I SA/Bd 339/11

I SA/Bd 339/11 POSTANOWIENIE Dnia 17 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 17 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M.P. od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 września 2011 r., oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...] r. postanowił: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w połowie. I SA/Bd 339/11 Uzasadnienie W dniu 29 sierpnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że aktualnie utrzymuje się z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej o niskiej rentowności, ponadto wskazał, iż nie posiada innych źródeł dochodów. Wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje wraz z matką i bratem. Wskazał, że jedynym dochodem matki jest emerytura w wysokości [...] zł brutto. Wskazał ponadto, iż we wspólnym gospodarstwie pozostaje młodszy brat nie osiągający dochodów. Dochód gospodarstwa wynosi łącznie [...] zł. Skarżący wskazał, że matka posiada mieszkanie własnościowe. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Podał ponadto, że matka spłaca kredyt w kwocie [...] zł. Postanowieniem z dnia 13 września 2011 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazał inicjatywy w celu dogłębnego wyjaśnienia swej sytuacji materialnej. W dniu 7 października 2011 roku wpłynął w ustawowym terminie sprzeciw od postanowienia Referendarza sporządzony przez pełnomocnika profesjonalnego. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano ponownie na trudną sytuację materialną podnosząc argumenty zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W sprzeciwie zarzucono, iż nie została przeprowadzona "pogłębiona analiza oświadczenia skarżącego". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270: ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do regulacji art. 245 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Podkreślenia wymaga fakt, iż przesłanką do zwolnienia od kosztów sądowych nie jest brak wolnych środków finansowych na ich opłacenie, czyli oszczędności, ale niemożność ich wygospodarowania z uzyskanych przychodów i posiadanego majątku z uwagi na to, że całość zużywana jest na niezbędne utrzymanie strony i jej rodziny. Odnosząc powyższe rozważania do przedstawionej przez skarżącego we wniosku o udzielenie prawa pomocy i późniejszym sprzeciwie jego sytuacji materialnej i rodzinnej zważywszy również na wysokość wpisu sądowego od skargi, który wynosi [...] złotych stwierdzić należy, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w połowie jest zasadne. Wskazać należy, że jeszcze przed paru laty prowadzona przez skarżącego działalność w zakresie sprzedaży złomu opiewała na wysokie kwoty, w związku z czym można wywieść, iż poniesienie przez skarżącego kosztów sądowych w połowie jest możliwe. Ponadto wskazać należy, że przedmiotowe zwolnienie będzie czyniło zadość wnioskowi o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący ubiegał się o częściowe zwolnienie go od kosztów sądowych. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, co stanowi przesłankę niezbędną do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że jedyne dochody skarżącego pochodzą z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, która jak wskazał we wniosku i sprzeciwie, z uwagi na niską rentowność zostanie zamknięta. Z wniosku wynika, że dochody w gospodarstwie domowym skarżącego wynoszą łącznie [...] zł. Wnioskodawca nie osiąga także żadnych dodatkowych dochodów, ponosi natomiast koszty bieżącego utrzymania. Wskazał ponadto, iż zamieszkuje z matką, której jedynym świadczeniem jest emerytura i bratem nie osiągającym dochodów. W ocenie Sądu, ewentualna konieczność poniesienia kosztów może w istotnym stopniu wpłynąć na sytuację materialną skarżącego. Powyższe okoliczności pozwalają na przyznanie wnioskującemu prawa pomocy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 260, art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.