postanowieniem z dnia 11 marca 2009r. stwierdził, że pozostające w zbiegu egzekucje ma dalej prowadzić łącznie organ egzekucyjny administracyjny, utrzymując w mocy dotychczasowe czynności. Postanowieniem z dnia [...] 2009r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 16 stycznia 2009r. uwzględniając stanowisko wierzyciela częściowo zwolnił spod egzekucji wierzytelność z tytułu dzierżawy lokalu w wysokości 800 zł. Pismem z dnia 28 stycznia 2009r. skarżący wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wstrzymanie egzekucji polegającej na zajęciu kwoty 1.000,00zł do czasu załatwienia jego spraw przez Burmistrza Miasta A., Starostę Powiatu A., Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. oraz innych organów i sądów do których występował. Pismem z dnia 3 lutego 2009r. Naczelnik Urzędu Skarbowego powyższy wniosek przekazał wierzycielowi, celem ustosunkowania się. Postanowieniem z dnia [...] 2009r. Burmistrz A. nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze stanowisko wierzyciela Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] 2009r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pismem z dnia 20 lutego 2009r. skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku zbiegu egzekucji zastosowanie w przedmiotowej sprawie ma art. 62 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji który stanowi, że w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej do tej samej nieruchomości, rzeczy, albo prawa majątkowego lub niemajątkowego, organ egzekucyjny wstrzymuje czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, zobowiązanego, lub z urzędu i przekazuje akta egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. W przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej wstrzymanie czynności egzekucyjnych następuje z mocy prawa. Organ wyjaśnił, iż wniosek o wstrzymanie egzekucji zobowiązany wniósł pismem z dnia 28 stycznia 2009r., zatem w czasie, gdy wstrzymanie czynności egzekucyjnych dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym nastąpiło z mocy prawa. Mając na uwadze powyższe ustalenia Dyrektor stwierdził , iż organ egzekucyjny właściwie rozpatrzył żądanie strony jako wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i zasadnie odmówił zawieszenia postępowania wobec braku przesłanek określonych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie Dyrektor wskazał, że Sąd Rejonowy w A. postanowieniem z dnia [...] 2009r., Sygn. akt [...] utrzymał w mocy dotychczasowe czynności i orzekł, iż dalszą łączną egzekucję ma dalej prowadzić administracyjny organ egzekucyjny. Oznacza to, że Sąd utrzymał w mocy dokonane zajęcie wierzytelności z tytułu dzierżawy lokalu, oraz wskazał administracyjny organ egzekucyjny, jako właściwy do dalszego prowadzenie łącznej egzekucji na podstawie dotychczasowych tytułów wykonawczych oraz tytułów wykonawczych na podstawie których egzekucję prowadził komornik sądowy. Reasumując organ wskazał, iż zobowiązany uzyskał już zwolnienie z egzekucji przysługującej mu wierzytelności, w celu zapewnienia mu podstaw egzystencji. Natomiast z uwagi na to, że jedynym możliwym do zastosowania skutecznym środkiem egzekucyjnym było dokonanie zajęcia wierzytelności z tytułu dzierżawy lokalu, uwzględnienie żądania strony doprowadziłoby do całkowitego zaprzestania prowadzenia egzekucji, co stałoby w sprzeczności z celem prowadzonego postępowania. Powyższe postanowienie T. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., zarzucając organowi bezczynność i niezałatwienie zażalenia zgodnie z jego treścią. Jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i spowodowanie odstąpienia przez Burmistrza A. od egzekucji z wierzytelności z tytułu czynszu oraz załatwienie innych spraw dotyczących jego nieruchomości, niezwiązanych z przedmiotem skargi. W uzasadnieniu skarżący zarzucił Dyrektorowi Izby Skarbowej, że swoim działaniem chciał pozbawić go środków do życia i uniemożliwić dochodzenie jego praw, na co niezbędne jest mu 600 zł miesięcznie. Wskazał, że zajęta część czynszu wynosząca 200 zł ma dla niego duże znaczenie, gdyż wystarczyłaby na wyżywienie przez okres dwóch tygodni. Podobnie jak w zażaleniu skarżący zobowiązał się do zapłaty zaległego podatku, kiedy Burmistrz A. załatwi jego sprawy. Zaznaczył, że nie wyrażał nikomu zgody na zajęcie czynszu, a jeżeli B. M. nie będzie mu przekazywał całości czynszu umowa najmu zostanie wypowiedziana. Ponadto strona zarzuciła organowi odwoławczemu, że łamie jego konstytucyjne prawa, gdyż jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, nabytej poprzez zasiedzenie, od 20 lat. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismami z 21, 28 kwietnia, 5, 12, 19, 26 maja oraz 2, 9, 16, 23, 30 czerwca o zbliżonej treści skarżący ponownie poinformował Sąd, iż jest od 20 lat właścicielem nieruchomości, którą zasiedział w dobrej wierze. W dniu 16 października 2007r. minął ustawowy 30-dniowy termin na załatwienie przez organ wszystkich jego spraw, a 16 czerwca 2008r. minął ustawowy 9-miesięczny termin na załatwienie spraw najtrudniejszych i najbardziej zawiłych. Zaznaczył, że nie wyraża zgody na dopisanie do jego nieruchomości p. Z. M. i p. I. K. – spadkobierców – jako współwłaścicieli ½ części oraz na ustanowienie kuratora sądowego na nieruchomości i na jej podział. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwana p.p.s.a.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. ustawy, oceniona według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.). W pierwszej kolejności należy wskazać, że w skardze nie wskazano jakie przepisy naruszył Dyrektor Izby Skarbowej wydając zaskarżone postanowienie. Strona zarzuca organowi bezczynność i niezałatwienie zażalenia zgodnie z jego treścią. Jednocześnie wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i spowodowanie odstąpienia przez Burmistrza A. od egzekucji z wierzytelności z tytułu czynszu oraz załatwienie innych spraw dotyczących jego nieruchomości, niezwiązanych z przedmiotem skargi. Kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie zostało poddane postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w B. dnia [...] 2009r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. z dnia [...] 2009r. odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Pozostałe zarzuty strony nie mieszczą się w granicach przedmiotowej sprawy. Odnosząc się do instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego, należy wskazać, iż zgodnie art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Interpretacja powyższego przepisu pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż wylicza on w sposób enumeratywny okoliczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego i wyczerpująco reguluje omawianą instytucję prawa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 08 listopada 2004r., sygn. akt III SA 2376/03, wyrok NSA z 05 marca 1999r., sygn. akt III SA 4497/97). Organ egzekucyjny jest przy tym związany treścią tej normy prawa, co oznacza, że nie pozostawia ona swobody wyboru, co do zawieszenia, czy odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli zachodzi którakolwiek ze wskazanych wyżej przesłanek, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania (wyrok NSA z 14 lipca 1998r., sygn. akt IV SA 1502/96). Z drugiej zaś strony w razie niewystąpienia żadnej z powyższych wskazanych w art. 56 ustawy przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny nie może zawiesić postępowania. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku skarżący nie wskazał na istnienie żadnej ze wskazanych powyżej przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Należy wskazać, że egzekucja została wszczęta i jest prowadzona przeciwko skarżącemu na podstawie konkretnych tytułów wykonawczych o nr [...] - z dnia [...] 2004r., [...] - z dnia [...] 2005r., [...] - z dnia [...] 2006r., [...] z dnia [...] 2006r., [...] z dnia [...] 2009r. Jednocześnie treść art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, iż organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wynika stąd, że organ egzekucyjny w ramach badania dopuszczalności egzekucji w administracji w szczególności ustala, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Nie bada zaś prawidłowości decyzji wymiarowej, która stała się podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Kwestia taka może być przedmiotem badania jedynie przez właściwy organ podatkowy. Konkludując zdaniem Sądu Dyrektor prawidłowo zaskarżonym postanowieniem rozpoznał zażalenie wniesione na postanowienie organu I instancji, uwzględniając zaistniały stan faktyczny, w tym zbieg egzekucji i postanowienie Sądu Rejonowego w A. z dnia [...]2009r., sygn. akt [...] utrzymujące w mocy dokonane zajęcie wierzytelności oraz wskazujące administracyjny organ egzekucyjny, jako właściwy do dalszego prowadzenie łącznej egzekucji, jak również stanowisko wierzyciela, który nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz wobec braku przesłanek określonych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasadnie odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Sąd uznając, w oparciu o art. 145 p.p.s.a. a contrario, że w niniejszej sprawie nie miało miejsce naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz nie zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem jego nieważności, bądź stwierdzeniem wydania z naruszeniem prawa, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.