I SA/Bd 308/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu w dniu 29 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym skargi adwokata R. S. (poprzednio: S.) o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2021 r., sygn. akt I FSK 910/21 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 22 maja 2015 r. nr PT II/4213-12/15 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do września 2009 r. postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 765/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną przez W. G. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 22 maja 2015 r. nr PT II/4213-12/15 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do września 2009 r. Rozpatrując wniesioną przez organ skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt I FSK 1611/16 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 60/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 22 maja 2015 r. nr PT II/4213-12/15 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do września 2009 r. Postanowieniem z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt I SPP/Bd 166/19 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 31 grudnia 2019 r. Okręgowa Rada Adwokacka zawiadomiła, że w sprawie skarżącej wyznaczony został jako pełnomocnik z urzędu adwokat R. S.. Rozpatrując wniesioną przez organ skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 września 2020 r., sygn. akt I FSK 683/20 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. Sąd w uzasadnieniu wskazał, że o kosztach postępowania kasacyjnego nie orzeczono, gdyż skarżąca, będąc zwolniona od kosztów sądowych, takich nie poniosła, a koszty nieopłaconej pomocy prawej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu ponosi Skarb Państwa. O wysokości kosztów pomocy prawej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu orzekł postanowieniem z dnia 28 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który przyznał adwokatowi R. S. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 4.428 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę strony oraz przyznał od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokata R. S. kwotę 4.428 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 września 2021 r., sygn. akt I FSK 910/21 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w całości i uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu pozostawiono Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przyznał adwokatowi R. S. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 2.214 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Następnie postanowieniem z 10 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uwzględnił wniosek z dnia 16 lutego 2022 r. adwokat R. S. o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy zakończonej wyrokiem z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20 (I instancja). Pismami z dnia 27 marca 2023 r. pełnomocnik wskazując na treść art. 359 § 2 k.p.c. wniósł o zmianę o zmianę postanowienia zawartego w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20, postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20, postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20 oraz postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20, W uzasadnieniu wniosku adwokat wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt SK 78/21. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił wnioski adwokata R. S. jako niedopuszczalne. Sąd wskazał, że wniosek adwokata został oparty na przepisie, który nie ma w ogóle zastosowania w rozpoznawaniu spraw przed sądem administracyjnym. Pismem z dnia 24 czerwca 2023 r. adwokat R. S. na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2021 r., sygn. akt I FSK 910/21 i zaznaczył, że wnosi skargę co do: - postanowienia zawartego w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20, o przyznaniu wynagrodzenia tytułem wykonania obowiązków pełnomocnika z urzędu; - postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20, o przyznaniu wynagrodzenia tytułem wykonania obowiązków pełnomocnika z urzędu; - postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20, o przyznaniu wynagrodzenia tytułem wykonania obowiązków pełnomocnika z urzędu; - postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20, o przyznaniu wynagrodzenia tytułem wykonania obowiązków pełnomocnika z urzędu. Skarżący podał, że termin do wniesienia skargi biegnie od dnia 4 maja 2023 r., tj. od dnia publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt SK 53/22. Wskazał jako podstawę skargi o wznowienie postępowania przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt SK 53/22, uznającego § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 68 ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje wysokość opłaty stanowiącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w wysokości niższej niż stawka minimalna opłat za czynności radców prawnych określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.), wydanym na podstawie art. 225 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1166), dotyczącym stawek minimalnych w sprawach prowadzonych z wyboru, za niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Pełnomocnik wniósł o zmianę: - postanowienia zawartego w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20, poprzez przyznanie w miejsce wynagrodzenia 4.428 zł (3.600 zł + VAT) wynagrodzenia w kwocie 6.642 zł (5.400 zł + VAT); - postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20, poprzez przyznanie w miejsce wynagrodzenia 2.214 zł (1.800 zł + VAT) wynagrodzenia w kwocie 3.321 zł (2.700 zł + VAT); - postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20, poprzez przyznanie w miejsce wynagrodzenia 4.428 zł (3.600 zł + VAT) wynagrodzenia w kwocie 6.642 zł (5.400 zł + VAT); - postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20, poprzez przyznanie w miejsce wynagrodzenia 4.428 zł (3.600 zł + VAT) wynagrodzenia w kwocie 6.642 zł (5.400 zł + VAT). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 272 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W doktrynie i judykaturze zgodnie przyjęto, że na podstawie powyższego przepisu dopuszczalne jest wznowienie postępowania zarówno zakończonego prawomocnym wyrokiem, tj. orzeczeniem, które rozstrzyga sprawę (art. 132 p.p.s.a.), jak i postanowieniem, z tym, że musi to być postanowienie w inny sposób kończące postępowanie sądowoadministracyjne (art. 160-165, art. 173 § 1 p.p.s.a.) (por. K. Sobieralski, Przedmiotowy zakres dopuszczalności wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym, Sam. Ter. 2002, nr 10, s. 24 i n., i P. Gołaszewski, Sporządzanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Warszawa 2015, s. 529, postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2005 r., I OZ 1051/05, postanowienie WSA w Krakowie z 31 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 357/10). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt II GZ 168/22, wskazał, że w art. 270-285 p.p.s.a. brakuje bezpośredniej podstawy prawnej do wzruszenia w trybie wznowienia postępowania prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania, a tym samym brak jest także podstawy prawnej do wznowienia prawomocnie zakończonej sprawy wskutek wzruszenia wspomnianego orzeczenia, tj. postanowienia niekończącego postępowania w sprawie. Sąd jednoznacznie stwierdził, że na podstawie art. 270 p.p.s.a., nie można żądać wznowienia postępowania incydentalnego, to jest postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej. Jednocześnie dodano, że żądanie takie byłoby dopuszczalne jedynie wówczas, gdyby występował związek między treścią postanowienia niekończącego postępowania, a treścią orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt I GZ 2/06). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pogląd ten podziela. Wskazany przepis, na który powołuje się pełnomocnik w skardze o wznowienie postępowania stanowi podstawę do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego, jednak przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do orzeczeń merytorycznych. Art. 272 § 1 p.p.s.a. nie ma natomiast zastosowania do postanowień procesowych, wpadkowych, niekończących postępowania w sprawie, a taki właśnie charakter ma postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy. Przepisy o wznowieniu postępowania mają zastosowanie do orzeczeń prawomocnych, kończących postępowanie w sprawie. Nie mają natomiast zastosowania do postanowień o charakterze procesowym, które nie kończą sprawy (por. postanowienia: WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/WA 1461/23; WSA we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 87/10, NSA z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt II OZ 393/09). W przedmiotowej sprawie prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2021 r., sygn. akt I FSK 910/21, w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 22 maja 2015 r. nr PT II/4213-12/15 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do września 2009 r. Postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20 o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu, jak również postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20 a także postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 673/20, są orzeczeniami o procesowym, niemerytorycznym charakterze. Powyższa okoliczność powoduje, że przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania zmierzająca do zmiany ww. postanowień o przyznaniu wynagrodzenia tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie jest dopuszczalna, co skutkuje jej odrzuceniem. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 w zw. z art. 276 zd. 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.