I SA/Bd 335/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 9 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik i listopad 2009r. postanowił: oddalić wniosek W dniu 16 sierpnia 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że ,,utrzymuje się sam, a jedyne źródło jego utrzymania stanowi prowadzona działalność gospodarcza, która aktualnie przynosi straty". W pkt. 6 formularza podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną natomiast w pkt. 8 poinformował, że zamieszkuje ona u swoich rodziców. Z żoną posiada rozdzielność majątkową. Poza tym wskazał, że w wyniku prowadzonego postępowania podatkowego organy podatkowe dokonały zajęcia mienia skarżącego. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazał jakiejkolwiek inicjatywy ze swej strony w celu dogłębnego wyjaśnienia swej sytuacji materialnej a trzeba zaznaczyć, że jeszcze niedawno np. pod koniec 2009r. prowadzona przez niego działalność w zakresie handlu złomem opiewała na wysokie kwoty. Nie przedstawił jakichkolwiek oświadczeń czy zaświadczeń stosownych organów np. o uzyskiwaniu zasiłków z pomocy społecznej czy dodatku mieszkaniowego, o statusie bezrobotnego czy też starającego się uzyskać pomoc od organizacji charytatywnych. Jeżeli nawet przyjąć, że strona nie posiada wiedzy prawnej w tym zakresie to przecież posiada ją pełnomocnik, który to specjalizuje się w tego typu sprawach i powinien wiedzieć, że przy tej wysokości wpisu sądowego i w takim przedmiocie sprawy strona naprawdę musi wykazać, że znajduje się w złej sytuacji finansowej. Po pierwsze skarżący w formularzu w pkt 5 wskazuje, że działalność gospodarcza ,,aktualnie" przynosi stratę a nie przez długi okres czasu. Po drugie we wniosku wyraźnie zaznaczył, iż domaga się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, nie podając przy tym w jakiej proporcji maiłoby to zwolnienie nastąpić. Ponadto w pkt. 5 i 8 wskazuje, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe następnie w pkt. 6 podaje, że jednak zamieszkuje wraz z żoną. Reasumując należy stwierdzić, że informacje zawarte we wniosku nie są rzetelne i wiarygodne a niekiedy nawet ze sobą sprzeczne. Z zakresu żądania zawartego w pkt 4 formularza wyraźnie wynika, że skarżący jest w stanie przynajmniej częściowo uiścić koszty sądowe. Ponadto uznać należy, że strona musi ponosić wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane, chociaż nie zostało przez stronę w ogóle podane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Prawo pomocy zaś przysługuje osobom, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej jak np. bezrobocie, choroba, klęska żywiołowa, ogólna nieporadność życiowa czy też śmierć jedynego żywiciela rodziny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.