I SA/Bd 378/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2021-12-01

Skład orzekający: Jarosław Szulc, Agnieszka Olesińska, Tomasz Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych oraz braku doręczenia upomnienia, zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym, mogą zostać uwzględnione, jeśli wierzyciel zajmie stanowisko wiążące dla organu egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany wiążącym stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia. Skarżący nie wykazał skutecznie, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie istnieje, ani nie udowodnił braku doręczenia upomnienia, co uzasadnia oddalenie skargi.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec C. L. z tytułu zaległości opłat abonamentowych. Skarżący złożył zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia, powołując się na zwolnienie z opłat z 1993 r. Wierzyciel (Dyrektor [...] S.A.) uznał zarzuty za niezasadne, wskazując na rejestrację odbiorników i brak formalności zwolnienia przed 2020 r. oraz doręczenie upomnienia. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymały stanowisko wierzyciela. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA dotyczących zebrania materiału dowodowego i błędne przyjęcie istnienia obowiązku oraz doręczenia zawiadomienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi C. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku C. L. (Skarżący) na podstawie wystawionego przez Dyrektora [...] S.A. tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2020 r. obejmującego zaległości z tytułu opłat abonamentowych za miesiące od stycznia 2015 r. do września 2019 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł. Celem wyegzekwowania należności, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2020 r. dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w [...] w B.. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Skarżącemu w dniu [...] lipca 2020 r. Odrębnymi pismami z dnia [...] lipca 2020 r. adresowanymi do [...] S.A. oraz do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. Skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc nieistnienie obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia. W uzasadnieniu wskazał, że w 1993 r. w urzędzie pocztowym przy ulicy [...] w T. uzyskał zwolnienie od obowiązku uiszczania opłat abonamentowych na podstawie orzeczenia Wojskowej Komisji Lekarskiej zaliczającego Skarżącego do trzeciej grupy inwalidzkiej. Od tej pory nie rejestrował odbiornika, ponieważ nie miał takiego obowiązku. Skarżący podniósł ponadto, że nie otrzymał żadnego powiadomienia o toczącym się postępowaniu. Wykonując dyspozycję art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Jednocześnie poinformowano, że prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 35 § 1 powołanej ustawy uległo zawieszeniu z mocy prawa. Dyrektor [...] S.A. postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. uznał za niezasadne zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wierzyciel wskazał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników rtv oraz uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1689). Ustawa ta nakłada na posiadaczy odbiorników rtv jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłat począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Obowiązek trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce [...] S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 23 lipca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1324). Wierzyciel poinformował ponadto, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych [...] S.A. jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Odpowiadając na zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty zaległego abonamentu rtv wierzyciel stwierdził, że na imię i nazwisko Skarżącego zgłoszona została rejestracja odbiorników rtv używanych pod adresem: ul. [...], [...] T. (po aktualizacji danych: [...]). Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna, stanowiąca dowód zarejestrowania odbiorników i służąca do dokonywania opłat abonamentowych. W momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r, w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187 poz. 1342), został Skarżącemu przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. Duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych", stanowiący dowód zarejestrowania odbiorników rtv, został dołączony do wydanego postanowienia. Odnosząc się do informacji o posiadaniu przez Skarżącego uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych wierzyciel wskazał, że sam fakt nabycia uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych (z wyjątkiem osób, które ukończyły 75 lat) nie jest podstawą do zaprzestania wnoszenia opłat za używanie odbiorników. Warunkiem koniecznym do zwolnienia od opłat jest dopełnienie stosownych formalności w placówce pocztowej. Wierzyciel wyjaśnił, że ustawowy obowiązek rejestracji odbiorników, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszanie zmiany stanu prawnego lub faktycznego, która ma wpływ na uzyskanie zwolnienia od opłat, spoczywa na abonencie. Wierzyciel ustalił, że w dniu [...] lipca 2020 r. w placówce pocztowej Ł. Skarżący dopełnił formalności zwolnienia od opłat abonamentowych pod numerem identyfikacyjnym [...]. W związku z tym obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do miesiąca, w którym dopełniono formalności zwolnienia od opłat abonamentowych. Wobec nieprzedstawienia dowodu stanowiącego o zwolnieniu od opłat przed dniem [...] lipca 2020 r. oraz brakiem takiej dokumentacji u wierzyciela, zarzut nieistnienia obowiązku uznano za niezasadny. W odniesieniu do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wierzyciel zauważył, że [...] S.A. wypełniając obowiązek poinformowania o zaległościach powstałych na indywidualnym numerze identyfikacyjnym abonenta [...], w dniu [...] października 2019 r. wysłała do Skarżącego upomnienie. Zostało ono zwrócone wierzycielowi w dniu [...] listopada 2019 r. jako niepodjęte w terminie. Wobec tego, zgodnie z art. 44 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego przesyłkę uznano za doręczoną. W związku z tym, iż Skarżący nie wniósł zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie wierzyciela, postanowienie to stało się ostateczne. Dysponując ostatecznym stanowiskiem wierzyciela, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. uznał za nieuzasadnione zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Organ egzekucyjny wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowisko wierzyciela w zakresie tych zarzutów jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Na powyższe rozstrzygnięcie, pismem z dnia [...] lutego 2021 r. Skarżący wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, w którym podtrzymał dotychczasowe zarzuty nieistnienia obowiązku i niedoręczenia upomnienia. Wskazał, że w listopadzie 1993 r. dostarczył do urzędu pocztowego przy ulicy [...] w T. orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej i uzyskał zwolnienie od opłat abonamentu rtv od grudnia 1993 r. Zaznaczył rownież, że nie utracił swoich uprawnień do zwolnienia. Od 1994 r. nie płacił abonamentu, na co Poczta nie reagowała, natomiast po 26 latach nagle powstał obowiązek płacenia abonamentu. Skarżący wskazał ponadto, że nie otrzymał żadnego awizo, a wszystkie listy polecone odbiera osobiście, przy czym ma wiele zastrzeżeń do pracy listonosza. Skarżący zarzucił dodatkowo, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, na które powołuje się wierzyciel, nie dotyczy jego osoby, bowiem zostało wystawione na inne nazwisko i bez numeru PESEL. W związku z przedstawioną argumentacją Skarżący wniósł o uznanie zarzutów i zwrot niesłusznie zajętego uposażenia. Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] stycznia 2021 r. podtrzymując argumentację w nim wskazaną. Podał, że wiążący charakter wypowiedzi wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 - 5 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oznacza, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia samodzielnie postępowania wyjaśniającego co do istnienia podstaw do ich uwzględnienia, a w konsekwencji nie może zakwestionować stanowiska wierzyciela w tym zakresie. Dodatkowo organ wskazał, że zarzut błędnie sporządzonego zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru abonenta jest niedopuszczalny, ponieważ został zgłoszony po terminie. Na to rozstrzygnięcie pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. Skarżący, za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika złożył skargę do tut. Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że na imię i nazwisko Skarżącego zarejestrowano odbiornik, że Skarżący nie uzyskał w 1993 r. zwolnienia od uiszczania opłat abonamentowych, oraz że został zawiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta; - art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji; - art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w sprawie zachodzą przesłanki uchylenia postanowienia organu I instancji i umorzenia postępowania z uwagi na nieistnienie obowiązku, a więc ze względu na bezprzedmiotowość postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając złożoną skargę Skarżący wskazał, że powiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nigdy nie zostało doręczone przez wierzyciela, jak rownież wierzyciel nie przedstawił dowodu potwierdzenia nadania i odbioru tego zawiadomienia. Ponadto, z duplikatu zawiadomienia wynika, że adresatem zawiadomienia był C. L. (zostało to uznane za oczywistą omyłkę). Co istotne, od 2001 r. Skarżący jest zameldowany pod adresem: [...]. Skarżący podniósł dodatkowo, że na przedstawionym przez wierzyciela duplikacie zawiadomienia widnieje podpis mechaniczny, co przesądza o bezskuteczności tego powiadomienia. W ocenie Skarżącego, skoro przez tak długi czas wierzyciel nie dochodził opłat abonamentowych należy domniemać, że respektował zwolnienie z obowiązku uiszczania opłat od 1993 r. Natomiast nie sposób wymagać, aby przechowywać dokumenty stanowiące o zwolnieniu przez 26 lat, skoro należności z tytułu opłat abonamentowych przedawniają się po upływie 5 lat. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17; orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. W przedmiotowej sprawie zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Skarżącemu [...] lipca 2020 r. Skarżący pismami z [...] lipca 2020 r. złożył zarzuty, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed dniem [...] lipca 2020 r., tj. zarzut nieistnienia obowiązku oraz zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 powołanej ustawy. Stosownie do art. 34 § 1 wymienionej wyżej ustawy, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 - 7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 - 5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W rozpatrywanej sprawie, organ egzekucyjny był więc związany stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 7 powołanej ustawy. Stanowisko wierzyciela jest wiążące także dla organu odwoławczego, sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną. W niniejszej sprawie wierzyciel potwierdził, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym istnieje i jest wymagalny. Wierzyciel wyjaśnił, że po dokonaniu przez Skarżącego rejestracji odbiornika używanego pod adresem ul. [...], [...] T. (obecny adres: [...]) została wydana książeczka radiofoniczna nr [...] stanowiąca dowód zarejestrowania odbiornika i służąca do dokonywania opłat abonamentowych. W momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187 poz. 1342), został Skarżącemu przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, zastępujące imienną książeczkę opłat nr [...], zostało skierowane do Skarżącego pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. na adres wskazany podczas rejestracji. [...] S.A. nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników rtv, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia, zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Wobec tego osoby posiadające w dniu wejścia w życie cytowanego rozporządzenia imienną książeczkę opłat abonamentowych, a więc rownież Skarżący, pozostały abonentami zobowiązanymi do wnoszenia opłat abonamentowych, za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania posiadanych odbiorników. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Przesłanie zawiadomienia ma charakter wyłącznie informacyjny, wtórny i następczy wobec samego nadania numeru identyfikacyjnego. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest postanowieniem ani decyzją wierzyciela, od którego przysługują środki odwoławcze. Zawiadomienie nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby, do której zostało skierowane. Nie nadaje ono nowych praw i obowiązków, nie jest także oświadczeniem woli, a jedynie potwierdza konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Z powyższych względów brak dysponowania dowodem doręczenia przedmiotowego zawiadomienia nie ma znaczenia w kontekście zgłoszenia rejestracji odbiorników rtv, gdyż po dokonaniu rejestracji odbiornika, stosownie do postanowień ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej staje się obowiązkiem, który wynika z mocy prawa. Sąd zwraca uwagę, że w aktach sprawy znajduje się poświadczona kopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu Skarżącemu, będącemu użytkownikiem odbiorników rtv zarejestrowanych wg imiennej książeczki opłaty abonamentowej nr [...], indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] z datą [...] grudnia 2008 r. podpisanego przez uprawnionego pracownika operatora publicznego (d.: k. 41 akt administracyjnych). Duplikat zawiadomienia to dokument wygenerowany i wydrukowany z systemu informatycznego [...] S.A. na podstawie danych przechowywanych w systemie. Duplikat zawiadomienia stanowi dowód zarejestrowania odbiorników w rozumieniu przepisu § 3 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia. Odnosząc się natomiast do informacji, że od dnia [...] czerwca 2001 r. Skarżący jest zameldowany pod adresem [...] rację trzeba przyznać organowi, iż to na abonencie spoczywał obowiązek poinformowania [...] S.A. o każdej zmianie miejsca zamieszkania, czy o fakcie zaprzestania używania odbiornika. Jak wskazał wierzyciel, wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników rtv, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, należy do obowiązków abonenta. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresach wcześniejszych, tj. od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r. obowiązek ten wynikał z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r. z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 141, poz. 1190), a w okresie od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r. z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338). Rozpatrując zarzut nieistnienia obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych z uwagi na posiadanie uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych wierzyciel wskazał, że grupy osób uprawnionych do zwolnienia od opłat za korzystanie z odbiorników rtv określa art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3-8 ustawy o opłatach abonamentowych. Jednakże fakt nabycia przez Skarżącego uprawnień do zwolnienia z opłat abonamentowych nie jest podstawą do zaprzestania ich uiszczania. W celu uzyskania zwolnienia od opłat abonamentu rtv, osoby posiadające uprawnienia do zwolnienia z wyjątkiem osób, które ukończyły 75 lat, powinny dopełnić formalności w placówce pocztowej, poprzez złożenie oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień oraz przedstawienie dokumentów potwierdzających przysługujące uprawnienia. Wierzyciel wskazał, że Skarżący dopełnił stosownych formalności w dniu [...] lipca 2020 r. w placówce pocztowej Ł. , wobec czego do tego dnia był zobowiązany do wnoszenia opłat abonamentowych. [...] S.A. w świetle jej niepodważonych wyjaśnień nie dysponuje dokumentami wskazującymi na to, że Skarżący dopełnił formalności dotyczących zwolnienia od opłat abonamentowych kiedykolwiek przedtem zanim stało się to [...] lipca 2020 r. Skarżący nie przedstawił takich dokumentów w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel potwierdził istnienie egzekwowanego obowiązku, uznając zgłoszony zarzut za niezasadny. Sąd nie dopatrzył się uchybień w stanowisku wierzyciela, że na Skarżącym ciążył obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Zdaniem Sądu Skarżący skutecznie nie podważył twierdzeń wierzyciela. Eksponowany przez Skarżącego upływ długiego czasu, kiedy wierzyciel nie dochodził od Skarżącego opłat abonamentowych, zdaniem Sądu sam w sobie nie stanowi argumentu podważającego tezę, że opłaty te były należne. Nie ma dowodu na to, że Skarżący przed 2020 rokiem wyrejestrował odbiornik albo zgłosił na poczcie fakt uzyskania uprawnienia do zwolnienia z opłat abonamentowych. Skarżący, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku uiszczania opłat, powinien przedstawić lub choćby wskazać dowody potwierdzające, że taki obowiązek nie istnieje. W niniejszej sprawie wymagałoby to przedłożenia dowodu dopełnienia formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia z opłat abonamentowych, czego nie uczyniono. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych ciąży na zobowiązanym (wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt i GSK 928/18). W niniejszej sprawie, zgłoszenie uzyskania zwolnienia jest zatem okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i w interesie Skarżącego było zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie tej okoliczności. Nieotrzymanie od wierzyciela – przez szereg lat - żadnej korespondencji dotyczącej zalegania w opłatach abonamentowych nie może stanowić dowodu na to, że Skarżący dopełnił formalności skutkujących zniesieniem obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Organ słusznie uznał za bezzasadny zarzut nieistnienia obowiązku. W zakresie zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wierzyciel wskazał, że w dniu [...] października 2019 r. skierował do Skarżącego (na adres [...]) upomnienie nr [...] wzywające do dobrowolnej zapłaty zaległych opłat abonamentowych, pod rygorem ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej w przypadku ich nieuregulowania w terminie 7 dni. Z akt sprawy wynika, że upomnienie zostało uznane za doręczone w trybie art. 44 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w dniu [...] listopada 2019 r. (d.: k. 34 akt administracyjnych; śledzenie przesyłki – k. 32-33). W związku z tym zasadnie wierzyciel uznał zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia za niezasadny. Kserokopia zwrotnej korespondencji zawierającej upomnienie nr [...] została dołączona do postanowienia wierzyciela. Organ egzekucyjny działał w tej sytuacji zgodnie z prawem, uznając za bezzasadny zarzut niedoręczenia upomnienia. W odniesieniu z kolei do dodatkowo podniesionych wad formalnych "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" Sąd wskazuje, że po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie jest dopuszczalne zgłaszanie nowych zarzutów lub uzupełnianie zarzutów już wniesionych o nowe podstawy faktyczne lub prawne. Niemniej jednak należy zwrócić uwagę, że powstały w zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego błąd w zapisie nazwiska Skarżącego ([...] zamiast [...]), wierzyciel uznał za oczywistą pomyłkę pisarską i Sąd nie dostrzega tu uchybienia, skoro w świetle pozostałych danych można było prawidłowo zidentyfikować Skarżącego. Jeżeli zaś chodzi o kwestię podpisu na zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego (zastosowania faksymile) należy wskazać, że z uwagi na informacyjny charakter zawiadomienia, które nie służyło celom postępowania administracyjnego, a jedynie informowało o nadaniu numeru, sporny podpis na zawiadomieniu mógł mieć formę mechanicznego odtworzenia. Skoro zatem zawiadomienie zostało podpisane przez osobę upoważnioną przez wierzyciela do dokonania tej czynności i pozwalało na identyfikację tej osoby, brak jest podstaw do kwestionowania tego podpisu. Przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. nie przewiduje wymogu stosowania własnoręcznego podpisu w wysyłanych do abonentów zawiadomieniach. Wskazuje jedynie na konieczność poinformowania o konkretnym numerze posiadacza odbiornika rtv. Zastosowanie faksymile nie przesądza zatem o bezskuteczności przedmiotowego zawiadomienia. Powyższy sposób sygnowania dokumentów nie ma wpływu na ich treść oraz ważność i jest traktowany za równoważny z oryginalnym podpisem. Powyższe potwierdzono w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/GI 990/15, w uzasadnieniu którego sąd, orzekając w kwestii podpisu na zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników, wskazał, że "podpis na zawiadomieniach mógł mieć formę mechanicznego odtworzenia, skoro zawiadomienie to nie służyło celom postępowania administracyjnego i podobnie jak upomnienie informowało o zaistniałym fakcie. W tym zakresie prawo nie wyklucza tej formy składania podpisu". Końcowo wskazać trzeba, że w świetle 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z kolei obowiązki organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną, wynikające z art. 23 § 4 pkt 2 powołanej ustawy nie dają podstawy do kontroli stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów. Zarówno organ egzekucyjny, jak i organ nadzoru nie są uprawnione do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i badania w tym trybie stanowiska wierzyciela. Dlatego zarzut niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy jest nieuzasadniony. Powyższe sprawia, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Za nieuzasadniony uznać należy rownież zarzut niezastosowania art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, bowiem powołana w skardze bezprzedmiotowość postępowania egzekucyjnego z uwagi na nieistnienie obowiązku nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy. Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło