I SA/Bd 316/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2017-05-23

Skład orzekający: Halina Adamczewska – Wasilewicz, Leszek Kleczkowski, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, polegającą na zajęciu świadczenia z ubezpieczenia społecznego, może obejmować zarzuty dotyczące prawidłowości ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego może obejmować jedynie zarzuty formalnoprawne dotyczące prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w zakresie dokonywania czynności egzekucyjnych. Nie jest dopuszczalne podnoszenie w ramach takiej skargi zarzutów dotyczących merytorycznej zasadności zobowiązania, które stanowi podstawę egzekucji. W przypadku, gdy zobowiązanemu przysługuje inny środek zaskarżenia, skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny.
Stan faktyczny
W sprawie toczyło się postępowanie egzekucyjne wobec strony z tytułu podatku od nieruchomości. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Strona złożyła skargę na czynność egzekucyjną, wnosząc o uchylenie zajęcia i podnosząc zarzuty dotyczące wysokości zobowiązania. Organ egzekucyjny oddalił skargę, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. WSA oddalił skargę strony na postanowienie organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2017 r. sprawy ze skargi W. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B.) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. prowadzi wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. wystawionego przez wierzyciela - Prezydenta Miasta B. . Obowiązek objęty tym tytułem dotyczy należności z tytułu podatku od nieruchomości za I i II kwartał 2016r. w kwocie [...]zł. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na zajęcie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował organ egzekucyjny o wysokości świadczenia i wskazał, że potrącenia będą dokonywane od grudnia 2016r. W odpowiedzi na powyższe, strona złożyła skargę na czynność egzekucyjną zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Jako podstawę zaskarżenia czynności wskazała art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r., poz. 599 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.". Skarżąca wniosła o uchylenie dokonanego zajęcia. Wskazane pismo zawierało również zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (zakwestionowano wysokość dochodzonego obowiązku) oraz wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. oddalił skargę. Organ stwierdził, że zaskarżona czynność została dokonana zgodnie z prawem. Wniesione zarzuty organ uczynił przedmiotem odrębnego postępowania. Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia, postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w oparciu o przekazany przez wierzyciela tytuł wykonawczy wszczął wobec zobowiązanej egzekucję administracyjną, przesyłając do Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. zawiadomienie z dnia [...]. o zajęciu świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone organowi rentowemu w dniu [...]. Organ egzekucyjny zawiadomił również skarżącą o dokonanej czynności, doręczając w dniu [...]. odpis powyższego zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Do zajęcia świadczenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych zastosowano druk zawiadomienia o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, którego treść odpowiada wzorowi dokumentu stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1339). Zawiadomienie to odpowiada wymogom określonym w art. 67 § 2 u.p.e.a. i zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w tym przepisie. Odnosząc się do treści zażalenia organ zauważył, że nie zawiera ono żadnych wskazań odnośnie nieprawidłowości w dokonaniu zajęcia przysługującego stronie świadczenia. Podniesiony zarzut dotyczy naruszenia przez organ egzekucyjny art. 54 § 5 u.p.e.a., poprzez uznanie tej czynności za prawidłową. Dyrektor Izby Skarbowej w niniejszym postępowaniu stwierdził, że zajęcia dokonano zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z czym do naruszenia wskazanego przepisu nie doszło. Zatem brak było podstaw, aby skargę na przedmiotową czynność egzekucyjną uznać za uzasadnioną. Ponadto Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego, prowadząc postępowanie w sprawie wniesionej skargi, przed wydaniem postanowienia dokładnie wyjaśnił stan faktyczny celem dokonania ustaleń niezbędnych do właściwej oceny zaskarżonej czynności. Nie naruszył tym samym wskazanego w zażaleniu art. 7 k.p.a. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 k.p.a., poprzez niezrozumiale odstąpienie od konieczności wskazania merytorycznych przesłanek wydania postanowienia, lakoniczne i niepoparte zasadną oraz faktycznie i prawnie uzasadnioną analizą konkretnych przesłanek, jak i niepełną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, analizowanego przede wszystkim w oparciu o wskazania wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, w szczególności poprzez sprzeczne z podstawowymi prawami jednostki bezwzględne stosowanie postanowienia, które w analizowanym przypadku ma formę decyzji opartej de facto na swobodnym uznaniu organu i w konsekwencji zaskarżalnej w administracyjnym toku instancji; naruszenie art. 11 k.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie podstawy tak prawnej, jak i faktycznej postanowienia, a przede wszystkim celowościowej motywacji organu, podyktowanej przepisem prawa rażąco sprzecznym z interesem prywatnym, a także de facto publicznym, przez zastosowanie przepisu, który w istocie nie był w należyty sposób promulgowany; naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i wyciąganie wniosków nieuprawnionych w świetle ujawnionych okoliczności sprawy. Skarżąca w uzasadnieniu podniosła, że jest współwłaścicielem opodatkowanej nieruchomości, będącej przedmiotem sporu w sprawie o zniesienie współwłasności w Sądzie Rejonowym w Białymstoku (sygn. akt 3718/14), posiadającą jedynie 1/12 udziału. Zarzuciła, że mimo to, ponosi w całości odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe wynikające z prawa podmiotowego, jakim jest prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Okoliczność ta miała wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego ustalonego decyzją w sprawie wysokości podatku od nieruchomości. Zarzuciła, że przy wydawaniu orzeczeń organy pominęły okoliczności faktyczne sprawy. Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy wyciągnął niewłaściwe wnioski, ponieważ powinien zbadać nie tylko pod względem formalno-technicznym postanowienie organu pierwszej instancji, ale również celowość wydanego na skarżącą tytułu wykonawczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż postanowienie to nie narusza prawa. Z akt sprawy wynika, że w stosunku do skarżącej jest prowadzona egzekucja z tytułu niezapłaconego podatku od nieruchomości. Zawiadomieniem dnia [...] r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia skarżącej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Pismem z dnia [...] r. (uzupełnionym pismem z dnia [...] r.) skarżąca złożyła skargę na zajęcie egzekucyjne, wnosząc o uchylenie zajęcia świadczenia. Jednocześnie skarżąca sformułowała zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które organ uczynił przedmiotem odrębnego postępowania. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez "czynność egzekucyjną" rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Skarga, o której mowa przysługuje jedynie na czynności typu wykonawczego, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania zastosowanego środka egzekucyjnego. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Skarga ma charakter subsydiarny, co oznacza, że nie jest możliwe jej wniesienie, w sytuacji gdy zobowiązanemu przysługuje inny środek zaskarżenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1262/07; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2016 r., III SA/Wa 554/15; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok NSA z dnia 25 października 2016 r., II FSK 2833/14). W rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy dokonanego przez organ zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego, który został uregulowany w art. 79 u.p.e.a. i następnych. Zgodnie z § 1 powołanego powyżej artykułu organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zgodnie z § 2 powyższego artykułu zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa powyżej. Z § 4 natomiast wynika, że wraz z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa powyżej, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego świadczenia, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile ten nie został wcześniej doręczony, i odpis wezwania przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób. Z akt sprawy wynika, że wskazane wyżej zawiadomienie zostało doręczone Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] r., natomiast skarżąca odebrała te zawiadomienie w dniu [...] r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego (k. 4). Zastosowany środek egzekucyjny znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., czym wypełniono przesłanki zawarte w art. 67 § 1 u.p.e.a. Zawiadomienie zawierało również wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 67 § 2 u.p.e.a. Organ egzekucyjny dokonał zatem zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zgodnie z przepisami prawa. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 80 k.p.a. stwierdzić należy, iż są one nieuzasadnione. Organ działał zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania wyrażonymi w tych przepisach. Wskazywane w uzasadnieniu skargi okoliczności dotyczące nieprawidłowości w ustaleniu wysokości zobowiązania i uznania skarżącej za podatnika podatkowego w podatku od nieruchomości nie mogły być przedmiotem rozważań w postępowaniu prowadzonym w sprawie złożonej skargi. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne dotyczące prawidłowości działania organu egzekucyjnego w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. L. Kleczkowski H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło