I SA/Bd 340/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) sędzia WSA Teresa Liwacz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi "N." S. A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia oddala skargę I SA/Bd 340/19 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. Prezydent M. B. orzekł o pozostawieniu wniosku złożonego przez Skarżącą Spółkę w dniu [...] grudnia 208 r. o zwrot nadpłaty wraz z korektą deklaracji na podatek od nieruchomości od [...] stycznia 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. przez N. S.A. bez rozpatrzenia. Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącej, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że zaskarżone przez Skarżącą postanowienie podjęte zostało na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. Postanowienie to zostało poprzedzone wezwaniem organu w trybie art. 169 § 1 stanowiącym, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. SKO wskazało, że Prezydent M. B. wezwał S. G., reprezentującego Skarżącą, do usunięcia braków podania poprzez złożenie pełnomocnictwa szczególnego do reprezentowania Spółki przed organem podatkowym w przedmiocie wniosku dotyczącego stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 r. Zarówno niezłożenie dokumentu pełnomocnictwa w ogóle, jak i złożenie pełnomocnictwa w formie lub o treści nieodpowładającej wymogom określonym przepisami prawa stanowi brak podania, o którym mowa w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. W przypadku stwierdzenia takiego braku organ podatkowy jest zobligowany do wezwania wnoszącego podanie do jego usunięcia. W sytuacji, gdy wezwany nie usunie w terminie 7 dni dostrzeżonego braku, organ może wydać jedynie rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 169 § 4 ustawy, tj. postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia. Tak też się stało w przedmiotowej sprawie. Istotna jest okoliczność, że jak wynika z weryfikacji Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych – S. G. został ustanowiony pełnomocnikiem ogólnym Spółki od dnia [...] stycznia 2019 r., a zatem, występując w imieniu Skarżącej z wnioskiem o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 r., w dniu [...] grudnia 2018 r. – nie był umocowany do działania w jej imieniu i powinien był przedłożyć pełnomocnictwo szczególne do reprezentowania podatnika przed organem podatkowym pierwszej instancji na wymaganym formularzu PPS-1, zgodnie z treścią art. 138e ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie Kolegium, organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie wezwał radcę prawnego do uzupełnienia wniosku o zwrot nadpłaty, poprzez przedłożenie pełnomocnictwa szczególnego na aktualnym, obowiązującym druku. Zdaniem Kolegium art. 169 ustawy Ordynacja podatkowa został w sprawie prawidłowo zastosowany, ponieważ braki, o których mowa w art. 169 § 1 tej ustawy należy rozumieć szeroko i mogą one dotyczyć również pełnomocnictwa. Skoro zatem radca prawny pomimo wezwania do uzupełnienia braku formalnego wraz z pouczeniem o konsekwencjach jego nieuzupełnienia nie przedłożył pełnomocnictwa szczególnego na stosownym druku, to organ podatkowy na podstawie art. 169 § 4 ustawy pozostawił bez rozpatrzenia wniosek. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu a polegających na twierdzeniu, iż w sytuacji niedostarczenia pełnomocnictwa przez pełnomocnika organ pierwszej instancji winien był wezwać Spółkę do podpisania wniosku, Kolegium wskazuje, iż treść art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej wprost odnosi się do osoby wnoszącej podanie. Dodatkowo należy zauważyć, że przedmiotowe wezwanie zostało skierowanego do profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, od którego można wymagać wiedzy na temat zasad uzupełniana braków formalnych pism. W skardze do tut. Sądu Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienie w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 169 § 4 w zw. z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku skierowania do Spółki wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie z dnia 18 kwietnia 2019 r. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Spór dotyczy odpowiedzi na pytanie czy organ odwoławczy zasadnie podtrzymał postanowienie organu I instancji o pozostawieniu wniosku bez rozparzenia na podstawie art. 169 § 4 Op. w sytuacji, gdy profesjonalny pełnomocnik skarżącej (autor wniosku) mimo wezwania do dostarczenia pełnomocnictwa szczególnego tego braku formalnego w zakreślonym terminie nie uzupełnił. Zatem przedmiotem zaskarżenia jest w rozpatrywanej sprawie postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, gdyż nie spełniało ono warunków wynikających z art. 222 w zw. z art. 168 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie zostało do niego dołączone stosowne pełnomocnictwo. W związku z tym, w sytuacji, gdy pełnomocnik wyraził wolę reprezentowania strony, a organ stwierdził, iż nie wykazał swojego umocowania w postępowaniu, to brak pełnomocnictwa, jest brakiem formalnym podlegającym konwalidacji w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. W doktrynie przyjmuje się, że do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu podatkowego do wezwania wnioskodawcy celem ich usunięcia na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej należy zaliczyć tylko te braki, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu (zob. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 901). Braki o których mowa w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej mogą dotyczyć istotnego elementu pisma, np. podpisu, precyzyjnego określenia żądania, jak również pełnomocnictwa. Istotny jest określony w art. 169 Ordynacji podatkowej termin zawity, w jakim wnoszący podanie jest obowiązany usunąć braki formalne (siedem dni) oraz rygor nieusunięcia tych braków w postaci pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Zatem brak pełnomocnictwa stanowił brak formalny wniosku, który wymagał uzupełnienia, aby nadać wnioskowi dalszy bieg. Należy wskazać, że przepis art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. Wydanie ww. postanowienia zostało poprzedzone wezwaniem podjętym w trybie art. 169 § 1, zgodnie z którym – jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa – organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W wezwaniu z dnia [...] lutego 2019 r. Prezydent M. B. wezwał S. G. (osobę wnoszącą wniosek) o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 r., do usunięcia braków podania poprzez złożenie pełnomocnictwa szczególnego do reprezentowania Spółki przed organem podatkowym w przedmiocie zakreślonym we wniosku (karta nr 29, tom I akt podatkowych). Jak wynika z akt sprawy wezwany w zakreślonym terminie nie uzupełnił braku w postaci złożenia pełnomocnictwa szczególnego wg wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138 j § 1 pkt 2 w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis (art. 138 e § 1-3 cyt. ustawy Op. na formularzu PPS-1. Jak ustaliły organy, wnoszący wniosek o zwrot nadpłaty dnia [...] grudnia 2018 r. w tej dacie nie posiadał w ogóle umocowania do reprezentowania skarżącej spółki. Pełnomocnictwo ogólne zostało mu udzielone dopiero w dniu [...] stycznia 2019 r., co wynika z Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych (k. nr 27-28). Pełnomocnik nie uzupełnił ww. braku w terminie. Zatem w opinii Sadu organy prawidłowo zastosowały przepis art. 168 § 4 O.p. pozostawiając wniosek bez rozpatrzenia. W opinii Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, iż skoro strona jest reprezentowana przez profesjonalistę, to korzystając z jego usług strona miała prawo oczekiwać, że pełnomocnik posiada wiedzę co do skutków nieuzupełnienia braków formalnych wniosku, zwłaszcza, że jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych został poinformowany o zagrożeniu w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wbrew opinii Strony za niezasadne należy uznać stanowisko sformułowane w skardze, że w takiej sytuacji należało wezwać Spółkę do podpisania wniosku. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że treść art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej wprost odnosi się do osoby wnoszącej podanie. Słusznie zatem wezwano do podpisania wniosku osobę go wnoszącą, a nie tak jak twierdzi Spółka – ją samą. Ma rację organ, że w ten sposób doszłoby do stopniowania braków formalnych wniosku i to w sytuacji, gdy wniosek złożył profesjonalista, który z racji zawodu ma odpowiednią wiedzę prawniczą o skutkach nieuzupełnienia braków formalnych w terminie. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 14 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1177/17 sformułował następującą tezę: "Brak jest podstaw do uznania, że nieuzupełniony brak formalny podania, jakim jest brak pełnomocnictwa, może przekształcić się w innego rodzaju brak formalny (w tym przypadku brak podpisu pod podaniem), na skutek nie uzupełnienia przez wnoszącego podanie braku formalnego w postaci pełnomocnictwa. Taka ‘konwalidacja’ nieusuniętego braku formalnego w postaci braku pełnomocnictwa na podlegający uzupełnieniu brak formalny w zakresie podpisu strony, nie znajduje dostatecznego uzasadnienia prawnego". Należy zaznaczyć, że NSA wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2018 r. w sprawie II FSK 2049/18 utrzymał powyższy wyrok. Zatem za trafne należy uznać stanowisko organu odwoławczego oparte na poglądzie ugruntowanym w orzecznictwie sądowoadmoinistracyjnym, iż ponowne wzywanie samej strony do podpisania odwołania, w przypadku nie dołączenia pełnomocnictwa do akt sprawy, byłoby nieuzasadnione również z tego powodu, że doszłoby do zamiany obowiązku usunięcia braku formalnego pisma w postaci braku pełnomocnictwa, wobec nie usunięcia tego braku, na brak formalny podlegający uzupełnieniu poprzez jego podpisanie przez stronę. Skład orzekający z tym poglądem w pełni się zgadza. Mając na względzie powyższe Sąd w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. E. Kruppik-Świetlicka H. Adamczewska-Wasilewicz T. Liwacz