I SA/Bd 341/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2015r., na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. P. H. Sp. z o.o. w likwidacji w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do kwietnia 2012r. postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji W złożonej do tut. Sądu skardze na wymienioną w sentencji postanowienia decyzję, skarżąca Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków prawnych oraz faktycznych, które nastąpią wskutek wykonania decyzji. Zdaniem skarżącej, przywrócenie stanu poprzedniego nie będzie możliwe nawet po upływie dłuższego czasu. Skarżąca podkreśliła, że zaprzestała już prowadzenia działalności. Pozostało rozliczenie zobowiązań publicznoprawnych. Spółka nie posiada żadnych środków pieniężnych na rachunkach bankowych, ponieważ zostały one zabezpieczone przez urząd skarbowy. Wobec Spółki toczy się postępowanie egzekucyjne prowadzone przez urząd skarbowy. Spółka zaznaczyła, że wymagalne zobowiązania podatkowe doprowadzą do złożenia wniosku o likwidację upadłościową. W jej ocenie, nawet korzystne dla niej wyroki NSA nie spowodują odwrócenia skutków wykonalności decyzji, bowiem Spółka będzie już w upadłości i może zostać wykreślona z rejestru spółek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z kolei stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest więc wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę majątkową, a także niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń i okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania niezbędne jest właściwe uzasadnienie wniosku, które powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione w świetle przesłanek wynikających z prawa (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2004 r., FZ 85/04). Ciężar wykazania przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na stronie. Zatem dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wynikające z powyższego przepisu, nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony, iż wskutek egzekucji zostanie wyrządzona szkoda. W uzasadnieniu wniosku należy wskazać okoliczności pozwalające uznać, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak uzasadnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 206). W postanowieniu NSA z dnia 30 listopada 2004r., GZ 120/04 zajęto stanowisko, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że ogólnikowe wywody strony w żadnym razie nie mogą uzasadniać twierdzenia, iż wystąpiła którakolwiek z przesłanek wstrzymania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie, uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, Spółka wskazała przede wszystkim, że wyegzekwowanie należności może doprowadzić do ogłoszenia jej upadłości. Podkreśliła, że z uwagi na toczące się wobec niej liczne postępowania podatkowe, a także egzekucję prowadzoną przez urząd skarbowy dotyczącą należności wynikających z innej decyzji, stała się niewypłacalna, pozbawiona jakiegokolwiek majątku i środków finansowych. Wobec tego, zdaniem Spółki, egzekucja należności objętych niniejszą decyzją może spowodować konieczność ogłoszenia upadłości, co stanowi skutek nieodwracalny. W ocenie Sądu, podanych we wniosku okoliczności nie można uznać za wystarczające dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dla wykazania, że zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wystarczy bowiem samo stwierdzenie strony, iż wskutek egzekucji zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że przesłanka wynikająca z art. 63 § 3 p.p.s.a. nie będzie miała zastosowania do wyegzekwowania należności pieniężnej, która w razie uwzględnienia skargi będzie zwrócona skarżącemu wraz z należnymi odsetkami (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009, s. 215). Zdaniem Sądu, faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zobowiązania podatkowe mają charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki wykonania zobowiązania są odwracalne. Ich uregulowanie nie tworzy z reguły takiego stanu rzeczy, w którym strona poniosłaby znaczną szkodę lub wystąpiłyby trudne do odwrócenia skutki. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu zapłaconych kwot, łącznie z należnym oprocentowaniem według zasad przewidzianych w przepisach prawa (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 7 lipca 2014r. sygn. akt I SA/Wr 1690/13). Natomiast możliwość ogłoszenia upadłości przez Spółkę jest okolicznością niewystarczająca do udzielenie ochrony tymczasowej w niniejszej sprawie. Skoro jest już bowiem prowadzona egzekucja w celu wyegzekwowania innych wielomilionowych należności publicznoprawnych, przy czym – jak sama Spółka podnosi – nie posiada żadnego majątku ani środków finansowych, "nie dysponuje nawet 1 zł", to odmowa wstrzymania wykonania kolejnej decyzji nie spowoduje realnego ubytku w majątku i nie spowoduje nieodwracalnych skutków, czy też znacznej szkody. Zauważyć należy, że już ponad trzy lata temu, tj. w dniu 20 czerwca 2012r. odbyło się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki, które uchwałą postanowiło o rozwiązaniu Spółki i otworzeniu jej likwidacji. Likwidator sporządził bilans otwarcia, rozwiązał wszystkie umowy cywilnoprawne, wezwał wierzycieli Spółki do zgłoszenia wierzytelności, zaś Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca wskazuje, że nie posiada żadnych środków pieniężnych na rachunkach bankowych, bowiem zostały zajęte na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych; "nie posiada żadnego majątku ani środków finansowych, wszystko zostało wyegzekwowane przez organy podatkowe na poczet zobowiązań na podstawie decyzji za rok 2011". Od wyroku WSA w Bydgoszczy (z dnia 8 lipca 2014r. sygn. akt I SA/Bd 456/14) w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od marca do grudnia 2011r. w wysokości 29.634.455 zł, Spółka wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W 2014r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. złożył do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy wniosek o nakazanie wyjawienia majątku przez Spółkę. Na wezwanie tego Sądu Spółka złożyła "wykaz braku majątku". Wobec podanych okoliczności należy stwierdzić, że ewentualne ogłoszenie upadłości Spółki nie nastąpi wyłącznie na skutek powstania zaległości z tytułu podatku określonego zaskarżoną decyzją, bowiem znacznie wyższe kwoty należności publicznoprawnych wynikające z wcześniejszych decyzji nie są zapłacone, podejmowane są czynności mające na celu wyjawienie majątku, które nie przynoszą rezultatu, Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie ma żadnego majątku, z którego możnaby uiścić podatek wynikający nie tylko z zaskarżonej decyzji. Trudno też obecnie przesądzać wynik ewentualnego wznowienia postępowania podatkowego. Zdaniem Sądu, przyznania ochrony tymczasowej nie uzasadnia też trudna sytuacja finansowa strony wskazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 21 maja 2015r. Referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie można jednak przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., utożsamiać z przesłankami, na podstawie których Sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. W przypadku prawa pomocy Sąd wydaje pozytywne rozstrzygnięcie dla skarżącej jednostki, która znajduje się w takiej sytuacji finansowej, iż w razie braku zwolnienia od kosztów sądowych nie mogłaby skorzystać z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu. Dlatego też podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania w danej sprawie. Natomiast w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ubiegający się o takie wstrzymanie powinien uzasadnić dlaczego uważa, że wykonanie zaskarżonego aktu narazi go na znaczną szkodę lub niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 28 grudnia 2004r., sygn. akt FZ 414/04; postanowienie NSA z dnia 19 marca 2014r., sygn. akt I FSK 173/14). Trudna sytuacja finansowa strony nie świadczy zatem automatycznie o ziszczeniu się przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdy sama Spółka wielokrotnie podkreśla, że nie prowadzi już działalności gospodarczej i brak jest majątku, z którego doszłoby do zaspokojenia w całości nie tylko należności wynikających z zaskarżonej decyzji, ale też wcześniejszych. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.