I SA/Bd 371/09
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-08-17
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba fizyczna, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący, posiadający niewielki dochód z tytułu świadczenia chorobowego i nieposiadający innych zasobów, wykazał taką niemożność, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący M.D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych w podatku VAT. Skarżący wskazał na niskie dochody z tytułu świadczenia chorobowego, brak dochodów żony, posiadanie nieruchomości rolnej oraz współwłasność samochodu, który nie jest użytkowany. Wniosek został złożony w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za kwiecień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2005 r. postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
I SA/Bd 371/09
UZASADNIENIE
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł M.D. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż nie posiada środków na ich opłacenie. Zgodnie z danymi zawartymi w treści formularza PPF, skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym żoną oraz synem. Jedynym jego źródłem utrzymania jest świadczenie chorobowe w kwocie 270 zł, gdyż przebywa aktualnie na zwolnieniu lekarskim w następstwie wypadku, któremu uległ w kwietniu bieżącego roku. Zaświadczył, że choruje przewlekle, wymaga systematycznego leczenia i oszczędnego trybu życia. Z zeznania podatkowego wynika, że wnioskujący nie osiągnął jakiegokolwiek dochodu w 2008 roku. Obrazując możliwości płatnicze swojej rodziny wyjaśnił, że żona nie uzyskuje dochodów. Wyjaśnił również, że od dwóch lat nie spłaca kredytów, a konto bankowe zostało zajęte przez komornika. Jako majtek wskazał nieruchomość rolną o powierzchni 1,2 ha. Jest współwłaścicielem samochodu osobowego marki Fiat 126 p, którego nie użytkuje z uwagi na brak przeglądu oraz ubezpieczenia. Nie zgromadził oszczędności. Zainteresowany przedłożył oświadczenie z 2 lipca 2009 r. potwierdzające wypowiedzenie umów sprzedaży energii elektrycznej oraz decyzję z 12 lutego 2009 r. w sprawie przyznania mu ulgi w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane na wniosek strony będącej osobą fizyczną, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sądowym orzecznictwie wskazuje się, że przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Stosownie do przepisów p.p.s.a zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowego (art. 199), natomiast odstępstwem od niej jest przyznanie prawa pomocy. Jako że omawiana instytucja ma charakter wyjątkowy, przyjmuje się, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjalnie.
W rozpatrywanej sprawie stwierdzić trzeba, skarżący zainicjował postępowanie w dwóch sprawach zawisłych przed tut. Sądem, w związku z czym na obecnym etapie postępowania ciąży na nim obowiązek uiszczenia wpisów od skarg w łącznej kwocie 1000 zł. Jak wynika natomiast z wniosku o przyznanie prawa pomocy osiąga on niewielki dochód z tytułu świadczenia chorobowego, który sprowadza się do 290 zł miesięcznie. Nie zgromadził także żadnych zasobów pieniężnych. To oznacza, że podatnik wykazał, że nie jest w stanie opłacić kosztów zainicjowanego postępowania sądowego, gdyż przewyższają one w znacznej mierze jego obecne dochody. Ponadto z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że żona, z którą prowadzi gospodarstwo domowe nie zarabia. Stąd małżonkowie, posiadający znacznie ograniczone możliwości finansowe, zamieszkują u córki. Podniesione więc motywy wniosku wskazują na trudną sytuacje strony, co oznacza, że skarżący nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych.
Ubocznie zauważyć należy, że sytuacja ekonomiczna M.D. była przedmiotem szczegółowego badania przez organ administracyjny w ramach prowadzonego postępowania. Stąd stwierdzić należało zatem, że argumentacja wnioskującego znajduje nadto oparcie w aktach sprawy.
Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło