I SA/Bd 339/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant Rafał Opioła po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności oddala skargę Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w N. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku M. H. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności podatkowe oraz należności [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w B., Burmistrza S. oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w N. W toku podjętych działań egzekucyjnych organ dokonał zajęć wierzytelności przysługujących M. H. od M. K. prowadzącego działalność gospodarczą [...] A. we W. Zajęcia dokonano na łączną kwotę [...] zł wynikającą z tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. nr [...]. Dłużnik zajętej wierzytelności odebrał zajęcie w dniu 11 lipca 2008 r. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. określił M. K. wysokość kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności na [...] zł. Organ wskazał, że w toku kontroli podatkowej ustalono, iż M. H. wystawiła na [...] A. M. K. fakturę z dnia 04 maja 2009 r. na kwotę [...] zł, fakturę z dnia 01 czerwca 2009 r. na kwotę [...] zł, fakturę z dnia 15 czerwca 2009 r. na kwotę [...] zł oraz fakturę z dnia 05 sierpnia 2009 r. na kwotę [...] zł. Na podstawie przedłożonych przez M. K. kserokopii faktur wraz z dowodami zapłaty organ ustalił, że należności wynikające z faktur zostały zapłacone bezpośrednio M. H., wbrew zajęciu wierzytelności z dnia 08 lipca 2008 r., na podstawie którego, należności winny zostać przekazane na rachunek organu egzekucyjnego. Jednocześnie organ egzekucyjny wskazał, że należność objęta zajęciem, pierwotnie w wysokości [...] zł, na dzień 15 grudnia 2009 r. wynosi [...] zł, a zatem taka kwota winna być przekazana na spłatę zobowiązań M. H. Mając na uwadze powyższe, organ uznał, że M. K. bezpodstawnie uchylił się od przekazania zajętej wierzytelności i obciążył go obowiązkiem zapłaty w kwocie [...] zł. Na postanowienie organu I instancji strona wniosła zażalenie, w którym podniosła, że firma [...] A. otrzymała w 2008 r. kilka zawiadomień o zajęciu wierzytelności M. H., dokonywanych na podstawie tych samych tytułów wykonawczych, które zostały przez dłużnika zajętej wierzytelności rozliczone z organem egzekucyjnym. W ocenie skarżącego, zawiadomienie z dnia 08 lipca 2009 r. należy uznać za nieuzasadnione, gdyż pozostaje w ciągłości z poprzednimi zawiadomieniami, z których należności zostały spłacone. Tym samym strona nie miała powodu do traktowania wierzytelności objętej przedmiotowym zajęciem jako podlegającej przekazaniu do organu egzekucyjnego, zamiast do firmy M. H. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie M. K. bezpodstawnie uchylił się od przekazania na rachunek organu egzekucyjnego kwoty [...] zł wynikającej z zajęcia wierzytelności z dnia 08 lipca 2008 r. Dłużnik zajętej wierzytelności nie wskazał żadnej podstawy prawnej, która uzasadniałaby odstąpienie od realizacji zajęcia. Organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że zawiadomienie z dnia 08 lipca 2008 r. pozostaje w ciągłości z poprzednimi zawiadomieniami albowiem tytuł wykonawczy nr [...], będący podstawą zastosowania tego środka egzekucyjnego, dotyczy innych należności niż te, które stanowią podstawę dokonania wcześniejszych zajęć wierzytelności. W tym zakresie organ wskazał, że w postanowieniu z dnia [...] nr [...] organ egzekucyjny wyraźnie określił, iż nieprzekazana kwota [...] zł wynika z zajęcia wierzytelności z dnia 28 lutego 2008 r. A zatem dłużnik nie miał podstaw do przyjęcia, że w wyniku spłaty należności wynikających z powyższego postanowienia rozliczył się również z zajęcia z dnia 08 lipca 2008 r. Na postanowienie organu II instancji M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu I i II instancji. W uzasadnieniu podniósł, że organ odwoławczy w przedmiotowej sprawie nie uwzględnił okoliczności zawarcia przez zobowiązaną układu ratalnego, skutkującego zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, co ma również wpływ na pozycję dłużnika zajętej wierzytelności. Zdaniem skarżącego, z uwagi na dokonane zajęcie wierzytelności, posiada on status osoby mającej interes prawny w postępowaniu egzekucyjnym, tym samym niepowiadomienie go o zawartym układzie ratalnym i zawieszeniu postępowania egzekucyjnego stanowi naruszenie art. 9 Kpa. W takiej sytuacji bowiem organ egzekucyjny pozyskiwałby środki równolegle z dwóch źródeł: bezpośrednio od zobowiązanej oraz od dłużnika zajętej wierzytelności. Skarżący podniósł, że o zawarciu układu został powiadomiony przez zobowiązaną, która wskazując na potrzeby związane z realizacją układu i podkreślając, że postępowanie egzekucyjne wobec niej zostało wstrzymane, zwróciła się z prośbą o przekazanie kwot wynikających z posiadanych u skarżącego wierzytelności z przeznaczeniem na spłatę rat wynikających z układu ratalnego. W związku z tym, że terminy wystawienia zajęć wierzytelności u skarżącego nie były odległe od zawarcia przez zobowiązaną układu ratalnego, M. K. uznał, iż zawieszenie egzekucji jest skuteczne wobec wszystkich uczestników postępowania, zaś otrzymanie stosownego powiadomienia od organu egzekucyjnego jest tylko kwestią czasu. Ponadto, skarżący zarzucił, że brak powiadomienia go przez organ egzekucyjny o zawartym układzie ratalnym, jak również jego zerwaniu, doprowadziło do sytuacji, w której pozostawał on w błędnym przekonaniu, że możliwe jest podjęcie współpracy z zobowiązaną i nie miał świadomości pozostawania w zwłoce. Regulowania bieżących zobowiązań wobec M. H. podjął się będąc przekonanym, że dotychczasowe zajęcia zostały już ostatecznie rozliczone z organem egzekucyjnym. Skarżący podniósł także, że jego działanie nie było wynikiem bezpodstawnego uchylania się od przekazania kwoty zajętej wierzytelności, lecz było rezultatem pozostawania w błędzie, do czego doprowadziło go postępowanie organu egzekucyjnego, nie informującego go o zmianie zaistniałych okoliczności. Zdaniem skarżącego, bezpodstawne uchylanie się miałoby miejsce wówczas gdyby w ogóle nie regulował należności, ani na rachunek organu egzekucyjnego, ani do rąk M. H. W ocenie strony, w toku postępowania przepisy prawa nie były stosowane równo, niektóre pomijano, a niektóre stosowano wybiórczo, czym naruszono zasady Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które zapewniają równe traktowanie wszystkich wobec prawa przez organy władzy publicznej. W prowadzonym postępowaniu uwzględnione zostały regulacje dotyczące odpowiedzialności dłużnika zajętej wierzytelności, a jednocześnie pominięto całkowicie przepisy regulujące wpływ zawartego układu ratalnego na bieg postępowania egzekucyjnego i sytuację prawną uczestników postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto organ, wskazał, że w niniejszej sprawie należność dochodzona na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] nie była objęta układem ratalnym. Układ ratalny zawarty przez M. H. w dniu 14 kwietnia 2008 r. dotyczył należności objętej tytułem wykonawczym nr [...] i stanowił podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego tylko na podstawie tego tytułu wykonawczego (co nastąpiło postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2008 r.). W związku z nieuregulowaniem przez zobowiązaną I raty, w dniu 25 kwietnia 2008 r. postępowanie egzekucyjne zostało wznowione. Niezależnie od powyższego organ wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy, co oznacza, że nawet w przypadku zawarcia układu ratalnego i zawieszenia postępowania egzekucyjnego, dłużnik zajętej wierzytelności jest nadal związany dokonanym zajęciem i nie może dokonać zapłaty do rąk zobowiązanego. Organ podał, że jedynie uchylenie zajęcia dokonane przez organ egzekucyjny mogłoby stanowić podstawę do dokonywania przez skarżącego zapłaty bezpośrednio do rąk M. H. Podstawy takiej nie może natomiast stanowić oświadczenie zobowiązanej. Nie stanowi również usprawiedliwienia fakt, że organ egzekucyjny w 2008 r. dokonał kilkakrotnie zajęcia wierzytelności przysługujących zobowiązanej od M. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z akt sprawy skarżący M. K. został w trakcie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec majątku M. H. uznany za dłużnika zajętej wierzytelności i zawiadomieniem z dnia 8 lipca 2008r. dokonano zajęcia przedmiotowej wierzytelności na łączną kwotę [...] zł. z tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. nr [...]. Zawiadomienie przesłano na adres M. K. –[...] A. [...], które odebrała Dyrektor Zarządu firmy B. F. W związku z tym organ I Instancji w dniu [...] wydał postanowienie, w którym określił wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności – na [...] zł. Organ wskazał, że pierwotna kwota [...] zł. została zwiększona o odsetki. Ustalono, że M. H. wystawiła po zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności kolejne 4 faktury za usługi wykonane na rzecz A., łącznie na kwotę [...] zł. Były to następujące faktury : 1. nr 4/09 z 4.05.2009 r. – [...] zł.; 2. nr 10/09 z 1.06.2009r. – [...] zł.; 3. 11/09 z 15.06.2009r. – [...] zł. 4. 16/09 z 5.08.2009r. –[...] zł. Organ ustalił, że należności z ww. faktur zostały przekazane przez M. K. wystawcy faktur pomimo zajęcia wierzytelności z dnia 8 lipca 2008r. W związku z powyższym organ uznał, ze skarżący bezpodstawnie uchylił się od przekazania zajętej wierzytelności i postanowieniem z dnia [...] określił wysokość nieprzekazanej kwoty. Jak wynika z akt sprawy skarżący argumentując swoje zażalenie uznał, że przedmiotowa wierzytelność z racji przekazywania organowi należności z tytułów wykonawczych, (co do których sądził, że są tożsame) już została rozliczona i dlatego jest niewymagalna. Organ odwoławczy nie uznał argumentów skarżącego i postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty. W skardze skarżący ponowił tożsame zarzuty jak w zażaleniu. Dodatkowo wskazał, że pozostawał w błędzie, gdyż zasugerował się informacją , uzyskaną od M. H., że zawarła układ ratalny, co spowodowało zawieszenie postępowania egzekucyjnego i w związku z czym potrzebuje środków na wywiązywanie się . Podniósł, iż jako naruszenie art. 9 Kpa potraktował, to, że organ nie zawiadomił go o układzie ratalnym jak i o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego oraz o zerwaniu układu. Wskazał, że w takiej sytuacji organ egzekwował by z dwóch źródeł od zobowiązanej jak i od skarżącego. Przystępując do rozstrzygnięcia należy stwierdzić, że stan faktyczny sprawy został wyjaśniony prawidłowo w oparciu o wyczerpujący materiał dowodowy, zebrany w sprawie. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza prawa materialnego ani procedury a to oznacza, że skarga winna ulec oddaleniu. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy egzekucyjnie zasadnie określiły skarżącemu, jako dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokość nieprzekazanej kwoty na [...] zł. w oparciu o przepis art. 71 a § 9 w zw. z art. 17 § 1 cyt. ustawy egzekucyjnej. Zdaniem Sądu stanowisko zaprezentowane przez stronę, iż działał pod wpływem błędu wynikającego z informacji udzielonej przez M. H. o zawarciu układu ratalnego nie może stanowić uzasadnienia dla uchylenia się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. To skarżący winien dołożyć należytej staranności i w tej sprawie kontaktować się bezpośrednio z organem, nakładającym na niego obowiązek. Także argument strony, podnoszony na rozprawie, iż zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z dnia 8 lipca 2008 r. adresowane : M. K. A. [...] zostało przekazane B. F., osobie, niebędącej domownikiem a zatem zostało podjęte przez osobę nieuprawnioną - w opinii Sądu jest chybiony. Jak bowiem wynika z akt sprawy B. F. jest Dyrektorem Zarządu firmy A. i jednocześnie osobą, która na podstawie pełnomocnictwa pocztowego nr 39 z dnia 17 września 1998r. została upoważniona przez skarżącego do odbierania korespondencji adresowanej na firmę. W aktach sprawy znajduje się wiele dowodów doręczenia, w których B. F. odbierała korespondencję adresowaną na firmę A. zarówno na adres [...] jak i [...], pomimo, że ten ostatni adres jest adresem zamieszkania skarżącego. ( np. postanowienie organu I instancji z dnia [...] (k- 32), jak również (k-27). W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego , w którym on sam jako adres firmy wskazuje również [...] ( k- 41). Reasumując organy w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy i na jego podstawie dokonały prawidłowej oceny, iż skarżący nie został zwolniony z obowiązku realizacji zajęcia wierzytelności zgodnie z zawiadomieniem z 8 lipca 2008r. Nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani prawa procesowego jak również zasad Konstytucji. A zatem skarżący bezpodstawnie uchylił się od przekazania kwoty zajętej wierzytelności, co oznacza, że organy zasadnie obciążyły go obowiązkiem zapłaty kwoty określonej postanowieniem z dnia [...] a utrzymanym w mocy postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...]. Mając powyższe na względzie Sąd, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę oddalił.