I SA/Bd 372/09
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-08-17
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykaże trudną sytuację materialną, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy dochody strony są bardzo ograniczone i nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych, a sytuacja materialna jest trudna, prawo pomocy powinno zostać przyznane.Stan faktyczny
Skarżący M. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną. Jego jedynym źródłem dochodu jest świadczenie chorobowe w kwocie 270 zł miesięcznie, a jego żona nie pracuje. Skarżący posiada współwłasność samochodu i nieruchomości rolnej, ale nie generują one dochodu. Jego konto bankowe zostało zajęte przez komornika. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
I SA/Bd 372/09
UZASADNIENIE
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł M. D. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż nie posiada środków na ich opłacenie. Zgodnie z danymi zawartymi w treści formularza PPF, skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym żoną oraz synem. Jedynym jego źródłem utrzymania jest świadczenie chorobowe w kwocie 270 zł, gdyż przebywa aktualnie na zwolnieniu lekarskim w następstwie wypadku, któremu uległ w kwietniu bieżącego roku. Zaświadczył, że choruje przewlekle, wymaga systematycznego leczenia i oszczędnego trybu życia. Z zeznania podatkowego wynika, że wnioskujący nie osiągnął jakiegokolwiek dochodu w 2008 roku. Obrazując możliwości płatnicze swojej rodziny wyjaśnił, że żona nie uzyskuje dochodów. Wyjaśnił również, że od dwóch lat nie spłaca kredytów, a konto bankowe zostało zajęte przez komornika. Jako majtek wskazał nieruchomość rolną o powierzchni 1,2 ha. Jest współwłaścicielem samochodu osobowego marki Fiat 126 p, którego nie użytkuje z uwagi na brak przeglądu oraz ubezpieczenia. Nie zgromadził oszczędności. Zainteresowany przedłożył oświadczenie z 2 lipca 2009 r. potwierdzające wypowiedzenie umów sprzedaży energii elektrycznej oraz decyzję z 12 lutego 2009 r. w sprawie przyznania mu ulgi w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane na wniosek strony będącej osobą fizyczną, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sądowym orzecznictwie wskazuje się, że przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Stosownie do przepisów p.p.s.a zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowego (art. 199), natomiast odstępstwem od niej jest przyznanie prawa pomocy. Jako że omawiana instytucja ma charakter wyjątkowy, przyjmuje się, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjalnie.
W rozpatrywanej sprawie stwierdzić trzeba, skarżący zainicjował postępowanie w dwóch sprawach zawisłych przed tut. Sądem, w związku z czym na obecnym etapie postępowania ciąży na nim obowiązek uiszczenia wpisów od skarg w łącznej kwocie 1000 zł. Jak wynika natomiast z wniosku o przyznanie prawa pomocy osiąga on niewielki dochód z tytułu świadczenia chorobowego, który sprowadza się do 290 zł miesięcznie. Nie zgromadził także żadnych zasobów pieniężnych. To oznacza, że podatnik wykazał, że nie jest w stanie opłacić kosztów zainicjowanego postępowania sądowego, gdyż przewyższają one w znacznej mierze jego obecne dochody. Ponadto z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że żona, z którą prowadzi gospodarstwo domowe nie zarabia. Stąd małżonkowie, posiadający znacznie ograniczone możliwości finansowe, zamieszkują u córki. Podniesione więc motywy wniosku wskazują na trudną sytuacje strony, co oznacza, że skarżący nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych.
Ubocznie zauważyć należy, że sytuacja ekonomiczna M. D. była przedmiotem szczegółowego badania przez organ administracyjny w ramach prowadzonego postępowania. Stąd stwierdzić należało zatem, że argumentacja wnioskującego znajduje nadto oparcie w aktach sprawy.
Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło