I SA/Bd 373/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. postanowił odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na wskazaną powyżej decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego J.F. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu żądania stwierdziła, iż uiszczenie wpisu pozostaje poza jej możliwościami finansowymi, ograniczając jej prawo do sądu. Z uwagi na wiek i stan zdrowia nie posiada możliwości poczynienia na powyższy cel oszczędności w wydatkach, jak również zdobycia dodatkowych środków na opłacenie udziału w postępowaniu. W rzędowym formularzu PPF oświadczyła, iż pozostaje w gospodarstwie domowym wraz bezrobotnym synem, wnukiem lat 23 oraz wnuczką w wieku szkolnym. Miesięczny dochód wnioskodawczyni z tytułu renty rodzinnej wynosi 1.600 zł, co znajduje potwierdzenie w przedłożonym dokumencie PIT-40, w którym wykazano przychód w wysokości 22.967,88 zł. Zainteresowana podała, iż źródłem utrzymania syna i wnuków są renty rodzinne w łącznej wysokości 560 zł. Wnioskodawczyni jako majątek wskazała "stary" domek wiejski o powierzchni 80 m- , 7 ha użytków rolnych VI klasy oddanych w dzierżawę za paszę i siano, samochód osobowy marki Opel Kadett rok produkcji 1999. Z przedłożonego zaświadczenia wydanego przez Urząd Skarbowy w R. wynika, iż W.F. uzyskał w roku ubiegłym dochód w wysokości 4.625 zł, a Ł.F.2.589,80 zł. Wnioskodawczyni nadesłała również rozliczenie zużycia energii elektrycznej za okres 12.01.2008-12.05.2008 r. oraz decyzję z dnia 3 lipca 2008 r. w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej przez jej syna. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od zasady samodzielnego ponoszenia kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie ( art.199 w zw. z art.205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej " P.p.s.a " , w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w część albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje uprawnienie do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art.246 § 1 pkt 2 powoływanej ustawy następuje wtedy, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. przez co należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podzielić należy pogląd, że użycie w przytoczonym przepisie określenia: "gdy wykaże" oznacza, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinna ona zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Przyjmuje się, że gdy fakty, które strona podała we wniosku nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z innymi informacjami o sytuacji majątkowej strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy. Podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach- z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przedłożonych dokumentów wynika, iż skarżąca posiada stały dochód z tytułu renty w kwocie 1600 zł. Uiszczenie zatem wpisu od skargi w wysokości 200 zł pozostaje bez wątpienia w zasięgu jej możliwości finansowych, nie powodując uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Nie zasługuje bowiem na uwzględnienie twierdzenie wnioskodawczyni, iż utrzymuje dodatkowo bezrobotnego syna oraz jego dwoje dzieci, w tym pełnoletniego wnuka. Z akt sprawy wynika, iż wydzierżawiła swoje gospodarstwo Ł.F. ( wnuk), który użytkuje grunty rolne o powierzchni 8,59 ha, w tym ornych 5,88 ha. Nadto gospodarstwo jest wyposażone w budynki do produkcji zwierzęcej (obora, chlewnia, owczarnia, stajnia) oraz maszyny rolnicze. Powyższe okoliczności nie wskazują na konieczność dostarczania wnukowi środków utrzymania, a tym samym budzą wątpliwości co do deklarowanej wysokości jego miesięcznych dochodów - 200 zł z tytułu renty rodzinnej. W ocenie referendarza skarżąca we wniosku nie wyjaśniła, z jakiego powodu dobrowolnie utrzymuje 3 osoby oraz jaki jest zakresu pomocy finansowej świadczonej rodzinie. Z treści wniosku nie wynika nadto jakie są obowiązkowe obciążenia jej domowego budżetu, które uzasadniałyby fakt, iż J.F. nie jest ona w stanie wygenerować stosownej kwoty na opłacenie kosztów sądowych. Referendarz nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane, mimo istniejącego po stronie skarżącej ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Skoro zatem przedstawiła ona dane niepełne, bądź ze sobą sprzeczne, to powinna liczyć się z tym, że referendarz nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Jest zasadą, że do wniosku strony można przychylić się tylko wówczas, gdy przedstawi ona swoją sytuację majątkową oraz rodzinną w sposób wyczerpujący, logiczny i wiarygodny. Sprzeczność informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy z danymi zawartymi w aktach administracyjnych czynią wniosek niewiarygodnym. Ze wskazanych na wstępie względów ocena o przyznaniu bądź odmowie przyznania prawa pomocy musi się opierać jedynie o okoliczności, co do których brak wątpliwości i które, jeśli nie zostały wprost udowodnione, to przynajmniej w dostatecznym stopniu uprawdopodobnione. W niniejszej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła w sposób wystarczający i skuteczny, iż przy miesięcznym dochodzie 1600 zł nie ma możliwości opłacenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Wbrew twierdzeniom strony jego wysokość nie stanowi przeszkody uniemożliwiającej dostęp do sądu. Z tych powodów, na podstawie art.246 § 1 pkt 2 oraz art.258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.