I SA/Bd 367/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-07-23
Skład orzekający: Urszula Wiśniewska, Leszek Kleczkowski, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży samochodów osobowych przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju uległo przedawnieniu, a jeśli nie, to czy prawidłowo określono jego wysokość, uwzględniając przepisy krajowe i unijne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony w związku z postępowaniem karnoskarbowym oraz przerwany wskutek zastosowania środków egzekucyjnych. Ponadto, nawet gdyby doszło do upływu terminu przedawnienia, zobowiązanie było zabezpieczone hipoteką, co zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej wyłącza przedawnienie. Sąd uznał również, że wysokość zobowiązania została prawidłowo ustalona, a zastosowane przepisy krajowe (w tym rozporządzenie Ministra Finansów) oraz unijne (art. 90 TWE) zostały właściwie zinterpretowane i zastosowane, co oznacza, że podatek akcyzowy nie przewyższał rezydualnej kwoty podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów zarejestrowanych w kraju.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarżącej T.Sz., która prowadziła działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo, przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju. Organ celny ustalił zobowiązanie w podatku akcyzowym za sierpień 2005 r., twierdząc, że skarżąca nie wywiązała się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty akcyzy. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów materialnych dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz stosowanie nieobowiązującego rozporządzenia, a także niezgodność z prawem unijnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 lipca 2013 r. sprawy ze skargi T.Sz. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za sierpień 2005 r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Izby Celnej w T. (organ) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...]r. określającą T. Sz. (skarżąca) zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc [...]., z tytułu sprzedaży samochodów osobowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju, w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że w trakcie kontroli podatkowej organ podatkowy I instancji ustalił, że skarżąca prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "B." T. Sz., w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, dokonywała sprzedaży, w ramach umowy komisu, samochodów osobowych niezarejestrowanych na terenie kraju, uprzednio nabytych wewnątrzwspólnotowo z terytorium innych państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej, przez wstawiających do komisu. Sprzedaż dokumentowana była fakturą VAT. W [...]. dokonała sprzedaży komisowej niezarejestrowanego samochodu osobowego marki "Mercedes Benz". Organ podatkowy I instancji dokonał analizy oraz weryfikacji między innymi faktury VAT, dotyczącej umowy sprzedaży komisowej ww. pojazdu. W oparciu o zebrany materiał dowodowy ustalił, że skarżąca nie wywiązywała się z ustawowego obowiązku podatkowego ciążącego na niej w dniu sprzedaży wymienionych samochodów osobowych przed ich pierwszą rejestracją na terenie kraju. Podatniczka nie złożyła deklaracji podatkowej dla podatku akcyzowego (AKC-3) i informacji o podatku akcyzowym od samochodów osobowych (AKC-3/E) oraz nie zapłaciła należnej z tego tytułu akcyzy, przez co powstała zaległość podatkowa
w podatku akcyzowym.
Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Dyrektor Izby Celnej w T. decyzją
z dnia [...]. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W pierwszej kolejności organ wskazał, że termin przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego był zawieszony od dnia [...]., w którym zostało wszczęte wobec strony postępowanie karne skarbowe w sprawie uchylania się od opodatkowania poprzez niezłożenie deklaracji dla podatku akcyzowego w związku
z dokonaniem sprzedaży samochodów osobowych przed ich pierwszą rejestracją
w kraju w okresie od [...]. Tak więc do okresu przedawnienia wynikającego z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (dalej O.p.) należy doliczyć 218 dni, w związku z czym, termin przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego upływał z dniem [...]
Ponadto organ zaznaczył, że zgodnie z art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Zdaniem organu, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zaistniały okoliczności przerywające bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...]r. W dniu [...]r. zastosowane zostały dwa skuteczne środki egzekucyjne w postaci zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych stanowiących wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą oraz zawiadomień o zajęciu praw majątkowych stanowiących świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym. W związku z powyższym,
w przedmiotowej sprawie zaistniała okoliczność przerywająca bieg terminu przedawnienia. Tak więc termin przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego biegnie na nowo od dnia [...].
W trakcie postępowania odwoławczego, organ II instancji wskutek bezskutecznego wezwania na przesłuchanie nabywcy przedmiotowego pojazdu M. B., przesłuchał w charakterze strony T. Sz. celem ustalenia stanu technicznego ww. pojazdu w dniu jego sprzedaży. Strona nie potrafiła wskazać w jakim stanie technicznym był ten pojazd. Jednocześnie wniosła
o przesłuchanie na powyższą okoliczność jej syna T. Sz.. Zeznał on, że przedmiotowy samochód marki "Mercedes Benz" miał uszkodzony silnik i skrzynię biegów, uszkodzony układ korbowo-tłokowy (dziura w bloku). W skrzyni biegów brak było oleju. Świadek podał, iż nie pamięta wyposażenia pojazdu, natomiast jego przebieg wynosił powyżej 350 000 km.
Ponadto organ powołał biegłego Z. Z. w celu wydania opinii technicznej dotyczącej określenia procentowego stopnia uszkodzeń samochodu osobowego marki "Mercedes Benz" oraz określenia wartości rynkowej w dniu sprzedaży przez podatnika. Powołany biegły w opinii z dnia [...]. określił wartość rynkową powyższego samochodu osobowego w wysokości [...] zł.
Z uwagi na fakt, że wyliczona przez biegłego średnia wartość rynkowa samochodu okazała się wyższa niż wartość rynkowa wskazana przez organ I instancji, ustalona w oparciu o dane informatora "INFO-EKSPERT", tj. 59.788 zł, organ odwoławczy powołując się na treść art. 234 O.p. rozpoznał przedmiotową sprawę uwzględniając wartość rynkową pojazdu wskazaną przez organ I instancji w decyzji
z dnia [...].
Jak podał Dyrektor Izby Celnej, kwotę podatku akcyzowego organ I instancji obliczył zgodnie z prawodawstwem krajowym obowiązującym w dniu powstania obowiązku podatkowego organ, stosując stawkę podatku akcyzowego obliczonego według wzoru określonego w § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, tj. 49,6 %. Organ I instancji ustalił podstawę opodatkowania w tym przypadku na podstawie art. 10 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm., dalej: "u.p.a."), a następnie tak ustalony podatek akcyzowy organ porównał
z podatkiem rezydualnym. Ze względu na fakt, iż w przypadku przedmiotowego pojazdu sprzedanego przez podatnika, podatek akcyzowy obliczony zgodnie z krajowymi przepisami był wyższy od kwoty rezydualnego podatku akcyzowego, organ ustalił należny podatek akcyzowy z tytułu sprzedaży przed pierwszą rejestracją przedmiotowego pojazdu na poziomie podatku rezydualnego w wysokości [...] zł.
Z uwagi na to, iż podatnik zawnioskował o obniżenie kwoty podatku akcyzowego o kwotę akcyzy zapłaconą przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym przedmiotowych samochodów osobowych, organ na podstawie art. 79 u.p.a. łączną kwotę akcyzy należną z tytułu sprzedaży przed pierwszą rejestracją w [...]., tj. [...] zł obniżył o kwotę podatku akcyzowego zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego tego samochodu, tj. o kwotę [...] zł.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie decyzji na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów
z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, które to rozporządzenie jest aktem prawnym nieobowiązującym, albowiem z dniem 01 marca 2009r. uchylono jego podstawę prawną, tj. ustawę z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie decyzji w sytuacji nieistnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na upływ terminów przedawnienia z art. 70 O.p., co powinno skutkować umorzeniem postępowania;
- zastosowanie § 7 wskazanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r., który pozostaje w sprzeczności z art. 90 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą, gdyż sprzeciwia się on krajowemu podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku, któremu podlega sprzedaż przed pierwszą rejestracją pojazdu używanego z innego państwa członkowskiego przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, oraz przez dyskryminację o charakterze pośrednim związaną z większą liczbą obowiązków związanych z jej rozliczeniem w zakresie sprzedaży krajowej;
- naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wadliwe i niepełne zebranie materiału dowodowego oraz nadanie przez organ rygoru natychmiastowej wykonalności, przy świadomości, że zostanie on następnie uchylony przez organ drugiej instancji, jak miało to miejsce w analogicznej sprawie dotyczącej 2004r., co w ocenie skarżącej miało na celu stworzenie czynności pozornej przedłużającej bieg okresu przedawnienia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu o wyjaśnienie, kiedy T. Sz. została zawiadomiona o zastosowanym środku egzekucyjnym, organ podał, że wobec skarżącej zawiadomieniami z dnia [...]r. zostały zastosowane dwa środki egzekucyjne w postaci zawiadomień o zajęciu praw majątkowych stanowiących wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności, będącego pracodawcą oraz zawiadomień o zajęciu praw majątkowych stanowiących świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności, będącego organem rentowym. Dłużnicy zajętej wierzytelności (Agencja Celna "G." Sp. z o.o. w B. oraz ZUS o/B.) o środku egzekucyjnym zawiadomieni zostali w dniu [...]r., natomiast skarżąca powiadomiona została o środkach egzekucyjnych w dniu [...]r. w trybie art. 44 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Jednocześnie organ podał, że przedmiotowe zobowiązania T. Sz. zostały również zabezpieczone hipoteką przymusową kaucyjną na postawie zarządzenia zabezpieczenia [...] z dnia [...]]. (decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...].) – data wpisu [...]. (zgodnie z zawiadomieniem Sądu Rejonowego w B., X Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...].) Przedmiotem zabezpieczenia jest działka oznaczona w rejestrze gruntów numerem ewidencyjnym [...] o obszarze [...] ha.
Dalej organ wyjaśnił, że w w.wym. postępowaniu zabezpieczającym poborca skarbowy w dniu [...]. dokonał zajęcia ruchomości należących do skarżącej. Jak wskazał organ zgodnie z art. 154 § 4 u.p.a. (w brzmieniu obowiązującym przed zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 07 listopada 2008r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw) zajęcie zabezpieczające przekształca się
w zajęcie egzekucyjne z dniem wygaśnięcia decyzji, o której mowa w art. 33a i 33b O.p. lub w art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 i Nr 273, poz. 2703), pod warunkiem, że organ ten wystawi tytuł wykonawczy nie później niż przed upływem 14 dni od dnia wygaśnięcia decyzji. Organ podał, że decyzja o zabezpieczeniu Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...]. będącą podstawą o wystawienia zarządzenia zabezpieczenia nr [...] z dnia [...]r. wygasła w dniu [...]r., tj. w dniu doręczenia postanowień Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [..]r. nadających rygor natychmiastowej wykonalności decyzjom Naczelnika Urzędu Celnego w B.
nr z dnia [...]. (zobowiązanie za okres [...].),
a tytuły wykonawcze zostały wystawione w dniu [...]., a więc w terminie wskazanym w ww. art. 154 § 4 u.p.a. Wobec powyższego, zdaniem organu, dzień wystawienia tytułów wykonawczych (tj. 22 lipca 2011r.) jest dniem zastosowania środka egzekucyjnego, jeśli zajęcie zabezpieczające przekształciło się z mocy prawa
w egzekucyjne, bowiem zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 07 listopada 2008r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw do postępowania podatkowego w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej zakończonej przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.
Z akt sprawy wynika, że w [...]. skarżąca prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą "B." T. Sz. i dokonywała w ramach umowy komisu sprzedaży samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, uprzednio nabytych wenątrzwspólnotowo z terytorium innych państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ podatkowy zasadnie obciążył skarżącą podatkiem akcyzowym z tytułu sprzedaży samochodu osobowego marki "Mercedes Benz".
W skardze strona zarzuciła organowi wydanie decyzji w sytuacji nieistnienia zobowiązania podatkowego, z uwagi na upływ terminów przedawnienia z art. 70 Ordynacji podatkowe (dalej O.p.). Zdaniem Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 10-14) organ odwoławczy odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przedstawionym przez organ faktom strona w skardze nie zaprzecza. Dyrektor Izby Celnej wykazał, że
w trakcie 5 - letniego terminu, o jakim mowa w art. 70 § 1 O.p, nastąpiło wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe określone w art. 54 § 2 w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., a podejrzenie popełnienia przestępstwa wiązało się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego. Wszczęte wobec skarżącej postępowanie karne skarbowe w sprawie uchylania się od opodatkowania akcyzą za badany okres, wyczerpuje przesłanki zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Podkreślić należy, że w wyroku z dnia 17 lipca 2012r., sygn. akt P 30/11 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie,
w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Mając na względzie ten wyrok organ podkreślił, że o toczącym się postępowaniu karno-skarbowym strona dowiedziała się w dniu 03 października 2008r. (w dniu zapoznania się z postanowieniem o przedstawieniu zarzutów), a zatem przed upływem terminu przedawnienia, który mijał z końcem [...]Powyższe spowodowało wydłużenie terminu przedawnienia do dnia [...]. Ponadto organ wskazał, że w stosunku do skarżącej został zastosowany środek egzekucyjny, o którym mowa w art. 70 § 4 O.p.
Należy zauważyć, że w uchwale z dnia 3 czerwca 2013r., I FPS 6/12 NSA stwierdził, że zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p., gdy zawiadomienie podatnika o jego zastosowaniu nastąpi przed upływem terminu przedawnienia. Wprawdzie uchwała ta odnosi się do art. 70 § 4 O.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005r., jednakże wymóg powiadomienia podatnika o zastosowanym środku egzekucyjnym obowiązywał także przed tą datą, również w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja.
W piśmie z dnia [...]. (k. 98 akt sądowych), doręczonego stronie na rozprawie, Izba Celna w T. wyjaśniła, że dłużnicy zajętej wierzytelności - Agencja Celna "G." sp. z o.o. w B. oraz ZUS Oddział w B.
o zastosowanym środku egzekucyjnym zostali zawiadomieniu w dniu [...]. Natomiast skarżąca została powiadomiona o środkach egzekucyjnych w dniu [...]. Organ nadmienił też, że w postępowaniu zabezpieczającym poborca skarbowy w dniu [...]. dokonał zajęcia ruchomości należących do skarżącej. Następnie stwierdził, że dzień wystawienie tytułów wykonawczych, tj. [...] r. jest dniem zastosowania środka egzekucyjnego, bowiem zajęcie zabezpieczające przekształciło się z mocy prawa w egzekucyjne. Organ podkreślił też, że wynikające
z zaskarżonej decyzji zobowiązanie zostało również zabezpieczone hipoteką przymusową kaucyjną. Wpis hipoteki został dokonany w dniu [...]. Hipoteka ta zabezpiecza należności na sumę [....]zł. Zauważyć należy, że w myśl art. 70 § 8 O.p. nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki.
W świetle powyższego, jeżeli strona o zastosowanym środku egzekucyjnym zostałaby powiadomiona po upływie terminu przedawnienia, to i tak zobowiązanie objęte zaskarżoną decyzją nie uległoby przedawnieniu ze względu na to, że zostało ono zabezpieczone hipoteką.
Nie budzą także zastrzeżeń Sądu ustalenia organu podatkowego w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. W myśl art. 80 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, a podatnikami akcyzy od samochodów są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju. Rozumienie tego przepisu przez organ, nie budziło też wątpliwości skarżącej. Wprawdzie w skardze strona zarzuciła wadliwe i niepełne zebranie materiału dowodowego, jednakże stwierdzić należy, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. Postępowanie dowodowe
w sprawach podatkowych nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę, a w konsekwencji i dyspozycję, określonej normy materialnego prawa podatkowego.
W ocenie Sądu organ ustalił fakty prawnie relewantne. W tym celu występował do strony i innych organów o przedłożenie stosownych dokumentów, przesłuchał T. Sz. i T. Sz. oraz określił wartość wskazanego pojazdu. Ustalenia organu zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 O.p.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 O.p.). Organ rozpatrzył zarówno poszczególne dowody z osobna, jak również we wzajemnej łączności i ustosunkował się do różnic w zebranych dowodach. Autorka skargi nie zdołała wykazać, że któryś z powyższych przepisów Ordynacji podatkowej został naruszony w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Poza stwierdzeniem, że materiał dowodowy został zebrany w sposób wadliwy i niepełny, strona nie wskazała żadnych okoliczności faktycznych, które przeczyłyby ustaleniom organów podatkowych.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut wydania decyzji na podstawie nieobowiązującego w momencie orzekania rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego. Prawdą jest, iż akt ten nie obowiązywał w momencie orzekania przez organ, lecz w systemie prawa polskiego odróżnia się kwestię obowiązywania od stosowania przepisów prawa. Obowiązywanie prawa nie zawsze pokrywa się bowiem z czasowym zakresem jego stosowania. W aspekcie temporalnym możemy mieć do czynienia z dwiema sytuacjami: 1) nakazie stosowania przepisu obowiązującego w czasie wydania decyzji stosowania prawa - w takim przypadku okres obowiązywania i stosowania prawa pokrywa się, 2) nakazie stosowania przepisu obowiązującego w czasie nastąpienia faktu prawnego, do oceny skutków prawnych którego przepis taki jest stosowany, choć niekoniecznie obowiązującego jeszcze w czasie, gdy zachodzi akt jego stosowania (T. Pietrzykowski, Wsteczne działanie prawa i jego zakaz, Zakamycze 2004, s. 44).
Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że na gruncie ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (t. j. Dz. U. z 2011 r., Nr 108, poz. 626 ze zm.) mamy do czynienia z drugą sytuacją. W myśl bowiem art. 154 tej ustawy, jeżeli obowiązek podatkowy w akcyzie odnośnie wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych powstał przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i należna akcyza nie została do tego dnia zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe,
a zatem przepisy nieobowiązujące w czasie, gdy zachodzi akt ich stosowania. Na tle tego uregulowania nie budzi wątpliwości, że w danej sprawie należy stosować przepisy poprzednio obowiązującej ustawy o podatku akcyzowym z 2004r., nie może zatem budzić wątpliwości stosowanie także aktów wykonawczych do tej ustawy - w tym przypadku wymienionego rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r.
Nie ma też racji skarżąca powołując się na niezgodność § 7 powyższego rozporządzenia z art. 90 Traktatu Unii Europejskiej. W wyroku z dnia 17 lipca 2008r.
w sprawie C-426/07 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu takiemu jak będący przedmiotem postępowania przed sądem krajowym w zakresie, w jakim kwota podatku, któremu podlega sprzedaż przed pierwszą rejestracją pojazdów używanych sprowadzonych z innego państwa członkowskiego przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie skutki. Jednocześnie Trybunał uznał, że wspomniany podatek jest częścią ogólnego, wewnętrznego systemu opodatkowania towarów i w związku z tym powinien być poddany ocenie w świetle art. 90 Traktatu (teza 29). Zgodnie z art. 90 ust. 1 żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju, wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. W dziedzinie opłat od używanych pojazdów samochodowych przywiezionych z zagranicy, art. 90 TWE służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi się już na rynku krajowym, a produktami przywożonymi z zagranicy (wyrok z dnia 20 września 2007r. w sprawie C-74/06). Ponadto system opodatkowania można uznać za zgodny z art. 90 TWE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest on tak skonstruowany, iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych, oraz że w związku z tym nie wywołuje on w żadnym razie dyskryminujących skutków.
W tym kontekście obowiązkiem organu podatkowego było zbadanie, czy podatek akcyzowy będący przedmiotem postępowania przed sądem krajowym obciąża w ten sam sposób zarówno sprzedaż przywożonych używanych pojazdów samochodowych, jak i sprzedaż używanych pojazdów samochodowych już zarejestrowanych w Polsce, bowiem te dwie kategorie pojazdów stanowią produkty podobne w rozumieniu art. 90 akapit pierwszy TWE (por. tezy 31-33 powyższego wyroku Trybunału).
W ocenie Sądu nie budzi zastrzeżeń stanowisko organu, zgodnie z którym
w celu ustalenia prawidłowej kwoty podatku rezydualnego, należało w pierwszej kolejności określić wartość rynkową używanych pojazdów w kraju, pojazdów podobnych do sprzedanych przez skarżącą, w oparciu o zobiektywizowane kryteria (takie jak np.: wiek pojazdu, przebieg, stan ogólny) i wyliczyć hipotetyczną kwotę podatku akcyzowego zawartą w cenie każdego pojazdu krajowego. Kwotę tę należało porównać z kwotą akcyzy określoną według przepisów dotychczasowych dla każdego samochodu. Jeśli podatek od nowego pojazdu równy jest pewnemu ułamkowi jego ceny, to rezydualny podatek zawarty w cenie późniejszej odsprzedaży, uwzględniającej deprecjację wartości pojazdu, jest równy temu ułamkowi. Wówczas dopiero możliwe było stwierdzenie, czy opodatkowanie sprzedaży samochodów według dotychczasowych przepisów krajowych nastąpiło z naruszeniem art. 90 TWE. Słusznie przyjęto, że w sprawie należało porównać wysokość określonego podatku akcyzowego zgodnie z prawodawstwem krajowym, z wyliczoną kwotą rezydualnego podatku zawartego w wartości rynkowej podobnych pojazdów sprzedawanych w kraju, które zostały wcześniej zarejestrowane. Sąd nie znalazł podstaw by uznać za naruszające prawo działania organu, kiedy to obliczając podatek rezydualny, uznał jako podstawę do wyliczenia tego podatku wartość rynkową podobnych pojazdów sprzedawanych w kraju ustaloną na podstawie danych z informatora "INFO-EKSPERT" czy opinii technicznej wydanej przez biegłego. Prawidłowo też obniżono podatek o kwotę podatku akcyzowego zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego.
W konsekwencji dokonanych wyliczeń, prawidłowo, zdaniem Sądu, organ uznał, że skoro w przypadku pojazdu "Mercedes Benz" podatek akcyzowy obliczony zgodnie
z krajowymi przepisami był wyższy od kwoty rezydualnego podatku akcyzowego, to podatek akcyzowy z tytułu sprzedaży przed pierwszą rejestracją należało ustalić na poziomie kwoty podatku rezydualnego. Zatem w rozpatrywanej sprawie kwota podatku, któremu podlegała sprzedaż przed pierwszą rejestracją używanych pojazdów z innego państwa członkowskiego, nie przewyższała rezydualnej kwoty tego podatku zawartej
w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej
w Polsce.
Nie są także uzasadnione zarzutu zawarte w piśmie procesowym z dnia [...] r. Wywody skarżącej na temat zasad opodatkowania umowy komisu podatkiem od towarów i usług nie mają znaczenia, ponieważ w rozpatrywanej sprawie chodzi
o opodatkowanie sprzedaży samochodu osobowego podatkiem akcyzowym. Nie zasługują także na uwzględnienie, z wskazanych wyżej przyczyn, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów: wspólnotowych, rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego oraz dotyczących przedawnienia.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak
w sentencji.
L. Kleczkowski U. Wiśniewska M. Łent
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło