I SA/Bd 344/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik- Świetlicka Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Referent- stażysta Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2016 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o uzupełnienie decyzji. uchyla zaskarżone postanowienie Decyzją z dnia [...] czerwca 2015r. Naczelnik Urzędu Celnego w T. określił P. K. (skarżący) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego w kwocie [...]zł. Pismem z dnia [...] lipca 2015r. strona wniosła o uzupełnienie ww. decyzji w zakresie: pouczenia o prawie wniesienia odwołania poprzez podanie adresu na jaki należy wnieść odwołanie, pouczenia o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, pouczenia o prawie wniesienia powództwa do sądu powszechnego oraz braku w rozstrzygnięciu daty, w której strona ma ewentualnie zapłacić naliczony podatek akcyzowy. Z uwagi na brak w ww. piśmie podpisu, organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r. wezwał stronę do usunięcia w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia wskazanego braku formalnego, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia zgodnie z art. 169 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613)- dalej jako: "O.p.". W dniu [...] sierpnia 2015r. do kancelarii Urzędu Celnego w T. wpłynęła nadana do strony korespondencja zawierająca postanowienie z dnia [...] lipca 2015r. z adnotacją na kopercie "Adresat wyprowadził się" oraz "zwrot do nadawcy nie podjęto w terminie". Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r. Naczelnik Urzędu Celnego w T. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek podatnika o uzupełnienie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] czerwca 2015r. z powodu nieuzupełnienia w terminie braku formalnego wniosku. Organ podał, że doręczenie korespondencji zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku wniosku zostało doręczone stronie w trybie art. 150 O.p. Natomiast powyższe postanowienie, zostało doręczone stronie w dniu [...] września 2015r. Na postanowienie to strona złożyła zażalenie, nadane w placówce pocztowej [...] września 2015r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] sierpnia 2015r. Organ podał, że zasadnicze znaczenie dla rozpatrywanej sprawy miało wyjaśnienie kwestii, czy zostały spełnione wymogi dotyczące doręczenia postanowienia wynikające z art. 150 O.p. Organ podał, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] lipca 2015r. doręczyciel zaznaczył, że nie było możliwe jej doręczenie w sposób wskazany w punkcie 1 druku potwierdzenia, w którym to punkcie 1 znajdują się pola, służące zakreśleniu sposobu dokonanego doręczenia: adresatowi, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu. Odpowiadają one sposobom doręczenia unormowanym w art. 148 i art. 149 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, zakreślenie przez doręczyciela punktu 2 na tymże poświadczeniu jest równoznaczne, zdaniem organu, z jego oświadczeniem, że nie było możliwości doręczenia przesyłki adresatowi, ani też dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, czy dozorcy domu. Ponadto, jak zauważył organ, przedmiotowe zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera także informację o miejscu pozostawienia przesyłki (Agencja Pocztowa, ul. [...]). Zostało w nim także poświadczone, że zawiadomienie o jej pozostawieniu w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce adresata. Na potwierdzeniu doręczyciel poświadczył również datę pierwszego (w dniu [...] lipca 2015 r.) a na kopercie drugiego (w dniu [...] sierpnia 2015 r.) awizowania przesyłki. Odnośnie do twierdzeń skarżącego, że nie otrzymał zawiadomień (awiza) o przesyłce zawierającej postanowienie z dnia [...] lipca 2015r. organ zauważył, że strona nie przytoczyła żadnych okoliczności, danych, które uprawdopodobniałyby fakt nieotrzymania przez nią awiza. Samo gołosłowne, niczym nie poparte zaprzeczenie przez skarżącą nieotrzymania awiza przesyłki zawierającej postanowienie, nie może być uznane za wystarczające do obalenia domniemania doręczenia w trybie zastępczym (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 listopada 2010 r., I SA/Lu 348/10, wyrok NSA z dnia 25 lutego 2014 r., I GSK 675/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 grudnia 2011 r., I SA/Kr 157/11, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 14 stycznia 2015 roku, sygn. akt I SA/Bd 1134/14). W szczególności z akt sprawy nie wynika, aby strona reklamowała niedoręczenie jei spornej przesyłki przez pocztę, co przewiduje art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe. Organ powołał się również na pismo z Biura Ładu Korporacyjnego i Zgodności Poczty Polskiej S.A., w którym wyjaśniono, że listonosz próbujący doręczyć przesyłkę przez pomyłkę umieścił adnotację "adresat wyprowadził się", po czym dokonano właściwego wpisu, tj. "Zwrot do nadawcy nie podjęto w terminie" i taki jest rzeczywisty powód niedoręczenia przesyłki oraz jej zwrotu. Wobec tego, w ocenie organu odwoławczego, doręczenie przesyłki zawierającej postanowienie z dnia [...] lipca 2015 roku nastąpiło w trybie zastępczym, stosownie do treści art. 150 § 2 O.p. w dniu [...] sierpnia 2015r. W związku z faktem, iż w wyznaczonym przez organ podatkowy terminie, podatnik nie usunął braków formalnych, Naczelnik Urzędu Celnego w T. w sposób prawidłowy pozostawił bez rozpatrzenia wniosek podatnika z dnia [...] lipca 2015r. o uzupełnienie decyzji z dnia [...] czerwca 2015r. W złożonej do tut. Sądu skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w T. i przekazanie do ponownego rozpatrzenia wniosku o uzupełnienie decyzji Naczelnikowi Urzędu Celnego w T., zarzucając wykroczenie poza zakres zaskarżenia oraz rozpatrzenie sprawy na podstawie innych dowodów niż wskazane w zaskarżonym postanowieniu, co pozbawiło prawa do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. W ocenie skarżącego, to listonosz napisał prawdziwą informację na kopercie, bowiem dokonywał tej adnotacji w chwili, gdy dokonywał czynności. W kwestii braku reklamacji, zdaniem strony powinien ją złożyć nadawca, tj. Urząd Celny. W ocenie skarżącego Poczta nie była w ogóle uprawniona do udzielenia wyjaśnień co do trybu doręczenia przesyłki Izbie Celnej, która nie była adresatem ani nadawcą przesyłki z lipca 2015. Skarżący zarzucił, że organ drugiej instancji pominął treść uzasadnienia i podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: I. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( j.t. Dz.U. z 2014, poz. 1647 ze zm. ), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanych zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem, stwierdzić należy, że narusza ono prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli podniesione w skardze. II. W zakresie spornej kwestii związanej z zasadnością pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącego o uzupełnienie decyzji, należy w pierwszej kolejności wskazać, że Naczelnik Urzędu Celnego w T. w dniu [...] czerwca 2015 roku wydał decyzję, określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 2009, pojemność silnika 2797 cm3 w kwocie [...]zł, która została doręczona stronie w dniu [...] lipca 2015 roku. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2015r. ( wpływ do kancelarii Urzędu Celnego w T. [...] lipca 2015r.) skarżący wystąpił o uzupełnienie powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. na podstawie art. 213 O.p., w zakresie: pouczenia o prawie wniesienia odwołania poprzez podanie adresu na jaki należy wnieść odwołanie, pouczenia o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, pouczenia o prawie wniesienia powództwa do sądu powszechnego, braku w rozstrzygnięciu daty, w której strona ma ewentualnie zapłacić naliczony podatek akcyzowy. Z uwagi na brak podpisu strony na wniosku, organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r., wezwał stronę do usunięcia w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia braku formalnego, poprzez złożenie podpisu na wniosku. Jednocześnie Naczelnik Urzędu Celnego w T. pouczył podatnika, że jeżeli wniosek nie zostanie uzupełniony w terminie 7 dni od dnia otrzymania ww. postanowienia, organ podatkowy wyda postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia, zgodnie z art. 169 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Doręczenie przesyłki zawierającej postanowienie z dnia [...] lipca 2015 roku nastąpiło w trybie zastępczym, stosownie do treści art. 150 § 2 O.p., w dniu [...] sierpnia 2015 roku. P. skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku, Naczelnik Urzędu Celnego w T., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek podatnika o uzupełnienie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] czerwca 2015r. Na postanowienie to, pismem z dnia [...] września 2015r. ( nadanym w Urzędzie pocztowym w tym samym dniu ) strona wniosła zażalenie, kwestionując prawidłowość doręczenia postanowienia z dnia [...] lipca 2015r. Jednocześnie, pismem datowanym i nadanym również [...] września 2015r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia [...] lipca 2015r. o uzupełnienie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] czerwca 2015r. W jego uzasadnieniu strona również zakwestionowała prawidłowość doręczenia jej postanowienia z dnia [...] lipca 2015r. wzywającego do uzupełnienia braków formalnych wniosku podając, że nie zostało ono jej skutecznie doręczone bez jej winy. Skutkiem tego, w sposób niezawiniony również, nie uzupełniła w wyznaczonym terminie wniosku o uzupełnienie decyzji. Po rozpoznaniu tego wniosku, Naczelnik Urzędu Celnego w T., postanowieniem z dnia [...] września 2015r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] czerwca 2015 roku. Z kolei, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016r. Dyrektor Izby Celnej uchylił to postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę w całości do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy podkreślił, ze wniosek strony dotyczył przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia [...] lipca 2015r. o uzupełnienie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] czerwca 2015r. natomiast organ orzekł w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] czerwca 2015r., który został wniesiony w terminie. Zatem organ podatkowy nie rozpatrzył w sposób prawidłowy żądania strony zawartego we wniosku z dnia [...] września 2015r. III. Przedstawienie sekwencji zdarzeń oraz czynności procesowych podejmowanych przez organy oraz stronę skarżącą było istotne dla oceny prawidłowości podjętych w rozważanej sprawie rozstrzygnięć organów podatkowych. Należy bowiem zauważyć, że skarżący pismami z dnia [...] września 2015r. złożył dwa przeciwstawne sobie środki prawne tj. z jednej strony zażalenie na postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o uzupełnienie decyzji, z drugiej natomiast, wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia [...] lipca 2015r. o uzupełnienie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] czerwca 2015r., powołując w ich treści zasadniczo tożsame uzasadnienie, opierające się na nieprawidłowym zdaniem strony doręczeniu jej postanowienia z dnia [...] lipca 2015r., wzywającego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, które tym samym nie zostało jej skutecznie doręczone. Należy w takim wypadku dostrzec konkurencyjność intencji strony oraz sformułowanych wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych. Idea zażalenia oparta jest bowiem na założeniu, że termin nie został naruszony, a strona kwestionuje poprawność merytoryczną bądź procesową wydanego postanowienia. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu, opiera się na przeciwnym założeniu, że nastąpiło uchybienie terminowi , ale ponieważ miało ono zdaniem strony charakter niezawiniony, zasadne jest jej zdaniem jego przywrócenie. Nie jest zasadne rozpoznawanie wniosku o przywrócenie terminu w sytuacji, gdy nie został on naruszony, co wydaje się być istotą wnoszonego zażalenia na postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku podatnika o uzupełnienie decyzji. Procedowanie w przedmiocie złożonego wniosku o przywrócenie terminu opiera się bowiem na stwierdzeniu, że po pierwsze termin nie został przez stronę dotrzymany, i po drugie, że strona ma tego świadomość, występując w takiej sytuacji z wnioskiem o przywrócenie terminu. Innymi słowy, złożenie takiego wniosku, powinno być wynikiem wiedzy oraz akceptacji strony co do uchybienia terminowi procesowemu, z jednoczesnym przekonaniem, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy. W rozpoznawanej sprawie nie można takiej sytuacji jednoznacznie wykluczyć. Skarżący może bowiem kwestionować zasadność wydania postanowienia o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o uzasadnienie decyzji, uważając, że pozytywne rozpatrzenie prośby o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych spowoduje, że wydanie tego postanowienia będzie bezprzedmiotowe. IV. W ocenie Sądu, w nakreślonym stanie faktycznym sprawy, wobec złożenia przez skarżącego na etapie toczącego się postępowania zainicjowanego wnioskiem o uzupełnienie decyzji, przeciwstawnych środków prawnych z podanym tożsamym uzasadnieniem, a więc z jednej strony zażalenia kwestionującego, ze względu na nieprawidłowe doręczenie wezwania, postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o uzupełnienie decyzji z powodu nieuzupełnienia w terminie braków wniosku, co oznacza, że termin ten nie został przez stronę naruszony, z drugiej natomiast, złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia tych braków formalnych, co powinno oznaczać akceptację, że terminowi strona uchybiła, ale uważa, że nastąpiło to bez jej winy – konieczne jest wystąpienie do strony o wyjaśnienie, który z wniesionych środków prawnych podtrzymuje. W sytuacji dokonania przez skarżącego stosownego wyboru, organ podejmie odpowiednie dla niego czynności procesowe oraz rozstrzygnięcie. Natomiast w przypadku, gdy strona takiego wyboru nie dokona, lub oświadczy, że popiera oba wniesione środki prawne, organ, przy niezmienności stanowiska o nieuzupełnieniu przez skarżącego w terminie braków formalnych, w pierwszej kolejności rozpozna jego wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia [...] lipca 2015r. o uzupełnienie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] czerwca 2015r. Dopiero w dalszej kolejności, w zależności od sposobu rozstrzygnięcia tej kwestii, podejmie kolejne czynności procesowe, uzasadnione przebiegiem sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. U. Wiśniewska E. Kruppik-Świetlicka J. Szulc