I SA/Bd 37/10

I SA/Bd 37/10 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 09 marca 2011 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od marca do lipca 2005 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. I SA/Bd 37/10 Uzasadnienie Dnia 01 lipca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął kolejny wniosek (formularz PPF) R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że jest osobą bezdomną, bezrobotną bez prawa do zasiłku. Aktualnie nie posiada dochodu. Utrzymuje się z prac dorywczych oraz dzięki pomocy finansowej i rzeczowej rodziny. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Zarządzeniem z dnia 20 lipca 2011 r. zobowiązano stronę skarżącą do przedłożenia dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową. W piśmie z dnia 16 sierpnia 2011 r. skarżący podał, że nie posiada zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata, ponieważ był bezrobotny bez prawa do zasiłku i nie był w urzędzie zarejestrowany. Wskazał ponadto, iż nie utrzymuje kontaktu z żoną. Posiada dzieci w wieku szkolnym. Wskazał, że nie posiada rachunków bankowych oraz oszczędności. Postanowieniem z dnia 6 września 2011 roku, Referendarz sądowy oddalił wniosek R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż wnioskodawca nie wskazał okoliczności, które przemawiałyby za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku. Wzywany o przedstawienie swej sytuacji materialnej przedstawił ją bardzo ogólnie. Działający w imieniu skarżącego pełnomocnik złożył sprzeciw na powyższe postanowienie pismem nadanym dnia 03 października 2011 r. wskazując, iż aktualna sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego jednoznacznie i w sposób dostateczny wskazuje, że nie jest on w stanie ponieść kosztów, z uwagi na trudną sytuację majątkową i rodzinną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270: ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do regulacji art. 245 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Podkreślenia wymaga fakt, iż przesłanką do zwolnienia od kosztów sądowych nie jest brak wolnych środków finansowych na ich opłacenie, czyli oszczędności, ale niemożność ich wygospodarowania z uzyskanych przychodów i posiadanego majątku z uwagi na to, że całość zużywana jest na niezbędne utrzymanie strony i jej rodziny. Jednocześnie wskazać należy, iż przepisy dotyczące prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, iż to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wobec tego to rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym, to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Powyższe wprost wynika z treści art. 246 § 1 powołanej ustawy, który stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z formularza złożonego do Sądu w dniu 01 lipca 2011r. wynika jedynie, że wnioskodawca jest osobą bezdomną , bezrobotną i nie posiada żadnych dochodów, utrzymując się z prac dorywczych. W związku z zarządzeniem referendarza z dnia 20 lipca 2011r. wzywającym do uzupełnienia wniosku o stosowne dokumenty z których wynikałaby faktyczna sytuacja – kwoty uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków – strona złożyła pismo zawierające w swojej treści powtórzenie informacji zawartych we wniosku. Nie mniej z akt sprawy (wniosek PPF z dnia 22 marca 2010 r.) wynika, iż jeszcze w 2010 r. skarżący zamieszkiwał z żona prowadząc z nią wspólne gospodarstwo domowe i będąc na żony utrzymaniu, ponadto w styczniu tego roku skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości 2.235 zł (k-99 akt sądowych) a w kwietniu opłacił wniosek o sporządzenie uzasadnienia (k-120 akt sądowych). Mając powyższe na uwadze dla oceny czy strona obecnie faktycznie nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny istotne jest uzyskanie szczegółowych informacji na temat jej sytuacji finansowej. Skarżący konsekwentnie unika wskazania źródeł utrzymania a jednak jakieś środki musi uzyskiwać bo logika i doświadczenie życiowe wskazują, że jeśli, jak obecnie strona podnosi , nie utrzymuje kontaktów z małżonką i nie pracuje to z czegoś jednak musi żyć. We wniosku zawarta jest informacja o pracach dorywczych ale brak jest dalszych szczegółowych wyjaśnień jakiej wysokości są to dochody. Podkreślić jednocześnie należy, iż w poprzednio prowadzonym postępowaniu w zakresie prawa pomocy, pomimo podnoszenia tych samych twierdzeń skarżący uiścił wpis sądowy w wysokości ponad 2000 zł. Odnosząc powyższe rozważania do przedstawionej przez skarżącego we wniosku o udzielenie prawa pomocy i późniejszym sprzeciwie jego sytuacji materialnej i rodzinnej stwierdzić należy, iż nie udowodnił on, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Pamiętać trzeba, że instytucja prawa pomocy może być stosowana tylko w przypadku osób, które zaspokajają jedynie swoje niezbędne potrzeby egzystencjalne i wykażą to w sposób nie budzący wątpliwości. Powyższe okoliczności, a w szczególności brak możliwości zestawienia wysokości dochodów z wydatkami związanymi z zaspokajaniem podstawowych potrzeb bytowych rodziny nie pozwalają na przyznanie wnioskującemu prawa pomocy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 260, art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.