I SA/Bd 36/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-03-09

Skład orzekający: Zdzisław Pietrasik, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) miał podstawy do odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, biorąc pod uwagę sytuację finansową i rodzinną wnioskodawczyni?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ZUS prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Organ wykazał, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności należności ani przesłanki umorzenia ze względu na ważny interes strony, zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia wykonawczego. Sąd podkreślił, że umorzenie jest fakultatywne, a skarżąca nie wykazała wystarczająco trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej ulgę.
Stan faktyczny
Skarżąca M.S. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności należności oraz brak podstaw do umorzenia ze względu na ważny interes strony. Organ argumentował, że trwa postępowanie egzekucyjne, a sytuacja materialna skarżącej, mimo trudności, nie uzasadnia umorzenia. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez ZUS, skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc m.in. sprzedaż jednego z pojazdów i trudną sytuację rodzinną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 09 marca 2011r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 27 lipca 2010 r. skarżąca M.S. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek. Organ w decyzji z dnia [...] odmawiającej umorzenia należności powołał się na brak stanu całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), zwanej dalej u.s.u.s. Nie znaleziono również podstaw do umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a tej ustawy w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). W dniu 18 października 2010 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie zaległych należności. Zaskarżoną decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] W uzasadnieniu decyzji organ przywołał regulacje pozwalające na umorzenie należności z tytułu składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności określone w art. 28 u.s.u.s. Podano, że na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Organ wyjaśnił, że rozpatrując wniosek pod kątem konkretyzacji zasadniczej przesłanki uzasadniającej umorzenie, tj. stwierdzenia stanu całkowitej nieściągalności, w świetle przepisu art. 28 ust. 3 u.su.s., aktualnie wobec majątku wnioskodawcy jest prowadzone administracyjne postępowanie egzekucyjne za pośrednictwem Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B.. Tym samym nie można stwierdzić, że w sprawie zachodzi ustawowa przesłanka umorzenia należności w postaci całkowitej nieściągalności określona art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS w przypadku, gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Organ podkreślił, że wszczęcie i formalne przeprowadzenie egzekucji oznacza w konsekwencji konieczność stwierdzenia jej bezskuteczności w sposób zgodny z odpowiednimi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. O przesłance "bezskutecznej egzekucji" można mówić wyłącznie wówczas, gdy nie ma wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku zobowiązanego, a taką pewność daje tylko stosowny akt organu egzekucyjnego. W opinii ZUS okoliczności sprawy nie uzasadniają również umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w myśl którego istnieje możliwość umorzenia składek pomimo braku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacania. W ocenie Zakładu, umorzenie należności jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia oraz znikome źródła dochodów lub ich całkowity brak, realnie niemożliwe jest wywiązanie się z zobowiązań wobec ZUS. Organ podał, że z treści kwestionariusza o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż strona ma 54 lat, posiada wykształcenie średnie, z zawodu jest technikiem fizjoterapii, pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy w Szpitalu Uniwersyteckim w B. oraz w wymiarze 1/2 etatu w Areszcie Śledczym w B. za wynagrodzeniem ok. 2.200 zł miesięcznie. Mąż wnioskodawczyni ma 54 lata, zawiesił działalność gospodarczą do dnia 30 listopada 2010r. i aktualnie nie osiąga żadnych dochodów. Strona mieszka wraz z mężem w domu należącym do zięcia i córki, nie ma innych osób na utrzymaniu. Poza zadłużeniem na rzecz ZUS posiada wraz z mężem zobowiązania z tytułu podatków w kwocie ok. 60.000 zł oraz wobec banków na łączną kwotę ok. 70.000 zł (wskazano na rozbieżności dotyczące wysokości zobowiązań między wnioskiem o umorzenie a kwestionariuszem o stanie rodzinnym i majątkowym). Aktualnie strona nie spłaca zobowiązania wobec urzędu skarbowego, natomiast pozostałe zaległości opłaca w ratach po ok. 450 zł miesięcznie. Koszty utrzymania domu wynoszą ok. 500 zł miesięcznie. Ponadto strona nie posiada majątku ruchomego o znacznej wartości handlowej, jak również nieruchomości. Organ wskazał na rozbieżności dotyczące tytułu własności domu o powierzchni 120 m kw. położonego w B. przy ul. P.. Z dokumentów przedłożonych przez pełnomocnika strony, a konkretnie z treści uzasadnienia decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowej wynika, że strona jest współwłaścicielką tej nieruchomości (nabytej w drodze spadku). Z kolei z treści innego dokumentu, tj. z dnia 9 lipca 2009r. tego organu wynika, że powyższa nieruchomość nie jest już własnością strony, lecz należy do jej córki – M.Ł.. Organ podał, że faktury za zużycie gazu i energii elektrycznej adresowane są na nazwisko strony. Organ podkreślił, że to strona przyczyniła się do powstania trudnej sytuacji finansowej swojej rodziny, albowiem zaciągnęła wraz z małżonkiem liczne zobowiązania m.in. wobec banków. Tymczasem winna w pierwszej kolejności regulować zobowiązania publicznoprawne, do których należą składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy. Podniesiono, że Zakład nie może przejąć na siebie odpowiedzialności z tytułu nierozsądnych decyzji płatników składek, którzy wiedząc o swym zadłużeniu wobec ZUS, zaciągają kolejne zobowiązania. Ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zakład podał, że z informacji uzyskanych z Urzędu Miasta B. Wydziału Uprawnień Komunikacyjnych wynika, że na stronę zarejestrowany jest samochód ciężarowy marki FSC Starachowice Star 200, nr rej. [...], rok produkcji 1998 o wartości ok. 10.000 zł. Natomiast na nazwisko M. S. zarejestrowane są następujące pojazdy: - [...] samochód ciężarowy marki Skoda Felicia rok produkcji 1997 (współwłaściciel - Geting Bank S.A.), - [...] samochód ciężarowy marki Volkswagen LT 28, rok produkcji 1994 (współwłaściciel - Geting Bank S.A.). Organ podniósł, że dochód miesięczny na osobę wynosi ok. 1.100 zł, natomiast zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) kryterium dochodowe, poniżej którego powstaje uprawnienie do korzystania z pomocy społecznej dla osoby w rodzinie, jest przewidziane w wysokości nie przekraczającej 351 zł. W konsekwencji w ocenie Zakładu nie ma podstaw do umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Powołując się m.in. na orzecznictwo, organ stwierdził, że ryzyko związane z prowadzoną na własny rachunek działalnością gospodarczą ponosi zawsze płatnik, który winien poszukiwać możliwości rozwiązania swojej sytuacji finansowej i płatniczej bez udziału państwa. Trudności związane z uzyskiwaniem dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej wkalkulowane winny być w tzw. ryzyko przedsiębiorcy i nie mogą stanowić automatycznie podstawy zastosowania ulgi czy umorzenia zobowiązań wobec ZUS. W ocenie organu, strona ubiegając się o umorzenie należności składkowych nie przedłożyła dowodów potwierdzających trudną sytuację materialną m.in. decyzji o uzyskiwanych zasiłkach z pomocy społecznej. Powyższe świadczy o braku konieczności do ubiegania się o te świadczenia, co w logicznej konsekwencji dowodzi, że wnioskodawczyni nie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a tym samym nie ma podstaw do umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Konkludując organ stwierdził, że strona nie wykazała należycie, że zobowiązanie z tytułu składek pozbawi jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, jak również, że zaległości powstały na skutek nadzwyczajnego, niezależnego od strony zdarzenia losowego. Nie wystąpiła również sytuacja, w której ze względu na swą przewlekłą chorobę wnioskodawczyni byłaby pozbawiona możliwości zarobkowania, a także z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Jednocześnie M. S. nie powołuje się na brak kwalifikacji zawodowych, który byłby przeszkodą w znalezieniu pracy zarobkowej umożliwiającej osiąganie określonych dochodów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona przedstawiła swoją sytuację finansową oraz okoliczności, w których doszło do zadłużenia z tytułu składek. Wyjaśniła, że zaległości miała rozłożone na raty i do momentu utraty pracy przez męża były one spłacane. Wskazała, że 50 % jej dochodu zostało zajęte przez organ egzekucyjny. Do tego doszły rachunki za gaz, prąd, wodę, telefon i przede wszystkim raty do banków i ZUS. Mężowi skarżącej nie udało się znaleźć pracy (do chwili obecnej jest bezrobotny), przez co popada w coraz większą depresję. Skarżąca podkreśliła również, że wbrew temu co wynika z pisma Wydziału Komunikacji, nie jest już właścicielem samochodu ciężarowego marki STAR 200, który został sprzedany w 2003r. Przedstawiła także wyliczenie swoich miesięcznych wydatków (1.510 zł) związanych z utrzymaniem domu i spłatą kredytów. Oświadczyła, że na "życie" pozostaje kwota 690 zł netto na dwie osoby, co nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca podniosła, że od kilku lat leczy się na wiele chorób, z czym wiążą się wydatki na leki uspokajające, żelazo i magnez. Za niezrozumiałe uznała stwierdzenie, że jeżeli nie ubiegała się o zasiłki z pomocy społecznej, to nie jest w trudnej sytuacji finansowej. Podkreśliła, że dopóki mąż miał pracę, spłacała dług rozłożony na raty i nie uchylała się od tego obowiązku, ale w chwili obecnej sytuacja jej rodziny jest bardzo ciężka. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, że o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co w niniejszym przypadku oznacza, iż rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez ZUS, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Kierując się treścią wniosku skarżącej wszczynającego postępowanie administracyjne ocenić go należy w szczególności na gruncie przepisu art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w którym ustawodawca uregulował instytucję umarzania należności z tytułu składek. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 tej ustawy, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. Zgodnie z tym przepisem całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Podkreślić w tym miejscu należy, iż w uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że: "(...) Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takiej sytuacji mogą być one umorzone. Zakład ma zatem jedynie możliwość, a nie obowiązek umarzania należności z tytułu składek, nawet w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek do umorzenia. Analizując stan faktyczny sprawy pod kątem całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., należy przyznać rację Zakładowi w związku z ustaleniem, iż w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek z powołanego unormowania. Organ wskazał, że aktualnie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika III Urzędu Skarbowego w B.. W konsekwencji nie stwierdzono braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, jak również nie jest oczywiste, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Skarżąca także nie wykazuje wystąpienia którejkolwiek z wymienionych przesłanek np. dotyczącej postępowania upadłościowego. Ponadto w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z powołanym powyżej § 3, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że organ wykazał, iż nie występuje żadna z przesłanek wymienionych w powołanej ustawie oraz rozporządzeniu. Z materiału dowodowego wynika, że skarżąca z wykształcenia jest technikiem fizjoterapii. Pracuje w szpitalu (w pełnym wymiarze czasu) oraz w Areszcie Śledczym (w wymiarze ½ etatu). Otrzymuje wynagrodzenie w łącznej kwocie 2.200 zł miesięcznie netto. Małżonek strony skarżącej nie osiąga żadnych dochodów. Organ wskazał na zawieszenie działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonka skarżącej, a strona tej okoliczności nie kwestionuje. Małżonkowie zamieszkują w domu należącym do córki i zięcia. Z pisma Urzędu Miasta B. znajdującego się w aktach sprawy (k. nr 69 akt administracyjnych) wynika, że na nazwisko M. S. zarejestrowany jest samochód ciężarowy marki Starachowice Star 200, natomiast na M. S. dwa pojazdy, tj. samochód ciężarowy marki Skoda Felicia i samochód ciężarowy marki Volkswagen. Strona skarżąca podnosi w skardze, że ww. pojazd zarejestrowany na nią został sprzedany w 2003 r. za kwotę 3 tys. zł. Podkreślić należy, że organ opierał się na danych organu ewidencyjnego. Oczywiście nie można wykluczyć, że pojazd pomimo sprzedaży nie został wyrejestrowany z ewidencji. Jest to jednak okoliczność, która została podniesiona dopiero na etapie skargi, a zatem nie była znana organowi. Sąd zauważa, że zaświadczenie o posiadanych pojazdach wpłynęło do ZUS w dniu 2 listopada 2010 r. Organ ten wyznaczył - powołując się na art. 10 k.p.a. - termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego pismem z dnia 5 listopada 2010 r. (k. nr 67 akt administracyjnych) doręczonym 10 listopada 2010 r. (k. nr 68 akt administracyjnych). Z akt wynika, że strona nie skorzystała z tego prawa. W związku z tym nowa okoliczność podniesiona przed Sądem nie czyni zaskarżonej decyzji niezgodnej z prawem, bowiem nie została ona podniesiona przed organem, a z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ wynikają wnioski przeciwne. Jednocześnie nie ma przeszkód, aby ze względu na tę okoliczność strona zwróciła się do organu o ewentualne wznowienie postępowania, skoro powołuje się inny stan niż wynikający z dokumentu urzędowego i jest w stanie to wykazać np. poprzez przedłożenie umowy sprzedaży, czy wskazanie konkretnego nabywcy tego pojazdu. Sąd zauważa, że wprawdzie organ podał, iż faktury za zużycie gazu i energii elektrycznej adresowane są na nazwisko skarżącej, jednakże nie stwierdził, że jest to niedopuszczalne, czy też stanowi podstawę do odrzucenia tych dowodów przy uwzględnianiu wydatków w kontekście prawa własności do nieruchomości przez osoby trzecie. Ponadto należy podać, że z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym (k. nr 43-47 akt administracyjnych) wynika, że małżonków obciążają kredyty zaciągnięte w bankach, tj. GETIN Bank (8.987,27 zł oraz 2.300 zł), PKO (1.455,86 zł oraz 18.000 zł), BPH (55.707,61 zł), a także z tytułu kart kredytowych (2.544,49 zł oraz 1.800 zł). Podano, że wszystkie umowy zostały wypowiedziane, a "niektóre w minimalnej kwocie spłacane", pozostałe są "w negocjacji co do formy spłaty". Z powyższego wynika, że wnioskodawca spłaca w części zadłużenie wobec banków. W tym miejscu podkreślić należy, że banku nie można traktować jako wierzyciela uprzywilejowanego, wobec którego długi należy spłacać w pierwszej kolejności, natomiast ZUS - jako wierzyciela, który powinien umorzyć zaległe składki w sytuacji wystąpienia trudności płatniczych. Nie można żądać od ZUS, aby umarzał zaległości z tytułu składek, gdy jednocześnie skarżąca jest w stanie spłacić - choćby w niewielkim stopniu – zadłużenie wobec banku. Trudno akceptować stan dość powszechnie występujący, w którym od instytucji publicznych żąda się rezygnacji z należności, gdy jednocześnie podejmuje się starania mające na celu zaspokojenie banku. Nie można przez wiele lat wykazywać się większą dyscypliną finansową wobec banku niż wobec ZUS. W ocenie sądu, w sprawie nie wystąpiła także przesłanka przewlekłej choroby skarżącej, czy też konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, na którą to okoliczność zasadnie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji należy stwierdzić, że z uwagi na przywołane okoliczności natychmiastowa rezygnacja przez ZUS z należności nie znajduje uzasadnienia w świetle regulacji ustawowych i rozporządzenia. Stanowisko organu w przedmiotowej sprawie nie narusza prawa, a podjęte negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Podkreślić należy, że ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte, co do zasady, dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Jednocześnie Sąd zauważa, że nawet wystąpienie przesłanek ustawowych lub z ww. rozporządzenia nie oznacza, że po stronie organu istnieje obowiązek umorzenia zaległości z tytułu składek. Sąd natomiast nie ma kompetencji do umorzenia zaległości z tytułu składek, jak również nie może nakazać organowi umorzenia zaległości. Kontrola Sądu zaskarżonej decyzji ogranicza się wyłącznie do jej oceny pod względem zgodności z prawem. Na marginesie Sąd zauważa, że w przypadku pogorszenia się sytuacji finansowej, zdrowotnej strony skarżącej i jej męża, nie ma przeszkód, aby złożyć kolejny wniosek o przyznanie ulgi wskazując na nowe okoliczności sprawy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło