I SA/Bd 361/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu w dniu 29 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym skargi adwokata R. S. (poprzednio: S.) o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 644/20 w przedmiocie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 3 września 2020 r. nr 0401-IOA.4105.12.2019 w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego oleju smarowego postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania Wyrokiem z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 644/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę S. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 3 września 2020 r. w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego oleju smarowego. W punkcie 2. wyroku Sąd orzekł o przyznaniu adwokatowi R. S. kwoty 2.952 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pismem z dnia 4 maja 2021 r. pełnomocnik złożył skargę kasacyjną (zawarł w niej zażalenie na punkt 2. wyroku), którą wycofał pismem z dnia 14 września 2021 r. Pismem z dnia 23 września 2021 r. pełnomocnik wniósł o rozpoznanie zażalenia zawartego w skardze kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 27 października 2021 r. sygn. akt I FSK 1483/21 Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie ze skargi kasacyjnej (pkt 1) oraz oddalił zażalenie pełnomocnika z urzędu R. S. na postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wyrok sądu pierwszej instancji jest prawomocny od dnia 27 października 2021 r. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 644/20 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przyznał ustanowionemu z urzędu dla skarżącego pełnomocnikowi, adwokatowi R. S. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 1.476 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 17 marca 2023 r. pełnomocnik wskazując na treść art. 359 § 2 k.p.c. wniósł o zmianę ww. postanowienia referendarza sądowego przez przyznanie w miejsce wynagrodzenia w kwocie 1.476 zł (1.200 zł + VAT) wynagrodzenia w kwocie 2.214 zł (1.800 zł + VAT). Ponadto wniósł o zmianę postanowienia zawartego w punkcie 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 marca 2021 r. w sprawie I SA/Bd 644/20 o przyznaniu wynagrodzenia tytułem wykonania obowiązków pełnomocnika z urzędu poprzez przyznanie w miejsce wynagrodzenia w kwocie 2.952 zł (2.200 + VAT) wynagrodzenia w kwocie 4.428 zł (3.600 + VAT). W uzasadnieniu wniosku adwokat wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt SK 78/21. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 644/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił wniosek jako niedopuszczalny. Sąd wskazał, że wniosek adwokata został oparty na przepisie, który nie ma w ogóle zastosowania w rozpoznawaniu spraw przed sądem administracyjnym. Pismem z dnia 26 lipca 2023 r. pełnomocnik na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 644/20 w zakresie postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Podał, że termin do wniesienia skargi biegnie od dnia 4 maja 2023 r., tj. od dnia publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt SK 53/22. Wskazał jako podstawę skargi o wznowienie postępowania przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt SK 53/22 uznającego § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 68 ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje wysokość opłaty stanowiącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w wysokości niższej niż stawka minimalna opłat za czynności radców prawnych określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.), wydanym na podstawie art. 225 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1166), dotyczącym stawek minimalnych w sprawach prowadzonych z wyboru, za niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Pełnomocnik wniósł o zmianę postanowienia zawartego w punkcie 2. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 644/20 o przyznaniu wynagrodzenia tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez przyznanie w miejsce wynagrodzenia w kwocie 2.952 zł (2.400 zł + VAT) wynagrodzenia w kwocie 4.428 zł (3.600 zł + VAT). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 272 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W doktrynie i judykaturze zgodnie przyjęto, że na podstawie powyższego przepisu dopuszczalne jest wznowienie postępowania zarówno zakończonego prawomocnym wyrokiem, tj. orzeczeniem, które rozstrzyga sprawę (art. 132 p.p.s.a.), jak i postanowieniem, z tym, że musi to być postanowienie w inny sposób kończące postępowanie sądowoadministracyjne (art. 160-165, art. 173 § 1 p.p.s.a.) (por. K. Sobieralski, Przedmiotowy zakres dopuszczalności wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym, Sam. Ter. 2002, nr 10, s. 24 i n., i P. Gołaszewski, Sporządzanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Warszawa 2015, s. 529, postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2005 r., I OZ 1051/05, postanowienie WSA w Krakowie z 31 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 357/10). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt II GZ 168/22 wskazał, że w art. 270-285 p.p.s.a. brakuje bezpośredniej podstawy prawnej do wzruszenia w trybie wznowienia postępowania prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania, a tym samym brak jest także podstawy prawnej do wznowienia prawomocnie zakończonej sprawy wskutek wzruszenia wspomnianego orzeczenia, tj. postanowienia niekończącego postępowania w sprawie. Sąd jednoznacznie stwierdził, że na podstawie art. 270 p.p.s.a., nie można żądać wznowienia postępowania incydentalnego, to jest postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej. Jednocześnie dodano, że żądanie takie byłoby dopuszczalne jedynie wówczas, gdyby występował związek między treścią postanowienia niekończącego postępowania, a treścią orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt I GZ 2/06). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pogląd ten podziela. Wskazany przepis, na który powołuje się pełnomocnik w skardze o wznowienie postępowania stanowi podstawę do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego, jednak przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do orzeczeń merytorycznych. Art. 272 § 1 p.p.s.a. nie ma natomiast zastosowania do postanowień procesowych, wpadkowych, niekończących postępowania w sprawie, a taki właśnie charakter ma postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy. Przepisy o wznowieniu postępowania mają zastosowanie do orzeczeń prawomocnych, kończących postępowanie w sprawie. Nie mają natomiast zastosowania do postanowień o charakterze procesowym, które nie kończą sprawy (por. postanowienia: WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/WA 1461/23; WSA we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 87/10, NSA z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt II OZ 393/09). W przedmiotowej sprawie prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 644/20 oddalający skargę S. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 3 września 2020 r. w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego oleju smarowego. Złożona przez pełnomocnika skarga kasacyjna została cofnięta, a wyrok WSA stał się prawomocny z dniem 27 października 2021 r. Postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 644/20 o przyznaniu ustanowionemu z urzędu dla skarżącego pełnomocnikowi, adwokatowi R. S., ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwoty 1.476 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie skargi kasacyjnej jest orzeczeniem o procesowym, niemerytorycznym charakterze. Powyższa okoliczność powoduje, że przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania nie jest dopuszczalna, co skutkuje jej odrzuceniem. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 w zw. z art. 276 zd. 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.