I SA/Bd 323/09

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-07-30

Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie przedstawiła wyczerpujących dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację majątkową i rodzinną pomimo wezwania sądu, może liczyć na przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona, pomimo wezwania sądu do przedstawienia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację majątkową i rodzinną, nie dopełniła tego obowiązku w sposób należyty. Brak wyczerpujących danych uniemożliwia ocenę rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, co jest warunkiem koniecznym do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Strona P.W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na brak dochodów i majątku oraz zamieszkiwanie u brata i utrzymywanie się przez matkę. Po wezwaniu do przedstawienia dokumentów potwierdzających te twierdzenia, strona jedynie zaświadczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie dostarczając dalszych informacji. W związku z tym referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bd 323/09 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2009 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za kwiecień 2004 r. postanowił odmówić przyznania prawa pomocy. I SA/Bd 323/09 UZASADNIENIE W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi P.W. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż nie posiada żadnych dochodów oraz majątku. Będąc osobą bezrobotną zamieszkuje u brata, pozostając na utrzymaniu matki. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje Wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej " p.p.s.a" przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższy przepis przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma ona do dyspozycji odpowiednich środków pieniężnych poprzez uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Rozstrzygnięcie referendarza wymaga zatem ustalenia, czy strona należycie zobrazowała, że poniesienie kosztów sądowych zagrażałoby jej codziennej egzystencji. Z uwagi na to, że argumenty skarżącego polegające na złożeniu lakonicznych oświadczeń okazały się niewystarczającymi dla uwzględnienia żądania, został on wezwany, celem poparcia swoich twierdzeń, do przedstawienia odpowiednich dokumentów. Zgodnie bowiem z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jak wynika jednak z tego przepisu, odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam zainteresowany.Unormowanie to jest instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy. Zainteresowany jednak, jak to wynika z akt sprawy, nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swoich możliwości płatniczych. Odpowiadając na wezwanie Sądu zaświadczył jedynie, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie wypowiedział się więc ponad dotychczasową argumentację. Podkreślić należy, że referendarz nie jest zobowiązany do kontynuowania postępowania w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie zostały wyjaśnione, mimo istniejącego po stronie skarżącej ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Omówione wyżej wezwanie stanowiło swoistą podpowiedź, za pomocą jakich dokumentów wnioskujący winien wykazać istnienie przesłanki warunkującej skorzystanie z prawa pomocy. Wyjaśnić należy, że przepis art. 255 p.p.s.a, pozwala także ubiegającemu się na uzupełnienie wniosku w przypadku, kiedy okoliczności w nim wskazane nie okażą się wystarczające do stwierdzenia przesłanek z art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Uchylenie się natomiast od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku informacji. Skoro zatem skarżący przedstawił niepełne dane, to powinien liczyć się z tym, że referendarz nie będzie miał wystarczających podstaw do uwzględnienia jego żądania. Jest zasadą, że do wniosku o przyznanie prawa pomocy można przychylić się tylko wówczas, gdy strona przedstawi swoją sytuację majątkową oraz rodzinną w sposób wyczerpujący, logiczny i wiarygodny. Dalsze dochodzenie co do wysokości rzeczywistych dochodów strony prowadziłoby do nieograniczonego przewlekania postępowania o przyznanie prawa pomocy, które ze swej istoty jest postępowaniem wpadkowym i jako takie nie powinno w sposób długotrwały uniemożliwiać zakończenia postępowania głównego. Nie budzi wątpliwości, że skoro skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i to w jego interesie powinno leżeć pełne i rzeczowe przedstawienie w niniejszym postępowaniu tego wszystkiego, co świadczy o niemożności uiszczenia kosztów sądowych. W orzecznictwie sądowym ugruntowany został pogląd, że w przedmiocie prawa pomocy nie można rozstrzygać na zasadzie dowolności i przypuszczeń, Pomimo, że jest ono szczególną instytucją, która gwarantuje konstytucyjne prawo do sądu, to podlega ono także uzasadnionym prawnie ograniczeniom. W świetle poczynionych powyżej uwag, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art.258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło