I SA/Bd 331/14
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2014-04-10
Skład orzekający: Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która korzysta z ustawowego zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W takim przypadku stosuje się odpowiednio przepisy o przyznaniu prawa pomocy, a decyzja zależy od wykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa prawnego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wskazał, że nie uzyskuje dochodu z gospodarstwa rolnego, utrzymuje się z pomocy przyjaciół, zbierania złomu i runa leśnego, a także jest schorowany. Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające uznania zarzutów.Rozstrzygnięcie
1. ustanowiono adwokata, 2. odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. I. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów postanowił: 1. ustanowić adwokata, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W dniu 03 kwietnia 2014 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek E. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym
na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawca podał, że nie uzyskuje dochodu
z gospodarstwa rolnego ponieważ nie jest możliwe jego prowadzenie. Ponadto skarżący wskazał, że jest schorowany, utrzymuje się z pomocy przyjaciół, zbierania złomu oraz runa leśnego.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony
z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwana dalej p.p.s.a. Zgodnie
z powołanym unormowaniem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania
w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której strona skarżąca wniosła skargę, mieści się w wymienionej kategorii spraw, a zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W związku z tym odmówiono przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy
(art. 262 p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując
się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego należy stwierdzić, że wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia zawodowego pełnomocnika. Zaważył na tym przede wszystkim fakt, że skarżący pomimo, że posiada gospodarstwo rolne, to nie uzyskuje z niego żadnych dochodów, utrzymując się jedynie ze zbierania złomu i runa leśnego. Korzysta też ze wsparcia ze strony przyjaciół.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262,
art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło