I SA/Bd 334/05

WyrokWSA w Bydgoszczy2005-08-02

Skład orzekający: Zdzisław Pietrasik, Leszek Kleczkowski, Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jego kompetencje ograniczają się do badania formalnej dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Kwestie merytoryczne dotyczące wadliwości decyzji stanowiącej podstawę egzekucji powinny być rozstrzygane w postępowaniu przed organem celnym lub w drodze zaskarżenia decyzji wymiarowych.
Stan faktyczny
Skarżący Józef i Janina K. wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B., które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. odmawiające uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należność celną. Skarżący podnosili, że nie zostali prawidłowo powiadomieni o retrospektywnym zarejestrowaniu kwoty długu celnego, co ich zdaniem czyniło tytuł wykonawczy nieskutecznym. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę i umorzono postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Sędzia WSA Renata Owczarzak, Protokolant asystent sędziego Daniel Łuczon, po rozpoznaniu w dniu 02 sierpnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Józefa i Janiny K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę 2. umarza postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2005 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2005r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego należność celną powstała w 2002 r. w kwocie należności głównej 7295,50 zł. Tytuł wykonawczy obejmował kwotę niedopłaty należności celnych wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] 2002 r. nr [...] o uznaniu zgłoszenia celnego [...] z dnia [...] 2000 r.za nieprawidłowe . Uzasadniając zaskarżone postanowienie organ odwoławczy wskazał następujący stan faktyczny. Dyrektor Izby Celnej w T. prowadząc postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego dokonał zajęcia świadczenia rentowego Pana Józefa K. Wniesioną skargę z dnia [...] 2004 r. na czynność egzekucyjną Dyrektor Izby Skarbowej w B. oddalił jako niezasadną. W dniu [...] 2004 r. państwo Kownaccy wnieśli zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wraz z wnioskiem o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] 2005 r. odmówił uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu skarżący powołują naruszenie przepisu art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r.o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. 2002 Nr 110, poz. 968 ze zm.), w związku z art. 4 oraz art. 230 § 1 Kodeksu celnego. Podnoszą, iż nie istnieje obowiązek objęty tytułem wykonawczym, bowiem nie było podstawy do jego wydania, gdyż strona nie została powiadomiona o retrospektywnym zarejestrowaniu kwoty wynikającej z długu celnego i w opinii skarżących istnieją przesłanki do anulowania długu celnego. Ich zdaniem brak jest przepisów na mocy których można przyjąć, że doręczenie decyzji deklaratoryjnej jest równoznaczne z powiadomieniem dłużnika o zarejestrowaniu niedopłaty długu celnego. Twierdzą, iż doszło w sprawie do uchybienia przepisom art.124, art.210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, jak również norm art.2 oraz art.32 Konstytucji. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia skarżonego postanowienia i utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu podkreślił, iż zgodnie z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. 2002 Nr 110, poz. 968 ze zm.) organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, która jest dla niego wiążąca. W przedmiotowej sprawie jako wierzyciel występował Dyrektor Izby Celnej w T., w którego ocenie zarzut nieistnienia obowiązku był nieuzasadniony. Z tej przyczyny organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia podnoszonych zarzutów, albowiem nie wchodzi w kompetencje wierzyciela i nie posiada uprawnień do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wskazuje również, iż nie zostały naruszone zasady postępowania administracyjnego oraz przepisów Konstytucji RP. W skardze do Sądu Państwo K. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, wstrzymanie jego wykonania oraz orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania . Zaskarżonemu postanowieniu zarzucają naruszenie przepisów art.6, art.7, art.8, art.75 § 1, art.77 § 1, art.78 § 1, art.80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art.18, art.29 § 1, art.33 pkt 1, art.59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art.120, art.121, art.210 § 1 pkt 4 i 6 ustawy Ordynacja podatkowa. Dokonując analizy przytoczonych przepisów skarżący twierdzą, iż w sprawie niedopuszczalna jest egzekucja administracyjna bowiem nie istnieje obowiązek egzekucyjny. Organ naruszył prawo, gdyż zaniechał badania z urzędu przesłanek dopuszczalności egzekucji, o którym mowa w przepisie art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przeważającej części uzasadnienia skargi skarżący podkreślają, że nie zostali w terminie powiadomieni o zarejestrowaniu retrospektywnym kwoty wynikającej z długu celnego, przez co decyzja wymiarowa oraz tytuł wykonawczy są nieskuteczne prawnie. Podkreślają, że upłynął już termin do powiadomienia dłużnika, o którym mowa w przepisie art.230 § 4 ustawy Kodeks celny, wobec czego domagają się wydania decyzji o anulowaniu niedopłaty długu celnego. Nie zgadzają się ze stanowiskiem organów, iż doręczenie decyzji określającej niedopłatę długu celnego jest równoznaczne z powiadomieniem dłużnika o zarejestrowaniu kwoty długu celnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Postanowieniem z dnia [...] 2005 r. odmówił wstrzymania wykonania postanowienia . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżone postanowienie ocenione według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153,poz.1269) nie naruszało prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga Janiny i Józefa K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty w niej podniesione nie są w ocenie Sądu zasadne. Materia podnoszona przez skarżących nie może być przedmiotem zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Treść zarzutów podniesionych w skardze sprowadza się do kwestii, że w przedmiotowej sprawie egzekucja administracyjna nie jest dopuszczalna z uwagi na nieistnienie obowiązku wynikającego z długu celnego na podstawie tytułu egzekucyjnego obejmującego należności celne wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. nr [...]. Skarżący wskazują, iż obowiązek uiszczenie należności nie istnieje z uwagi na fakt braku prawidłowego poinformowania strony przez organ celny o retrospektywnym zarejestrowaniu kwoty należności. Skarżący, wbrew obowiązującym przepisom, oczekują od sądu rozstrzygnięcia w kwestii dotyczącej postępowania celnego. Zarzuty skarżących skierowane przeciwko tytułowi wykonawczemu nie mogły być więc przedmiotem badania w niniejszej sprawie. Organ egzekucyjny, który zgodnie z art.29 § 1 cyt. ustawy bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 08 lipca 1999 r. sygn. akt. I SA 303/00). W tym względzie bowiem treść przepisu art.29 § 1 cyt. ustawy jest jednoznaczna. Organ egzekucyjny bada wniosek o wszczęcie egzekucji tylko pod względem formalnym. Nie może więc badać ewentualnych wadliwości decyzji będącej podstawą egzekucji. Merytoryczne rozpatrywanie sprawy prowadziłoby do niepotrzebnego dublowania działalności organów rozstrzygających w sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 1999 r. sygn.akt. III SA5113/98). Co do zasady zobowiązany może kwestionować prawidłowość ustalenia obowiązku w postępowaniu przed organem celnym na etapie zaskarżanie decyzji wymiarowych, zgodnie z przysługującymi w postępowaniach poprzedzających egzekucję środkami prawnymi. Środki prawne przysługujące w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym służą ochronie jego uczestników w zakresie samego postępowania egzekucyjnego, nie zaś zaskarżaniu spraw już ostatecznie lub prawomocnie rozstrzygniętych. Postępowanie egzekucyjne nie może być płaszczyzną, na której dokonuje się kontroli decyzji wymiarowych. Na etapie postępowania wykonawczego nieskuteczne jest żądanie stwierdzenia nieistnienia obowiązku, bowiem decyzje wymierzające należności celne stały się ostateczne oraz zostały poddanie kontroli sądowej. Skarżący skorzystali uprzednio z możliwości wzruszenia aktów stanowiących podstawy egzekucji administracyjnej. Decyzja Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2003r. o nr [...] rozstrzygająca w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe poddana została kontroli sądowej, w wyniku której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 09 marca 2004r. oddalił skargę . W przedstawionym stanie prawnym podniesione przez skarżących zarzuty nie mogą być uwzględnione, gdyż w swym sednie zmierzały to tego, by z racji postępowania egzekucyjnego skontrolować uprzednio wydane decyzje administracyjne. Na marginesie, odnosząc się do tej kwestii niepowiadomienia o zarejestrowaniu retrospektywnym kwoty należności Sąd pragnie podkreślić, iż nie znajduje ona swojego uzasadnienia. Powiadomienie o zarejestrowaniu kwoty należności nie wpływa na uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe jak i na wysokość długu celnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego jest to czynność materialno – techniczna. Kwestia prawidłowego poinformowania dłużnika o zarejestrowaniu długu celnego nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie długu celnego. W tej kwestii Sąd wypowiedział się już niejednokrotnie, co znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 września 2004 r. sygn. akt I SA/Bd 323/04-niepublik.) Ponadto należy zwrócić uwagę, iż w momencie doręczenia decyzji wymiarowej skarżący został poinformowany o wysokości długu celnego, w związku z powyższym nie doszło do naruszenia art. 230 § 4 kodeksu celnego, który wskazuje 3 – letni termin jako nieprzekraczalny do powiadomienia dłużnika o kwocie retrospektywnie zarejestrowanych należności celnych. Tym samym zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia zasady równości podmiotów wobec prawa należy uznać za nieuzasadnione. Mając na względzie powyższe okoliczności oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło