I SA/Bd 364/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym skargi adwokata R. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 206/21 w przedmiocie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 1 marca 2021 r. nr 0401-IOA.4105.56.2019 w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego oleju smarowego postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 206/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę S.R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 1 marca 2021 r. nr 0401-IOA.4105.56.2019 w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego oleju smarowego. Wyrok jest prawomocny od dnia 5 kwietnia 2022 r. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 206/21 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przyznał ustanowionemu z urzędu dla skarżącego pełnomocnikowi, adwokatowi R.S. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 1.476 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 27 marca 2023 r. pełnomocnik wskazując na treść art. 359 § 2 k.p.c. wniósł o zmianę ww. postanowienia referendarza sądowego przez przyznanie w miejsce wynagrodzenia w kwocie 1.476 zł (1.200 zł + VAT), wynagrodzenia w kwocie 2.214 zł (1.800 zł + VAT). W uzasadnieniu wniosku adwokat wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt SK 78/21. Postanowieniem z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 206/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił wniosek jako niedopuszczalny. Sąd wskazał, że wniosek adwokata został oparty na przepisie, który nie ma w ogóle zastosowania w rozpoznawaniu spraw przed sądem administracyjnym. Sąd stwierdził ponadto, że podstawą do zmiany orzeczenia referendarza sądowego może być złożony sprzeciw, którego pełnomocnik nie wniósł. Podstawą prawną takiej zmiany nie może być natomiast wskazany przez adwokata art. 359 § 2 k.p.c. Pismem z dnia 26 lipca 2023 r. pełnomocnik na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 206/21. Pełnomocnik wskazał, że wnosi skargę co do postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Podał, że termin do wniesienia skargi biegnie od dnia 4 maja 2023 r., tj. od dnia publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt SK 53/22. Wskazał jako podstawę skargi o wznowienie postępowania przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt SK 53/22 uznającego § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 68 ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje wysokość opłaty stanowiącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w wysokości niższej niż stawka minimalna opłat za czynności radców prawnych określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.), wydanym na podstawie art. 225 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1166), dotyczącym stawek minimalnych w sprawach prowadzonych z wyboru, za niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Pełnomocnik wniósł o zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 206/21 o przyznaniu wynagrodzenia tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, przez przyznanie, w miejsce wynagrodzenia w kwocie 1.476 zł (1.200 zł + VAT), wynagrodzenie w kwocie 2.214 zł (1.800 zł + VAT). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 272 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W doktrynie i judykaturze zgodnie przyjęto, że na podstawie powyższego przepisu dopuszczalne jest wznowienie postępowania zarówno zakończonego prawomocnym wyrokiem, tj. orzeczeniem, które rozstrzyga sprawę (art. 132 p.p.s.a.), jak i postanowieniem, z tym, że musi to być postanowienie w inny sposób kończące postępowanie sądowoadministracyjne (por. K. Sobieralski, Przedmiotowy zakres dopuszczalności wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym, Sam. Ter. 2002, nr 10, s. 24 i n., i P. Gołaszewski, Sporządzanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Warszawa 2015, s. 529, postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2005 r., I OZ 1051/05, postanowienie WSA w Krakowie z 31 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 357/10). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt II GZ 168/22 wskazał, że w przepisach art. 270-285 p.p.s.a. brakuje bezpośredniej podstawy prawnej do wzruszenia w trybie wznowienia postępowania prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania, a tym samym brak jest także podstawy prawnej do wznowienia prawomocnie zakończonej sprawy wskutek wzruszenia wspomnianego orzeczenia, tj. postanowienia niekończącego postępowania w sprawie. Sąd jednoznacznie stwierdził, że na podstawie art. 270 p.p.s.a., nie można żądać wznowienia postępowania incydentalnego, to jest postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej. Jednocześnie dodano, że żądanie takie byłoby dopuszczalne jedynie wówczas, gdyby występował związek między treścią postanowienia niekończącego postępowania, a treścią orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt I GZ 2/06). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pogląd ten podziela. Wskazany przepis, na który powołuje się pełnomocnik w skardze o wznowienie postępowania stanowi podstawę do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego, jednak przepis ten ma zastosowanie tylko i wyłącznie do orzeczeń merytorycznych. Przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. nie ma natomiast zastosowania do postanowień procesowych, wpadkowych, niekończących postępowania w sprawie, a taki właśnie charakter ma postanowienie referendarza sądowego o przyznaniu wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy. Przepisy o wznowieniu postępowania mają zastosowanie do orzeczeń prawomocnych, kończących postępowanie w sprawie. Nie mają natomiast zastosowania do postanowień o charakterze procesowym, które nie kończą sprawy (por. postanowienia: WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/WA 1461/23; WSA we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 87/10, NSA z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt II OZ 393/09). W przedmiotowej sprawie prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 206/21 oddalający skargę S.R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 1 marca 2021 r. nr 0401-IOA.4105.56.2019 w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego oleju smarowego. Postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 206/21 o przyznaniu ustanowionemu z urzędu dla skarżącego pełnomocnikowi, adwokatowi R. S., ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwoty 1.476 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej jest orzeczeniem o procesowym, niemerytorycznym charakterze. Powyższa okoliczność powoduje, że przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania nie jest dopuszczalna, co skutkuje jej odrzuceniem. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 w zw. z art. 276 zd. 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.