I SA/Bd 369/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 09 października 2013 r. sprawy ze skargi R. R. i K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego na 2013 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy S. ustalił K. i R.R. (skarżącym) wymiar podatku rolnego na 2013r. od gruntów gospodarstwa rolnego położonego w Wypaleniskach, gm. S., o powierzchni 3,93 ha na kwotę 150,00 zł. Organ na podstawie dokumentów: aktu notarialnego z dnia 23 kwietnia 1992 r., zawiadomienia o wpisaniu w księdze wieczystej nr [...]dotyczącej działki o pow. 1,31 ha Gminy B. w miejsce dotychczasowych właścicieli R. i K. R. oraz na podstawie informacji z wypisów z rejestru ustalił - że K. i R. R. są właścicielami działek położonych w miejscowości W. : - nr 68/4 o pow. 1,06 ha stanowiącej grunt orny klasy piątej (RV), zapisanej w księdze wieczystej m [...], - nr 72/2 o pow. 0,70 ha stanowiącej grunt orny klasy czwartej "b" oraz piątej (RIVb 0,33 ha; RV- 0,37 ha), zapisanej w księdze wieczystej m [...], - nr 60 o pow. 2,17 ha stanowiącej grunt orny klasy czwartej "b" oraz piątej (RIVB 1,34 ha; RV - 0,83 ha), zapisanej w księdze wieczystej m [...]. Łączna powierzchnia gospodarstwa rolnego wynosi 3,93 ha, co daje 2,1270 ha przeliczeniowego. Nie zgadzając się z wydaną decyzją skarżący wnieśli odwołanie, w którym zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, wnieśli o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i wydanie decyzji odnośnie wymiaru podatku rolnego na 2013 r. w kwocie 150,00 zł. Uzasadniając swoje stanowisko strony podniosły, że jako właściciele nieruchomości gruntów rolnych w miejscowości Wypaleniska powinni płacić przedmiotowy podatek od powierzchni 5,24 ha w kwocie 150,00 zł, a nie od 3,93 ha. W związku z czym w ocenie skarżących decyzja Burmistrza Miasta i Gminy S. prawo. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ uznał odwołanie za całkowicie bezzasadne, wskazując, że organ I instancji w decyzji z dnia [...]. w sprawie ustalenia wymiaru podatku rolnego na rok 2013 od gruntów ornych nieruchomości Wypaleniska orzekł o wysokości przedmiotowego podatku zgodnie z obecnym żądaniem K. R. i R. R., bowiem wysokość podatku określono na kwotę 150,00 zł, przy powierzchni użytków rolnych w wielkości 3,93 ha. W ocenie SKO mylące dla stron mogło być wysłanie decyzji osobno dla każdej ze stron, przez co mogły wysnuć nieprawidłowy wniosek o kwocie należnego podatku. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów K. i R.R. są właścicielami działek położonych w miejscowości W. : nr 68/4 o pow. 1,06 ha grunt orny klasy piątej (RV) i nr 72/2 o pow. 0,70 ha j - grunt orny klasy czwartej "b" oraz piątej (RIVb - 0,33 ha; RV- 0,37 ha) zapisanych w księdze wieczystej nr [...], a także działki nr 60 o pow. 2,17 ha - grunt orny klasy czwartej "b" oraz piątej (RIVB - 1,34 ha; RV - 0,83 ha) zapisanej w księdze wieczystej nr [...],, w konsekwencji organ I instancji ustalając stan faktyczny prawidłowo przyjął, że łączna powierzchnia gospodarstwa rolnego wynosi 3,93 ha, co daje 2,1270 ha przeliczeniowego. Organ II instancji przywołał przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136 poz. 969 ze zm.) określające przedmiotowy zakres tego podatku, podkreślając, że podstawowym dokumentem, na podstawie którego ustalany jest podatek rolny jest informacja z rejestru gruntów i wynikająca z wpisów w tym rejestrze klasyfikacja gruntów. W ocenie SKO na podstawie przywołanych przepisów prawa oraz ustalonego stanu faktycznego organ I instancji poprawnie zaliczył grunty K. R.i R. R. do obszaru gospodarstwa rolnego oraz poprawnie zastosował przepis w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem rolnym. Jednocześnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 165 Ordynacji podatkowej przepisów o wszczęciu postępowania podatkowego z urzędu w formie postanowienia nie stosuje się między innymi do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie, co prawidłowo zastosowano w niniejszej sprawie. W skardze strony podniosły, że w sprawie nie została wydana decyzja, zaś skarżący nie złożyli w niej odwołania w Urzędzie Miasta i Gminy w S.. W ocenie skarżących wydając zaskarżoną decyzję SKO w B. naruszyło art. 210, 207 i 233 § 1 pkt 1 poprzez przyjęcie, że skarżący są właścicielami nieruchomości gruntowej rolnej o pow. 3,93 ha w miejscowości Wypaleniska Gm. S.. Skarżący podnieśli, że przepisy mówią o konieczności ustalania wymiaru podatku rolnego od nieruchomości będących własnością m.in. właścicieli gruntów. Strony są właścicielami strefy ochrony sanitarnej wysypiska odpadów komunalnych Gminy B. o pow. 5,24 ha w miejscowości Wypaleniska Gm. S.. Skarżący zarzucili, że nie zawiadomiono ich o zmianie planów zagospodarowania przestrzennego na inne cele niż rolne. Nie pouczono co mogą robić w sytuacji skażenia środowiska narażając tym samym na utratę zdrowia a nawet życia. Strony podniosły, że nie doręczono im odpowiednich decyzji. Podatnicy nie złożyli w Urzędzie Miasta i Gminy deklaracji o sprzedaży działki gruntu, mającej wpływ na zmianę decyzji w sprawie podatku rolnego. W konsekwencji organ nie jest w stanie przedstawić żadnego dokumentu pochodzącego od skarżących w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto SKO podało, że na podstawie umowy z dnia 23 kwietnia 1992 r. (akt notarialny rep. A [...]) strony dokonały sprzedaży na rzecz Gminy B. działki zapisanej w księdze wieczystej nr [...]o powierzchni 1,31 ha. W związku z tym powierzchnia gospodarstwa rolnego, która przed sprzedażą wynosiła 5,24 ha, po sprzedaży zmniejszyła się o 1,31 ha i wynosi 3,93 ha. Organ wskazał, że spór w rozpatrywanej sprawie dotyczy powierzchni gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym. Zdaniem stron zaskarżona decyzja nie objęła należącej do nich działki położonej w miejscowości Wypaleniska oznaczonej numerem ewidencyjnym 59 o pow. 1,31 ha. Organ wyjaśnił, że rozpatrując odwołanie strony wskazał, iż działka oznaczona numerem 37 ma powierzchnię 2,10 ha i jest własnością E. i M. G. , zaś działka oznaczona numerem 59 o powierzchni 1,31 ha jest własnością Gminy B.. W akcie notarialnym z dnia 23 kwietnia 1992r. repertorium A Nr [...] wpisana została pierwotnie, jako przedmiot sprzedaży zabudowana nieruchomość położona w W. wpisana w księdze wieczystej KW nr [...] o powierzchni 1,31 ha oznaczona numerem ewidencyjnym 59. W treści tego aktu dokonano poprawek, między innymi zmieniono nr działki na 37. Organ podatkowy w sytuacji niezgodności danych wynikających z ww. aktu notarialnego oraz wpisanych w ewidencji gruntów zobowiązany był przy wymiarze podatku rolnego oprzeć się na danych z ewidencji gruntów. Odnosząc się do zarzutu stron, że nie składały one odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. SKO wskazało, że z treści zebranych dowodów wynika jednoznacznie, że strony w dniu 18 marca 2013 r. złożyły odwołanie do Kolegium. Bez inicjatywy stron w tym zakresie niemożliwym byłoby rozpoczęcie procedury odwoławczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd stwierdził naruszenie art. 122, 187 § 1 oraz 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. t.j. z 2005r., Nr 8, poz.60 ze zm.), dalej "op". Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem samym w sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego. W ocenie WSA ustalenia w tym zakresie nie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191op), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 op), gdyż organ nie zbadał wszystkich, istotnych w sprawie okoliczności wymaganych prawem. Zgodnie z art. 122 op, w toku postępowania organy mają obowiązek podjąć wszelkie działania niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przedmiotem sporu są dwie kwestie. Po pierwsze, powierzchnia gruntów będąca własnością podatników, po drugie, to czy są oni właścicielami gruntów rolnych. Według skarżących, są oni właścicielami w strefie ochrony sanitarnej wysypiska odpadów komunalnych Gminy B. o pow. 5,24 ha w m. Wypaleniska Gm. S.. Według organu, zgodnie z wypisem z rejestru gruntów K. i R. R. są właścicielami działek położonych w miejscowości W.: nr 68/4 o pow. 1,06 ha grunt omy klasy piątej (RV) i nr 72/2 o pow. 0,70 ha j - grunt omy klasy czwartej "b" oraz piątej (RIVb - 0,33 ha; RV- 0,37 ha) zapisanych w księdze wieczystej nr [...], a także działki nr 60 o pow. 2,17 ha - grunt omy klasy czwartej "b" oraz piątej (RIVB - 1,34 ha; RV - 0,83 ha) zapisanej w księdze wieczystej nr [...], stąd organ podatkowy ustalając stan faktyczny przyjął, że łączna powierzchnia gospodarstwa rolnego wynosi 3,93 ha, co daje 2,1270 ha przeliczeniowego. Organ uznał, że skarżący nie są właścicielami działki nr 59 o pow. 1,31 ha, zgodnie z dokumentami: aktem notarialnym umowy sprzedaży tej działki na rzecz Gminy B. z dnia 23 kwietnia 1992r., zawiadomieniem o wpisaniu w księdze wieczystej nr 34553 dotyczącym działki o pow. 1,31 ha Gminy B. w miejsce dotychczasowych właścicieli R. i K. R. oraz na podstawie informacji z wypisów z rejestru gruntów. WSA stwierdził, że powołane dokumenty znajdują się w aktach sprawy, i że są one wystarczające by uznać, że działki nr 59 o pow. 1,31 ha nie należało uznać za własność skarżących. Potwierdzają to również argumenty podniesione przez nich. Skarżący wywodzą zarzut nie uznania przez organ powierzchni tejże działki z tego, że nie poinformowali o zmianie. WSA wyjaśnia, że stosownie do art. 6a ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r., poz. 969) dalej upr, osoby fizyczne, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informacje o gruntach, sporządzone na formularzach według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku rolnego, lub o zaistnieniu określonych zmian. Powyższe zapisy oznaczają jedynie obowiązek składania informacji, ale nie zawężają możliwości ustalenia tego co stanowi własność podatnika. Innymi słowy organ ma obowiązek przyjąć stan realny, który nie zawsze pokrywa się z informacją podatnika. Z pewnością skarżący nie mogą doszukiwać się błędu organu w tym, że sami zaniedbali swych obowiązków. Jednakże Sąd uznał, że decyzja jest wadliwa z innego powodu. Otóż, zdaniem Sądu, czemu organ nie zaprzecza, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy mają dane z ewidencji gruntów i budynków, a nie inne akty. Zgodnie z art. 1 upr, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Konieczność uwzględniania danych zawartych w ewidencji gruntów przy wymiarze podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego wynika także z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przepis ten stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w przedmiotowej ewidencji powinny być uwzględniane przez organy podatkowe dokonujące wymiaru podatków. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Ewidencja gruntów i budynków prowadzona jest na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38. poz. 454). Organem ewidencyjnym jest starosta, a w miastach na prawach powiatu - Prezydent Miasta. Jednym z podstawowych zadań nałożonych na starostę jako organ ewidencyjny jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w aktualnym stanie, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji wyłącznie z urzędu lub na wniosek określonych podmiotów (m.in. właścicieli, użytkowników wieczystych gruntów, trwałych zarządców). Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych; opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych; dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej; ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że w aktach sprawy znajdują się wypisy z rejestru gruntów według stanu na dzień 16 sierpnia 2007r. Natomiast zaskarżona decyzja dotyczy podatku za 2013r., a zarzut skarżących opiera się na zakwestionowaniu użytkowości rolnej wskazanych gruntów, gdyż skarżący uważają, że są właścicielami strefy ochrony sanitarnej wysypiska odpadów komunalnych Gminy B. o pow. 5,24 ha w m. Wypaleniska Gm. S.. Taka treść wskazuje na wątpliwości co do rodzaju gruntów podlegających opodatkowaniu. W takim wypadku nie można przesądzić o poprawności zastosowania art. 1 i 3 ust.1 pkt 1 upr, gdyż przy takim materiale nie można jednoznacznie stwierdzić, że skarżący w 2013r. są właścicielami gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. Sąd wyjaśnia, że dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonym orzeczeniu jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego. W przekonaniu Sądu tak zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do rozstrzygających wywodów w zakresie zastosowania prawa materialnego. Uzasadniony jest zatem zarzut wydania orzeczenia z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 1 op. Powyższe oznacza także, że naruszono art. 122, 187 § 1, 191 op, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy i decyzję należało uchylić stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. W wyniku niniejszego wyroku, sprawa wraca do ponownego rozpatrzenia przez SKO, które ma obowiązek rozpoznać ją w trybie odwoławczym przy zastosowaniu wskazań WSA. Mając na względzie powyższe oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach nie orzeczono, gdyż skarżący zostali zwolnieni od kosztów sądowych. M. Łent D.Dudra H. Adamczewska-Wasilewicz