I SA/Bd 356/09

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-09-23

Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów i wyjaśnień pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona skarżąca, pomimo wezwania sądu do przedłożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień dotyczących jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pozostawia wezwanie bez odpowiedzi. Brak aktywności strony i nieprzedstawienie wymaganych dowodów uniemożliwia ocenę zasadności wniosku i skutkuje jego oddaleniem na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stan faktyczny
Skarżący S.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. odmawiające uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podał, że nie posiada majątku ani dochodów. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, jednak wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. W konsekwencji referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bd 356/09 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2009 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 23 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanowił odmówić przyznania prawa pomocy I SA/Bd 356/09 UZASADNIENIE W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł S.K. wniósł o przyznanie prawa pomocy. Skarżący podał w motywach wniosku, że nie posiada żadnego majątku oraz dochodów i pozostaje na utrzymaniu bliskich osób. Opisując stan rodzinny wskazał na syna w wieku 23 lat. Pismo Sądu z dnia 11 sierpnia 2009 r., którym skarżącego wezwano do przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz wyjaśnień, doręczone w trybie zastępczym, adresat pozostawił bez odpowiedzi. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak aktywności ze strony skarżącego. Zauważyć trzeba, że prawo pomocy jest szczególną instytucją, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Wskazać jednak należy, że prawo to nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. Zgodnie z przepisem art.246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej " p.p.s.a", prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przywołanego przepisu wynika, że przez użycie sformułowania "wykaże" ustawodawca przesunął ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na stronę. Zatem postępowanie, którego przedmiotem jest kwestia udzielenia pomocy z budżetu państwa charakteryzuje się (przynajmniej od teoretycznej strony) współdziałaniem Sądu i strony. W tym zakresie podział ról pomiędzy te podmioty jest następujący: inicjatywa wszczęcia postępowania należy wyłącznie do strony i w związku z tym zobowiązana jest ona do dostarczenia "materiału" celem oceny zasadności jej żądań, natomiast referendarz sądowy ma ocenić w oparciu o dostarczone dane, ewentualnie o okoliczności znane z urzędu, a także doświadczenie życiowe i zasady logiki, czy zgłoszone żądanie w świetle odpowiednich przepisów jest zasadne. W niniejszej sprawie referendarz uznał, że samo lakoniczne oświadczenie strony co do braku środków, zawarte w urzędowym formularzu wniosku, nie jest wystarczające. Z tej przyczyny zostały podjęte wobec wnioskującego dodatkowe działania, co umożliwia przepis art. 255 p.p.s.a. Zgodnie z jego brzmieniem, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Zauważyć należy, że skarżący został poinstruowany, jakimi konkretnymi środkami dowodowymi może on uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek, o których mowa w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, nie wypełnił on wezwania Sądu z dnia 11 sierpnia 2009 r. Należy wobec tego uznać, że zainteresowany nie przestawił swojej aktualnej sytuacji finansowej i nie jest możliwe jej ustalenie wyłącznie w oparciu o informacje umieszczone na formularzu PPF. Negatywne konsekwencje takiego stanu rzeczy przejawiają się w odmowie przyznania prawa pomocy, gdyż wnioskujący nie wypełnił obciążających go z mocy art.246 §1 pkt 2 w związku z art.255 p.p.s.a obowiązków. Ponadto nie znajduje uzasadnienia argument, że wpis stanowi znaczną część kwoty będącej przedmiotem sporu, bowiem zwolnienie od kosztów sądowych następuje jako konsekwencja badania możliwości płatniczych wnioskującego. W świetle poczynionych powyżej uwag, na podstawie 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło