I SA/Bd 344/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2015-06-03

Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Ewa Kruppik-Świetlicka, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości, pomimo uznania przesłanki interesu publicznego, jest uzasadniona w sytuacji, gdy podatnik nie wykazał ważnego interesu podatnika i nie udowodnił radykalnego spadku obrotów z powodu prowadzonych prac drogowych, o których był informowany?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowej, mimo istnienia przesłanki interesu publicznego. Podkreślono, że umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, a ciężar wykazania przesłanek spoczywa na podatniku. W sytuacji, gdy podatnik nie wykazał ważnego interesu podatnika, nie udowodnił znaczącego spadku obrotów i miał możliwość dowiedzenia się o planowanych pracach drogowych z wyprzedzeniem, odmowa umorzenia w ramach uznania administracyjnego nie narusza prawa.
Stan faktyczny
Skarżący, współwłaściciel nieruchomości, wnioskował o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości z powodu utrudnień w dojściu i dojeździe do budynku w wyniku prac drogowych prowadzonych przez gminę. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając istnienie przesłanki interesu publicznego, ale odmawiając ulgi w ramach uznania administracyjnego, ponieważ nie stwierdzono ważnego interesu podatnika i nie udowodniono znaczącego spadku obrotów. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, organy ponownie rozpatrzyły sprawę i utrzymały odmowę umorzenia, wskazując na brak dowodów na radykalny spadek obrotów oraz na fakt, że podatnik był informowany o planowanych pracach.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej oddala skargę Skarżący, będący współwłaścicielem nieruchomości przy ul. K [...] w I. wystąpił, w imieniu własnym oraz współwłaścicieli nieruchomości – P. P. i H. P., do Prezydenta Miasta I. o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości z tytułu III i IV raty 2013r., powołując się na brak dojścia i dojazdu do budynku, w wyniku prowadzonych przez Gminę Miasto I. prac drogowych w okresie od czerwca do listopada 2013r., co miało bezpośredni wpływ na powstałe zaległości czynszowe od firmy PHU P.-G.. Skarżący stwierdził, że ze względu na specyfikę prowadzonej działalności przez ww. firmę, brak dojazdu do budynku uniemożliwił uzyskiwanie dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Dodał, że zaległości czynszowe ww. firmy na rzecz współwłaścicieli lokalu wynoszą 6.137,50 zł. Jednocześnie skarżący oświadczył, że zaległości z tytułu niezapłaconego czynszu nie mają żadnego związku ze stanem majątkowym współwłaścicieli nieruchomości i odmówił wskazania majątku współwłaścicieli. W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego, Prezydent Miasta I. decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości z tytułu III i IV raty 2013r. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 24 czerwca 2014r., sygn. akt I SA/Bd 539/14 uchylił zaskarżoną decyzję. Zdaniem Sądu, organy poprawnie wskazały na brak przesłanki interesu podatników, co wynika z tego, że nie w tym upatrywali swego prawa do umorzenia zaległości. Błędne natomiast, w ocenie Sądu, było przyjęcie przez Kolegium, że w sprawie w stosunku do wnioskodawców nie zachodziła również druga z przesłanek określona w art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749) – dalej jako: "O.p.", a mianowicie "interesu publicznego". Uzasadnienie odwołania wnioskodawcy i podane powody umorzenia wskazują bowiem na fakt, że upatrują oni możliwość umorzenia zaległości w wartości zaufania obywateli do organów władzy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. powołując się na treść zapadłego wyroku, uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku współwłaścicieli nieruchomości i uzupełnieniu materiału dowodowego Prezydent Miasta I. decyzją z dnia [...]. odmówił umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości z tytułu III i IV raty za 2013r. W ocenie organu, w sprawie ziściła się jedna z przesłanek umorzenia, o których stanowi art. 67a § 1 pkt 3 O.p., tj. istnienie interesu publicznego, jednakże organ odmawiając udzielenia wnioskowanej ulgi skorzystał z instytucji uznania administracyjnego. Natomiast druga z przesłanek wymienionych w powyższym przepisie, tj. ważny interes podatnika, w sprawie nie zachodzi z uwagi na fakt, że strony prawa do umorzenia zaległości nie upatrują w braku możliwości płatniczych. W złożonym odwołaniu skarżący ponownie podniósł, że na czas prowadzenia inwestycji budowlanych ścisłe centrum miasta zostało wyłączone z ruchu na zasadach określonych w "Projekcie organizacji ruchu". Dodał, że o fakcie prowadzenia robót budowlanych właściciele i mieszkańcy nieruchomości leżących w centrum miasta nie zostali poinformowani. Brak dojścia i dojazdu do poszczególnych nieruchomości wygenerował straty finansowe, które nie zostały w żaden sposób zrekompensowane przez inwestora robót Gminę Miejską I. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie kwestią zasadniczą jest prawidłowa interpretacja i zastosowanie drugiej z przesłanek określonych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., tj. interesu publicznego rozumianego jako zaufanie obywateli do organów władzy, w stanie faktycznym sprawy w kontekście twierdzeń wnioskodawców zawartych we wniosku i odwołaniu. Podkreślił, że pojęcie interesu prawnego nie zostało przez ustawodawcę wytłumaczone ani na gruncie ustawy Ordynacja podatkowa, ani też na gruncie innych ustaw w tym Konstytucji RP. Jest to pojęcie niedookreślone, które w nauce prawa stanowi klauzulę generalną. Powołując się na prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, Kolegium podało, że przez interes publiczny należy rozumieć dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. Wynika to z wyjątkowego charakteru instytucji umorzenia stanowiącej odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zaufania obywateli do organów władzy. Organ zauważył, że mieszkańcy miasta zostali poinformowani o prowadzonych pracach remontowych ulic, które miały miejsce w okresie od czerwca do końca listopada 2013r. Na dowód tego wskazał na uchwałę nr XXVII/388/2012 Rady Miejskiej I. z dnia [...] w sprawie uchwalenia budżetu Miasta I., która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Ponadto informacje były zamieszczane na stronach internetowych Miasta I., Urzędu Miasta I. - biuletynie informacji publicznej oraz w wydawanych comiesięcznych Informatorach Urzędu Miasta I.. Zatem, w ocenie organu, wnioskodawcy mieli możliwość wcześniejszego dowiedzenia się o planowanych pracach zarówno z dokumentów oficjalnych - uchwały budżetowej, czy oficjalnych publikatorów, jak i z dodatkowych informacji prasowych. Organ zauważył, że podłączenie do sieci ciepłowniczej było już III etapem realizowanym w tym zakresie w centrum miasta i można było spodziewać się dalszych etapów inwestycji rozciągającej się na kolejne ulice. Zdaniem organu, skoro inwestycja odbywała się etapowo i nie była zdarzeniem nagłym i niespodziewanym, a mieszkańcy miasta byli informowani o przygotowywanych inwestycjach, mogli zatem odpowiednio wcześniej przygotować się na ewentualne negatywne oddziaływanie prowadzonych prac. Organ zauważył, że miasto będące jednocześnie inwestorem i organem podatkowym nie mogłoby prowadzić żadnych inwestycji związanych z remontem, budową czy przebudową dróg i sieci, gdyż musiałoby za każdym razem wszystkim podatnikom w obrębie danej inwestycji umarzać zaległości podatkowe. Zaaprobowanie takiego poglądu, zgodnie z którym jednostka samorządu terytorialnego dokonuje inwestycji i wydatkuje określone środki z budżetu oraz jednocześnie dodatkowo rezygnuje z wpływów do tego budżetu, prowadziłoby do nieuchronnej sytuacji braku jakichkolwiek środków w budżecie. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii możliwości zmiany statusu lokali użytkowych na czas inwestycji, organ wyjaśnił, że wysokość podatku od nieruchomości, czyli osobno od gruntu i od budynku uzależniona jest od przeznaczenia tego gruntu i budynku zgodnie z ewidencją gruntów i budynków. Zatem złożenie korekty informacji o podatku od nieruchomości wymagałoby uzyskania wcześniejszej pozytywnej decyzji organu o zmianie przeznaczenia lokalu (budynku). Organ podkreślił, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje możliwości zwolnień, czy też innych ulg z tytułu prowadzonych prac remontowych na nieruchomościach sąsiednich. W złożonej do tut. Sądu skardze, podatnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podał, że przyczyną złożenia wniosku było prowadzenie prac drogowych w centrum miasta, które uniemożliwiały dojście i dojazd do budynku. Zarzucił, że nie został powiadomiony wcześniej o prowadzonych pracach. Podkreślił, że taka informacja dałaby mu możliwość wyłączenia z działalności gospodarczej lokali użytkowych, a tym samym znacznie zmniejszyłaby wysokość podatku od nieruchomości. Podał, że w I. w 2013r. obowiązywała stawka podatku 22,80 zł/m2 (stawka maksymalna: 22,82 zł/m2) od lokalu użytkowego, natomiast stawka podatku od lokalu magazynowo-gospodarczego wynosiła 3,98 zł/m2. W okresie prowadzenia prac drogowych można było przekształcić sposób korzystania z lokalu użytkowego na lokal magazynowo-gospodarczy, a tym samym obniżyć wysokość podatku od nieruchomości o 18,82 zł/m2. Skarżący nie zgodził się z argumentacją organu, że prace ciepłownicze prowadzone były na wniosek mieszkańców, a tym samym miasto stało na straży dobra wspólnego swoich mieszkańców. Dodał, że na spornej ulicy żaden z budynków nie został przyłączony do sieci ciepłowniczej z uwagi na zbyt wysokie koszty dostarczanego ciepła. Ponadto skarżący nie zgodził się z przyznaniem organom prawa do orzekania na podstawie tzw. uznania administracyjnego, pozwalającego swobodnie oceniać przedmiotową sprawę, co w tym przypadku jest równoznaczne z dowolnością. Dodał, że argumentacja organu jest niedopuszczalna z punktu widzenia art. 32 Konstytucji RP, gdyż w sposób rażący narusza zasadę zaufania obywatela do państwa prawa i organów władzy. Zdaniem skarżącego, został naruszony interes podatnika poprzez uniemożliwienie mu, w spornym okresie czasu, uzyskiwania pożytków z posiadanego majątku, a tym samym regulowania należności publicznych m.in. podatku od nieruchomości. Przyczyną zaistniałej sytuacji była niekompetencja władz miasta przejawiająca się w złym przygotowaniu i prowadzeniu inwestycji drogowych w centrum. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., wynika, że zaskarżona decyzja powinna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Niniejsza sprawa dotyczy odmowy umorzenia III i IV raty zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości na 2013r. Zdaniem organu, w sprawie nie występuje przesłanka ważnego interesu podatnika, natomiast spełniona jest przesłanka interesu publicznego, jednakże korzystając z uznania administracyjnego zasadna jest odmowa umorzenia zaległości podatkowych. Z kolei w ocenie strony skarżącej, organ korzystając z uznania administracyjnego, faktycznie wydał rozstrzygnięcie dowolne, a nie w granicach tego uznania. Podać należy, że na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W tym miejscu godzi się podnieść, że organ podatkowy rozpoznając wniosek o udzielenie pomocy powinien w pierwszej kolejności badać czy występują przesłanki wskazane w powyższym art. 67a § 1 O.p., a zatem czy występuje ważny interes podatnika lub interes publiczny. Dopiero wystąpienie jednej z tych przesłanek lub obydwu jednocześnie pozwala organowi podatkowemu na badanie dopuszczalności udzielenia ulgi podatkowej. Ponadto zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 67a § 1 O.p. upoważnia organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego co oznacza, iż organy te mogą, ale nie muszą umorzyć zaległości podatkowe, nawet jeżeli wystąpią obie lub jedna z przesłanek wskazanych w tym przepisie. Uznanie administracyjne nie oznacza wprawdzie zupełnej dowolności sposobu rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek, jednak kontrola legalności tego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny jest w tym przypadku ograniczona. Kontrola Sądu sprowadza się w istocie do badania legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowo-wyjaśniającego i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2001r., sygn. akt l SA/Ka 498/00). Jeżeli organ podatkowy, dokonując koniecznych ustaleń w sprawie, nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego i ustalenia te są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych oraz jeżeli dokonanej ocenie tego stanu faktycznego nie można zarzucić dowolności, to wyprowadzenie z takiej oceny wniosku czy należy umorzyć zaległości podatkowe, jest zagadnieniem natury słusznościowej, które uchyla się spod kontroli sądu administracyjnego sprawującego tylko kontrolę legalności, czyli zgodności decyzji organów administracyjnych z prawem. Zauważyć przy tym należy, że umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną skoro zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 1991r., sygn. akt SA/Gd 295/91). Pojęcie "interesu publicznego", o jakim mowa w art. 67a § 1 O.p., powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Istotne jest przy tym, że to po stronie podatnika, który ubiega się o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości, jako tego, kto występuje o określone uprawnienie, leży obowiązek wykazania, iż w dotyczącej go sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 67a § 1 O.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1999r. sygn. akt III SA 7580/98). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że zarówno strona skarżąca, jak i organ są zgodne, iż przesłanka ważnego interesu podatnika nie występuje. Właściciele nieruchomości w tym skarżący zostali wezwani do przedstawienia ich sytuacji majątkowej, jednakże jej nie podali, a M. S. poinformował, że nie była ona trudna. Jednocześnie organ, jak i skarżący uważają, że została spełniona przesłanka interesu publicznego. Powyższe jest także zgodne z uprzednio wydanym wyrokiem z dnia 24 czerwca 2014r. sygn. akt I SA/Bd 539/14. Tut. Sąd rozstrzygając sprawę związany jest ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Na podstawie bowiem art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 170 p.p.s.a stanowi natomiast, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W związku z tym podać należy, że w ww. wyroku z dnia 24 czerwca 2014r. WSA stwierdził, iż "uniemożliwienie dojścia i dojazdu do nieruchomości przez jednostkę samorządu, która czerpie dochody z podatku naliczonego od niej za ten okres, należy uznać za przesłankę, o jakiej mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., tj. przesłankę interesu publicznego, gdyż chodzi tu o zaufanie obywateli do organów władzy. I taka też jest ocena prawna, która wiąże organ stosownie do art. 153 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd wskazuje, że sprawa wraca do ponownego rozpatrzenia. Postępowanie otwiera możliwość przeprowadzenia dowodów na okoliczność przywołaną przez skarżącego. Jednocześnie WSA wyjaśnia, że charakter decyzji z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. jest uznaniowy i nawet stwierdzenie istnienia "ważnego interesu podatnika" czy "interesu publicznego" nie stanowi podstawy do umorzenia zaległości podatkowej i nie powoduje również przekroczenia przez organ uprawnień wynikających z uznania administracyjnego. Jednak przyznana organom podatkowym swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza dowolności. W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji tzw. uznania administracyjnego organ podatkowy obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach sprawy wyniki tego badania. Decyzja wydana w warunkach uznania administracyjnego nie może być decyzją dowolną, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz w należyty sposób wyważać ważny interes podatnika lub interes publiczny." Zdaniem tut. Sądu ponownie rozpatrującego sprawę, organy wykonały zalecenia wynikające z wyżej podanego wyroku WSA w Bydgoszczy, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i została wydana bez naruszenia zasady uznania administracyjnego. Organ przyznał, że utrudnienia dojścia i dojazdu do nieruchomości położonej w I. przy ul. K. [...] na skutek prowadzonych robót budowlanych należy uznać za przesłankę interesu publicznego. Z materiału dowodowego wynika, że przeprowadzona inwestycja pn. "Uciepłownienie centrum miasta" została ujęta jako jedno z zadań w planowanych wydatkach na 2013r. w uchwale nr XXVII/387/2012 Rady Miejskiej I. z dnia 17 grudnia 2012r. w sprawie uchwalenia budżetu Miasta I. na rok 2013 (k. 139-140). Uchwała ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Kujawsko-Pomorskiego z 2013r. poz. 129 – z dnia 8 stycznia 2013r. Powyższe zadanie obejmowało rozbudowę istniejącej sieci cieplnej osiedlowej wraz z przyłączami dla zasilania w energię cieplną budynków mieszkalno-usługowych w centrum miasta (ul. K., ul. K., W.). Nie budzi zatem wątpliwości, że proste zapoznanie się z treścią opublikowanego prawa miejscowego pozwoliłoby mieć wiedzę już na początku 2013r., iż rozbudowa obejmie ulicę, przy której położona jest nieruchomość skarżącego jako współwłaściciela. Przewidywano realizację tego zadania z dofinansowaniem środków z UE w 60%. W związku z tym, Miasto I. w dniu [...] zawarło umowę z wykonawcą inwestycji, który zobowiązał się wykonać tę inwestycję w okresie od [...] r. (s: 25-34). Z informacji Naczelnika Wydziału Inwestycji, Rozwoju Gospodarczego i Funduszy Europejskich wynika, że jedną z przesłanek przystąpienia do robót były wnioski mieszkańców składane do Zakładu Energetyki Cieplnej w I. dotyczące przyłączenia budynków do miejskiej sieci ciepłowniczej (k. 42-45 - pismo z dnia 16 października 2014r. ZEC Sp. z o.o. dot. rewitalizacji centrum Miasta I.). Z powyższego wynika, że mieszkańcy zabiegali o wykonanie wskazanej inwestycji, co znalazło następnie odzwierciedlenie w podjętej uchwale i zawartej umowie. W takiej sytuacji trudno stawiać zarzuty organom gminy z tego powodu, że realizują zadania o charakterze publicznym, a których wykonanie niewątpliwie wiąże się z pewnymi utrudnieniami dla mieszkańców. Ewentualne utrudnienia będące normalnym następstwem wykonywania robót nie mogą stanowić podstawy do stawiania zarzutów pod adresem organów realizujących zadania wspólne. Zgodzić się należy z organami, że o zaplanowanej inwestycji podatnik mógł się dowiedzieć z odpowiednim wyprzedzeniem, zatem jej wykonanie nie było zdarzeniem ani nadzwyczajnym, ani niespodziewanym. Poza opublikowaniem ww. uchwały w Dzienniku Urzędowym w styczniu 2013r., informacja o postępie prac i utrudnieniach dla mieszkańców oraz kierowców została zamieszczona na stronie internetowej Urzędu Miasta I.oraz w wydawanych comiesięcznych, bezpłatnych Informatorach Urzędu Miasta I. z kwietnia, maja i czerwca 2013r. dostępnych dla każdego mieszkańca (k. 106-110). Wystarczyło wykazać niewielkie zainteresowanie działalnością inwestycyjną prowadzoną przez organy miasta, aby mieć wiedzę o utrudnieniach w korzystaniu z nieruchomości. Bierność w zakresie zapoznania się z powszechnie dostępnymi informacjami spowodowała brak wiedzy po stronie podatników i w konsekwencji żądanie udzielenia ulgi ze strony organu, który realizował przedsięwzięcia dla dobra ogółu jego mieszkańców. Nie bez znaczenia jest okoliczność podniesiona przez organ, że wykonane podłączenie do sieci ciepłowniczej było już III etapem realizowanym w tym zakresie w centrum miasta i dotyczyło ulic: Kościuszki i Kościelnej. W poprzednich latach realizowano I etap, który obejmował: Rynek i ul. Św. Ducha oraz II etap, który objął ulice: Szeroką, Rzeźnicką i Wałową. W związku z powyższym stwierdzić należy, że strona miała możliwość zdobycia wiedzy na temat planowanej inwestycji zapoczątkowanej w latach wcześniejszych. W takiej sytuacji brak jakiegokolwiek zainteresowania ze strony podatnika i choćby niewykorzystanie nieruchomości na cele magazynowe (strona skarżąca sama wskazuje taką możliwość) oraz nieobniżenie wcześniej ustalonego czynszu z tytułu wynajmu nieruchomości z powodu trudności dojścia i dojazdu do budynku, nie może być przerzucane na organ, a w konsekwencji obciążać budżetu Miasta i tym samym wszystkich mieszkańców. Zauważyć należy, że w skali kraju prowadzonych jest wiele inwestycji, które utrudniają dojazd, czy dojście do nieruchomości, jednakże nie oznacza to automatycznie po stronie organów podatkowych obowiązku umorzenia zaległości podatkowych, pomimo braku elementarnego zainteresowania się podatnika zamierzonymi inwestycjami, o których informacja jest podana do publicznej wiadomości mieszkańców i przy niewielkim zaangażowaniu możliwe jest pozyskanie takiej wiedzy. Organ podał, a strona skarżąca tego nie kwestionuje, że w 2013r. podobne prace były prowadzone na terenie Miasta I. na 11 ulicach. Stąd twierdzenie, że gdyby podatnik miał wiedzę, to zmieniłby "sposób użytkowania z lokalu użytkowego na np. magazynowy", jak zeznał do protokołu przesłuchania (k. 48-50), świadczy o braku staranności w zapoznaniu się z dokonywanymi inwestycjami i nie zwalnia podatnika z zapłaty podatku od nieruchomości, który ma charakter majątkowy. Podlega on bowiem uiszczeniu bez względu na wykorzystywanie nieruchomości. Nadto z ww. wymienionego zeznania przesłuchanego M. S. wynika, że lokale użytkowe nie zostały zamknięte w czasie robót, były otwarte, a on nie obniżył czynszu należnego od najemcy prowadzącego działalność gospodarczą. Należy wskazać, że twierdzenie o drastycznym spadku zysków musi zostać wykazane, jak również zależność między ich spadkiem a prowadzonymi robotami. Na wysokość zysku mogą bowiem mieć wpływ także inne czynniki, a nie tylko utrudniony dojazd lub dojście do sklepu najemców. Prawdą jest, że skarżący złożył oświadczenie podpisane przez S. P. i E. P., iż w okresie prowadzonych prac inwestycyjnych nastąpił drastyczny spadek obrotów (k. 115). W celu ustalenia tych okoliczności organ podjął próbę przesłuchania tych osób, jednakże wezwani w charakterze świadków współwłaściciele firmy nie stawili się na przesłuchanie, pomimo prawidłowych wezwań. W wezwaniach wyraźnie poinformowano o okoliczności, na jaką mają być przesłuchani, tj. drastyczny spadek obrotów (k. 57-58). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że pomimo wystąpienia przesłanki interesu publicznego, odmowa udzielenia ulgi nie narusza swobodnej oceny dowodów. Organ podał przyczyny, z powodu których w ramach uznania administracyjnego odmówił umorzenia zaległości podatkowej. Takie okoliczności jak podanie do wiadomości publicznej o zamierzonej inwestycji, opublikowanie z wyprzedzeniem kilku miesięcy w dzienniku urzędowym uchwały wymieniającej ulicę, przy której położona jest nieruchomość skarżącego (współwłaściciela) jako objętej robotami, podanie tego faktu także w internecie oraz w biuletynach lokalnych, powoduje, że strona nie może powoływać się na brak wiedzy o inwestycji i tym uzasadniać żądanie umorzenia zaległości podatkowych. Zauważyć należy, że umowa najmu nieruchomości zawarta przez właścicieli nie została rozwiązana, żadna ze stron - w tym przedsiębiorca - jej nie wypowiedział, działalność gospodarcza nie została zlikwidowana na terenie spornej nieruchomości, skarżący nie wykazał, iż nastąpił radykalny spadek obrotów z powodu wykonywanych robót, poza złożeniem oświadczenia żaden ze współwłaścicieli przedsiębiorstwa nie stawił się na wezwanie organu i tym samym uchylił się od złożenia zeznań pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania, co do wysokości obrotów. W konsekwencji brak podstaw, aby twierdzić, że zaskarżona decyzja narusza prawo, w tym art. 32 Konstytucji RP, zgodnie z którym: "1. Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. 2. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny." W tym kontekście Sąd zauważa, że uwzględnienie wniosku skarżącego powinno skutkować umorzeniem zaległości podatkowych wszystkim podatnikom, którzy znaleźli się w podobnej sytuacji faktyczno-prawnej, bowiem podatnicy w tych samych warunkach powinni być traktowani jednakowo. Stąd przyznanie skarżącemu ulgi podatkowej - wyłącznie z powodu wykonywania robót - gdy inni podatnicy zapłacili podatek od nieruchomości, naruszałoby prawo, w tym zasadę równego traktowania i sprawiedliwości społecznej. Prawdą jest, że prowadzenie inwestycji przez organy państwowe i samorządowe wiąże się z pewnymi utrudnieniami dla obywali, przedsiębiorców, jednakże ich realizacja jest przygotowywana ze znacznym wyprzedzeniem (obowiązek np. uwzględnienia w uchwałach budżetowych, ogłoszenie i przeprowadzenie przetargu na wybór wykonawcy). Organy podatkowe zatem prawidłowo uznały, że okoliczności wskazane przez stronę skarżącą we wniosku i w odwołaniu są niewystarczające do przyznania wnioskowanej ulgi podatkowej. Skarżący miał możliwość wcześniejszego zapoznania się z planowaną inwestycją. Ponadto nie wykazał, że faktycznie nastąpił radykalny spadek obrotów z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez najemców, próby podjęte przez organ wyjaśnienia tej kwestii, choćby poprzez przesłuchanie przedsiębiorców, okazały się niemożliwe z przyczyn nie leżących po stronie Prezydenta. Również okoliczność podniesiona na rozprawie, że inwestycja była kontynuowana wyłącznie z tej przyczyny, aby nie nastąpił zwrot środków pozyskanych z Urzędu Marszałkowskiego, nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi. Organy publiczne mają prawo podejmować inwestycje w zależności m.in. od pozyskania środków z innych instytucji, w tym środków unijnych, wobec ograniczonych własnych możliwości finansowych. Dążenie do maksymalnego wykorzystania pozyskanych środków, jeżeli służy to realizacji zadań publicznych, jest racjonalnym działaniem ze strony organów gminy. Także nieskorzystanie obecnie przez mieszkańców z sieci ciepłowniczej (ze względu na wysokie koszty) nie oznacza, że w przyszłości sytuacja nie ulegnie zmianie i inwestycja będzie służyła dobru wspólnemu, na co wskazuje częsta praktyka. W tej sytuacji organ był uprawniony w ramach uznania administracyjnego do negatywnego rozpatrzenia wniosku. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 210 § 4 O.p. W konsekwencji zaskarżona decyzja nie ma charakteru dowolnego, lecz została wydana w granicach uznania administracyjnego dopuszczonego przepisami prawa. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. E. Kruppik – Świetlicka H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło