I SA/Bd 375/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2013-07-09

Skład orzekający: Teresa Liwacz, Leszek Kleczkowski, Izabela Najda - Ossowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu drugiej instancji wydana w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy, która nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ drugiej instancji, rozpoznając sprawę w trybie ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 127 § 3 K.p.a., ma obowiązek przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami K.p.a., w tym dokonać dokładnych ustaleń faktycznych (art. 7 K.p.a.), wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy (art. 77 K.p.a.) oraz wydać decyzję zawierającą uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 3 K.p.a.). Brak takiego uzasadnienia w decyzji organu drugiej instancji stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) o umorzenie należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia z powodu trudnej sytuacji finansowej. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, uznając brak szczególnych okoliczności. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Prezesa KRUS, decyzja odmawiająca umorzenia została utrzymana w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc m.in. fakt zgłoszenia pobierania świadczenia emerytalnego z ZUS. WSA uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i określono, że decyzja nie może być wykonana w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Izabela Najda - Ossowska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 09 lipca 2013 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. 1. Pismem z dnia [...] 2012r. uzupełnionym oświadczeniem z dnia [...] 2012r. skarżący zwrócił się do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w B. o umorzenie należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia motywując go trudną sytuacją finansową. 2. Decyzją z dnia [...] 2013r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił umorzenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia W uzasadnieniu organ powołując art. 41a ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym stwierdził, że w sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności powodujące trudną sytuację finansową rodziny. 3. Pismem z dnia [...] 2013r. skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy ponownie powołując się na trudną sytuacje finansową. . 4. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...] 2013r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2013r. W uzasadnieniu organ wskazał, że po ponownej analizie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się z pismem skarżącego w jego ocenie nie zachodzą nowe okoliczności powodujące zmianę decyzji z dnia [...]2013r. 5. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W uzasadnieniu strona podniosła, że zgłosiła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych fakt pobierania świadczenia emerytalnego z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. 6. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w ocenie Sądu organ dopuścił się naruszeń prawa, skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie są to uchybienia podniesione jako zarzuty w skardze do sądu, jednakże stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) - zwana dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, wydana na podstawie art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 267) - zwana dalej K.p.a., a zatem w trybie ponownego rozpoznania sprawy. Przepis ten stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaś do wniosku tego mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Przesłanką do przyjęcia powyższego przepisu jako podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia był fakt, że Prezes KRUS, zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) – zwana dalej u.u.s.r. jest centralnym organem administracji rządowej, a zatem zgodnie z definicją zawartą w art. 5 § 2 pkt 4 K.p.a. jest on ministrem w rozumieniu tej ustawy. Ponadto, w związku z treścią art. 36 ust. 3 u.u.s.r., decyzje wydane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników nie podlegają zaskarżeniu w trybie określonym w tym przepisie, tj. w drodze odwołania do sądu powszechnego. Oznacza to, że wydając decyzję w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy, organ drugiej instancji winien mieć na względzie treść art. 140 K.p.a., który stanowi że w sprawach nieuregulowanych przepisami art. 136-139 K.p.a., zawierającymi normy postępowania odwoławczego, odpowiednie zastosowanie do tego postępowania mają przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Dlatego rozpoznając sprawę w drugiej instancji w trybie ponownego jej rozpatrzenia, Prezes KRUS miał obowiązek przeprowadzić ją zgodnie z zasadami obowiązującymi na gruncie K.p.a., tj. art. 7, art.77 i art.107 § 3. W świetle mających w sprawie zastosowanie przepisów K.p.a., w toku postępowania wywołanego wnioskiem skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy organ winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art.7 K.p.a.), wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 K.p.a.), zaś wydając decyzję winien zastosować wymogi określone w art.107 §1 K.p.a. Analiza uzasadnienia decyzji organu wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy a właściwie jego brak powoduje, że wskazane wyżej przepisy postępowania zostały naruszone w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uzasadnienie organu w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy nie zawiera ani uzasadnienia faktycznego ani prawnego. Uzasadnienie to zawiera jedno zadnie gdzie organ stwierdził, że po ponownej analizie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się z pismem skarżącego w jego ocenie nie zachodzą nowe okoliczności powodujące zmianę decyzji z dnia [...]2013r. Ponownie rozstrzygając sprawę w przedmiocie wniosku o umorzenie zaległości składkowych organ dokona ustaleń faktycznych w zakresie wysokości dochodów i wydatków skarżącego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, przeprowadzi postępowanie zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 K.p.a i na tej podstawie wyda decyzję uzasadnioną zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło