I SA/Bd 309/10

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-05-04

Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postępowania egzekucyjnego w przedmiocie nieuiszczonych składek na ubezpieczenie społeczne podlega oddaleniu, mimo że skarżący spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postępowania egzekucyjnego w przedmiocie nieuiszczonych składek na ubezpieczenie społeczne podlega oddaleniu, ponieważ art. 239 pkt 1 lit. e PPSA przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Jednocześnie, skarżący spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, gdyż jego sytuacja finansowa i zdrowotna uniemożliwia mu poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący J.J.R. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. odmawiającą umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wraz ze skargą wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący, jako osoba niewidoma, nie był w stanie samodzielnie wypełnić urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy. Wskazał, że utrzymuje się wraz z żoną z jednej renty inwalidzkiej, a jego stan zdrowia całkowicie uniemożliwia mu pracę i samodzielną egzystencję.
Rozstrzygnięcie
1. ustanowiono adwokata; 2. oddalono wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 04 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.J.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanowił 1.ustanowić adwokata 2.oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Wraz ze skargą J.J.R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W związku z powyższym, wraz z pismem z dnia 15 kwietnia 2010 r., doręczono skarżącemu celem wypełnienia urzędowy formularz wniosku PPF. Odpowiadając na nie wnioskodawca oświadczył, że nie jest w stanie wypełnić formularza osobiście, bowiem jako osoba niewidoma czyta oraz pisze jedynie przy pomocy sprzętu elektronicznego w odpowiednim pliku programu Word. Wyjaśnił też, że w roku ubiegłym nie osiągnął dochodów z działalności gospodarczej, która w chwili obecnej została zawieszona. Skarżący podając, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z bezrobotną żoną, zwrócił uwagę, iż oboje małżonkowie utrzymują się z jednej renty inwalidzkiej (1650,77 zł). Z przedłożonego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że wnioskujący jest osobą całkowicie niezdolną do pracy oraz samodzielnej egzystencji, jak również wymaga opieki i pomocy. W sprawie zważono, co następuje: Mając na względzie szczególną sytuację zdrowotną skarżącego i brak możliwości samodzielnego działania, wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia adwokata rozpoznano w oparciu o akta niniejszej sprawy. Następnie wskazać należy na przepis art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm; zwanej dalej p.p.s.a. ) przewidujący ustawowe zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że dotyczy ona postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności tytułu nieuiszczonych składek na ubezpieczenie społeczne. Brak jakichkolwiek wyróżników ustawowego wyrażenia : " z zakresu ubezpieczeń społecznych" wskazuje na to, że zwolnieniem objęto wszystkie sprawy mieszczące się w tej kategorii. Wobec tego należy przyjąć, iż każda sprawa sądowoadministracyjna, mająca źródło roszczenia w instytucji ubezpieczeń społecznych kwalifikuje się do ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych po stronie skarżącej. Z tej przyczyny, skoro strony nie obciąża obowiązek opłacenia kosztów sądowych, to wniosek w tym zakresie podlega oddaleniu, nie wywołując żadnych negatywnych skutków dla zainteresowanego. Z kolei badając zasadność ustanowienia adwokata z urzędu należy przywołać treść regulacji zawartej art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – uprawnienia do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika - domagać się może wyłącznie osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć trzeba w omawianym kontekście, iż z treści oświadczeń oraz dokumentów przedłożonych w niniejszym postępowaniu wynika, że wnioskujący spełnia przesłanki wskazane w ustawie. Podzielając zatem argumentację skarżącego referendarz ustalił, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie zainteresowanego wynosi 825 zł. Również charakter i wysokość źródła utrzymania, jakim dysponuje wnioskujący, bez wątpienia nie pozwala na wygospodarowanie środków pieniężnych celem opłacenia profesjonalnego pełnomocnika w wyboru. Na uwagę zasługuje także okoliczność, że choroby przewlekłe i nieuleczalne, jak też niezdolność do samodzielnej egzystencji, wiążą się co do zasady z koniecznością ponoszenia wyższych wydatków stanowiących znaczne obciążenie finansowe budżetu domowego. Aczkolwiek więc, pomimo tego, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, to stwierdzić należało, iż skarżący udzielił wystarczających informacji co do swoich możliwości finansowych. Z tych powodów, na podstawie art.239 pkt 1 lit. e , art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło